Tại sao và giải quyết thế nào ?

08:05 20/06/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Phần lớn công trình xây dựng cầu đường, bến cảng đang rơi vào tình trạng chậm tiến độ. Gánh nặng đang đè lên vai ai? Việc tìm nguyên nhân và cách khắc phục là vô cùng cấp thiết.

 

Hai nguyên nhân chính

Có rất nhiều lý do dẫn đến chậm tiến độ xây dựng các công trình giao thông, song vấn đề đáng lo ngại là tính phức tạp và phổ biến của nó. Thiếu mặt bằng thi công đang là một cản trở không nhỏ. Ngày 16-5, Thủ tướng Phan Văn Khải đã có Công điện gửi UBND mười tỉnh và thành phố về việc khắc phục tình trạng chậm giải phóng mặt bằng (GPMB) đang kìm hãm tiến độ thực hiện một số dự án trọng điểm. GPMB chậm tạm gọi là nguyên nhân khách quan vì nó phụ thuộc nhiều vào nỗ lực của chính quyền địa phương.

 

Còn những nguyên nhân trực tiếp do sự bất cập của cơ chế quản lý trong công tác xây dựng cơ bản (XDCB) thì sao? Cũng rất đa dạng, mỗi nơi một vẻ. Thí dụ: với cầu Pá Uôn trên tuyến tránh ngập của Thủy điện Sơn La bị chậm ngay từ khâu đấu thầu, vì nhà thầu cho rằng dự toán quá thấp nên không chịu vào cuộc. Trên công trường xây dựng đường cao tốc Sài Gòn-Trung Lương, do nền đất yếu nên phải đắp cát chất tải chờ lún, đến tháng 11 dỡ tải để làm các lớp móng và mặt kịp thông xe vào tháng 4-2007; chủ đầu tư dự định chỉ thanh toán 10% số tiền mua cát, không ít nhà thầu chưa đắp cát chất tải vì lo khi dỡ tải không bán được cát cho ai, sẽ lỗ lớn. Còn tiến độ xây dựng cầu Rạch Miễu lại chậm do trong khi chờ duyệt tổng dự toán mới, tất cả khối lượng đã hoàn thành chỉ được thanh toán theo đơn giá cũ, bằng 60% giá trị thực chi, chênh lệch  khoảng 100 tỷ đồng, nhà thầu làm càng nhiều càng lỗ vì phải trả lãi vốn vay ngân hàng...

 

Họa vô đơn chí 

Trong khi quá trình trang trải nợ đọng vốn XDCB (công trình làm xong trị giá nhiều nghìn tỷ đồng, không có nguồn để thanh toán) đang diễn ra chậm chạp, thì tình trạng giải ngân chậm (dự án có tiền, nhà thầu có khối lượng hoàn thành tính thành hàng nghìn tỷ đồng nhưng chưa đủ điều kiện, thủ tục để thanh toán) như một cú đánh bồi, làm cho hầu hết nhà thầu mất cân đối tài chính nghiêm trọng hơn.  Mức nợ ngân hàng tăng gấp rưỡi so với lúc bình thường, nợ lương công nhân khoảng ba tháng, là hai khoản phải lo canh cánh. Trong bối cảnh này, các nhà thầu đang đứng trước sự lựa chọn khó khăn: Nếu đẩy nhanh tiến độ thi công, mà giải ngân chậm thì lỗ lớn. Trường hợp làm cầm chừng, nghe ngóng, chờ đợi thì không chỉ bản thân DN bị thiệt hại do chi phí tăng lên mà công trình không hoàn thành đúng tiến độ.

 

Cái khó chưa dừng lại ở đây. Tình trạng giải ngân chậm đã có từ trước, nhưng sau khi xảy ra vụ tiêu cực ở PMU 18, mức độ ngày càng tăng. Vì sao? Một nhà thầu cho biết, chỉ trong một gói thầu đường thuộc dự án xây dựng cầu Bãi Cháy, đang dồn toa gần 40 lệnh thay đổi, chưa được chủ đầu tư phê duyệt. Không ít trường hợp lệnh thay đổi chưa được duyệt mà cứ làm là sai phạm, nhiều trường hợp đã cho phép làm rồi nhưng chưa được phê duyệt chính thức thì không được thanh toán, tiến thoái đều lưỡng nan. Rất nhiều nhà thầu đánh giá, tư tưởng sợ trách nhiệm và tâm lý “con chim bị tên sợ làn cây cong” đang kéo dài thời gian giải quyết các thủ tục xây dựng cơ bản, không chỉ trong ngành giao thông mà cả về phía các bộ, ngành liên quan. Có một sự trùng hợp bất lợi cho nhà thầu: vào thời kỳ các cơ quan quản lý xét duyệt quá thận trọng cũng là lúc công trường đặt ra nhiều vấn đề cần quyết đáp. Những biến động liên tục về giá nhiên liệu, vật liệu và tiền lương, cộng với sự hạn chế trong công tác khảo sát, thiết kế và xây dựng định mức đã phát sinh nhiều khối lượng công việc, đội giá dự toán và các thay đổi khác phải chờ phê duyệt, kể cả từ cấp cao nhất của Chính phủ. Trong khi đó, sau vụ PMU 18, một số bộ tham mưu chủ biên soạn thảo các văn bản pháp luật về  quản lý XDCB và vốn ODA có sự đắn đo nhất định đối với việc áp dụng một số điều khoản trong những quy định đã ban hành do chính mình đưa ra. Thể chế XDCB đang trong quá trình hoàn chỉnh, thực tế công trường luôn nảy sinh những vấn đề mới, bộ máy quản lý lo sao cho đúng trình tự, thủ tục, đang là một nghịch lý mà mọi hậu quả nhà thầu phải gánh chịu.

 

Cần một sự sòng phẳng hơn

Rõ ràng cơ chế quản lý trong công tác XDCB và bộ máy vận hành đang có những vấn đề rất đáng quan tâm. Chỉ nói riêng về thể chế, gần đây Bộ GTVT đã tổng hợp những vướng mắc trong thực hiện vốn đầu tư xây dựng giao thông. Trong đó chia làm hai nhóm vấn đề: những vướng mắc trong việc áp dụng định mức, đơn giá (ca máy, nhân công, vật liệu) và chi phí quản lý đầu tư XDCB phần lớn do các bộ khác quy định; những vướng mắc trong việc áp dụng các quy định pháp luật của nhà nước như Luật Xây dựng, Luật đấu thầu và rất nhiều Nghị định, thông tư thuộc lĩnh vực XDCB. Có gần 40 đề xuất, đề nghị sửa đổi, riêng đối với việc áp dụng Nghị định 16/CP hướng dẫn thi hành Luật Xây dựng có 13 vướng mắc chính với hàng chục chi tiết. Còn những quy định thuộc quyền hạn của Bộ GTVT, Cục Giám định-Quản lý chất lượng công trình giao thông đã rà soát và đề xuất hủy bỏ 30 văn bản; cập nhật, điều chỉnh 6, biên soạn mới 5 văn bản. Những con số này đã nói lên mức độ bất cập giữa thực tế và thể chế XDCB còn quá lớn, buộc phải kéo dài thời gian xử lý, không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng và gây thiệt hại lớn cho DN thi công.

 

Cùng với việc sửa đổi thể chế, các nhà thầu đề nghị cần có sự sòng phẳng trong quan hệ giữa chủ dự án và đơn vị thi công. Các địa phương và ban quản lý dự án phải lượng hóa thời gian GPMB hoặc thực hiện quy định GPMB xong 80% mới khởi công xây dựng công trình, tránh tình trạng xe máy và công nhân phải nằm chờ mà không ai chịu trách nhiệm đền bù thiệt hại. Các cơ quan quản lý nhà nước và các ban quản lý dự án công khai thời hạn giải quyết thủ tục, trong trường hợp trì trệ dẫn đến chậm giải ngân, khi thanh toán cần tính lãi suất cho nhà thầu (cũng gần giống như quy định nhà thầu làm chậm bị phạt, làm hỏng phải bỏ tiền ra làm lại đã thực hiện từ trước tới nay). Về phía nhà thầu, cần khắc phục nhược điểm nặng về làm, chưa quan tâm tính toán và hoàn chỉnh hồ sơ hoàn công, cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến chậm giải ngân.

 

Nhật Nam

VietBao.vn
contentlength: 8439
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Tang lễ đẫm nước mắt của "hiệp sĩ" bị cướp đâm chết
00:00 / --:--

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Bơ vơ nỗi đau con trẻ sau đại tang 13 người chết ở Lương Điền

Chưa qua một giấc ngủ, hàng chục đứa trẻ thôn Lương Điền (xã Hải Sơn, huyện Hải Lăng, Quảng Trị) bỗng chốc mang thân phận mồ côi, đón tin dữ cha, mẹ tử vong sau vụ TNGT thảm khốc tại Quảng Nam

VẤN ĐỀ Xã HộI NÓNG NHẤT

Cong trinh trai phep tren deo Ma Pi Leng

Công trình trái phép trên đèo Mã Pí Lèng

Chủ tòa nhà 7 tầng trên đỉnh đèo Mã Pí Lèng gây xôn xao dư luận thời gian gần đây là người phụ nữ tên Vũ Thị Ánh....