Vận hội

Thứ ba, 14 Tháng hai 2006, 05:07 GMT+7
  • Thời sự & suy nghĩ

    Van hoi

    Toàn cầu hóa là tính chất cơ bản nhất của thời đại mà chúng ta đang sống. Sự gắn kết, sự tương tác, sự phụ thuộc lẫn nhau trong phạm vi toàn cầu đang là một thiên hướng, một định mệnh của loài người.Những cơ hội toàn cầu đang mở ra, nhưng những thách thức toàn cầu cũng đang ập tới.

    Tổng hòa của những cơ hội và những thách thức nói trên đang làm nên vận hội của dân tộc ta. Vận hội thì không có vàng và không có đen, nhưng năng lực phản ứng của chúng ta có thể làm cho nó trở thành như vậy.

    Đại hội X của Đảng chính là dịp quan trọng để chúng ta hoạch định sự phản ứng của dân tộc mình với vận hội đang đến nói trên. Mà đã như vậy thì chủ đề của đại hội phải là: “Đổi mới sâu sắc và toàn diện để tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức của toàn cầu hóa”.

    Thật ra, hội nhập hay không hội nhập đã từng có thời là một sự lựa chọn. Trong lịch sử, “thay mặt” cho dân tộc ta, nhà Nguyễn đã từng có một sự lựa chọn như vậy bằng cách nói không với hội nhập. Và cái giá mà dân tộc ta đã phải trả cho sự lựa chọn đó thật đau đớn, ê chề và vô cùng, vô tận. Tuy nhiên, ngày nay một sự lựa chọn như vậy là không thể có. Chúng ta bắt buộc phải hội nhập với thế giới toàn cầu hóa.

    Tuy nhiên, đã hội nhập thì chúng ta phải đổi mới sâu sắc và toàn diện hơn nữa hệ thống của mình, bởi vì rằng hệ thống này không được thiết kế để phản ứng lại với toàn cầu hóa. Cứ nhìn lại hệ thống triết lý, hệ thống công cụ và phương pháp tư duy, cũng như cách thức tổ chức đời sống chính trị, kinh tế và xã hội, cách thức tổ chức, vận hành nền quản trị quốc gia, chúng ta sẽ thấy có rất nhiều điều bất cập.

    Trong khi toàn cầu hóa là cả một dòng thác dân chủ hóa - dân chủ hóa về tài chính, dân chủ hóa về công nghệ, dân chủ hóa về quản trị - thì ham muốn chỉ đạo tập trung thống nhất vẫn còn ngự trị. Trong lúc toàn cầu hóa đòi hỏi phải có một nền kinh tế với những tính chất mà chỉ có thành phần kinh tế tư nhân mới có thể đáp ứng được như sự năng động, linh hoạt, tinh thần chấp nhận rủi ro và chấp nhận “sự đổ vỡ sáng tạo”, thì thành phần kinh tế này vẫn trầy trật với sự hạch sách của bộ máy quan liêu và khó vươn lên được.

    Trong khi toàn cầu hóa đòi hỏi năng lực ban hành quyết định nhanh chóng, đòi hỏi sự năng động, sáng tạo của mọi công dân, của mọi chủ thể trong hệ thống, thì sự ỷ lại, sự thụ động ngồi chờ vẫn còn phổ biến. Trong khi toàn cầu hóa đòi hỏi sự công khai minh bạch, tính đoán trước được của pháp luật và chính sách, thì cách ban hành quyết định theo suy đoán chủ quan, theo ý kiến tham mưu một chiều, theo các lợi ích đặc biệt vẫn còn chưa được khắc phục.


    Toàn cầu hóa cho chúng ta cơ hội tiếp cận thị trường toàn cầu, nguồn lực tài chính toàn cầu, nguồn lực tri thức và công nghệ toàn cầu, nguồn kinh nghiệm và năng lực quản trị doanh nghiệp và quản trị xã hội toàn cầu... Đây là những cơ hội vĩ đại chưa từng có. Nhưng chúng ta có biến được những cơ hội này thành hiện thực hay không lại là một câu chuyện khác.

    Không có một lối sống tương ứng, và không có được các thể chế tương ứng chúng ta khó lòng diễn giải được câu chuyện nói trên. Toàn cầu hóa cũng mang lại vô vàn thách thức. Đó là sự cạnh tranh toàn cầu ở ngay tại sân nhà, là sức ép phải liên tục đổi mới và thích nghi, là những luật lệ và chuẩn mực mới, là sự phân hóa giàu nghèo nhanh chóng, là rủi ro môi trường bị tàn phá, là rủi ro không bảo tồn được bản sắc văn hóa dân tộc... Một lần nữa không có được một lối sống tương ứng và những thể chế tương ứng, chúng ta cũng khó lòng vượt qua được những thách thức nói trên.

    Vậy thì đâu là mô hình bảo đảm lối sống tương ứng và những thể chế tương ứng nói trên? Ngày xưa, những người cổ đại đã giải thích rằng thế giới vững chãi của loài người được đặt ở trên lưng của ba con cá voi. Ba “con cá voi” của đất nước chúng ta trong thời đại toàn cầu hóa chính là:

    1. Một nền kinh tế được xây dựng trên cơ sở động lực của tư nhân;
    2. Một xã hội dân sự phát triển;
    3. Một nhà nước pháp quyền. Đó là mô hình mà chúng ta cần có để thịnh vượng và thành đạt trong thế giới ngày nay. Vậy thì chúng ta cần phải bắt tay ngay để hoạch định chiến lược và chính sách cho việc xây dựng một mô hình như vậy.

    Đại hội X của Đảng chính là thời điểm không thể trì hoãn nữa cho công việc này. Thế giới đang qua mặt chúng ta. Công cuộc toàn cầu hóa lần thứ hai đã diễn ra gần cả 20 năm nay rồi.

    TS NGUYỄN SĨ DŨNG (phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội)

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Chủ đề liên quan: Vận hội

    Nhận xét tin Vận hội

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vận hội bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Van hoi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vận hội ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Cùng Suy Ngẫm của chuyên mục Xã Hội.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - XÃ HỘI - CÙNG SUY NGẪM