Sức mạnh là ở năng suất

Thứ bảy, 13 Tháng năm 2006, 01:04 GMT+7
  • Việt Nam hiện có lực lượng lao động đông, lên tới gần 43 triệu người, chiếm trên một nửa dân số; lại có tỷ lệ lao động trẻ cao; giá cả lao động rẻ… Đó là một nguồn nội lực, một tiềm năng. Song, sức mạnh của lao động không quyết định bởi số lượng lao động đông đảo, mà được quyết định bởi chất lượng lao động với biểu hiện tổng hợp nhất là năng suất lao động xã hội.

    Năng suất lao động xã hội của Việt Nam trong thời kỳ 2002 - 2005 đã tăng 6,7%/năm - một tốc độ tăng thuộc loại khá cao. Nhưng về quy mô tuyệt đối thì mới đạt 19,62 triệu đồng; tính bằng USD theo tỷ giá hối đoái mới đạt 1.243,4 USD, thấp xa so với nhiều nước trong khu vực (CHND Trung Hoa 2.152,3 USD, Philipines 2.419,2 USD, Indonesia 2.483,1 USD, Thái Lan 4.514,1 USD, Malaysia 11.276,2 USD, Hàn Quốc 29.057,6 USD, Brunei 34.697,5 USD, Singapore 48.563,9 USD, Nhật Bản 73.014,4 USD…).

    Lý giải quy mô năng suất lao động xã hội thấp của Việt Nam, các chuyên gia đã đưa ra nhiều nguyên nhân.

    Có nguyên nhân do tỷ lệ thất nghiệp của Việt Nam thuộc loại cao so với nhiều nước. Năm 2005, tỷ lệ này của Việt Nam còn ở mức 5,3%, mặc dù đã liên tục giảm so với các năm trước (năm 1998 là 6,9%, năm 2000 là 6,4%, năm 2005 còn 5,3%), nhưng vẫn còn cao so với nhiều nước (tỷ lệ thất nghiệp năm 2004 của Thái Lan là 1,5%, Hàn Quốc 3,5%, Malaysia 3,5%, Singapore 4%, CHND Trung Hoa 4,2%, Nhật Bản 4,7%, Brunei 4,8%), chỉ thấp hơn tỷ lệ 9,9% của Indonesia, 10,9% của Philippines. Đó là chưa kể Việt Nam chưa có trợ cấp thất nghiệp, nếu có thì tỷ lệ thất nghiệp sẽ cao hơn bởi hiện có nhiều người lao động làm những công việc có mức thu nhập thấp hoặc làm những công việc "lặt vặt", không ổn định. Nếu kể cả tỷ lệ thời gian không có việc làm ở nông thôn (còn gần 20%), thì tỷ lệ thất nghiệp quy ra còn vượt quá 13,5% - một tỷ lệ khá lớn. Để nâng cao năng suất lao động xã hội, cần giảm thiểu tỷ lệ thất nghiệp ở thành thị và tỷ lệ không có việc làm ở khu vực nông thôn.

    Có nguyên nhân từ cơ cấu lao động theo ngành kinh tế của Việt Nam, mặc dù đã chuyển dịch theo hướng tích cực nhưng còn rất chậm. Trong tổng số lao động đang làm việc, nhóm ngành nông, lâm nghiệp, thủy sản vẫn còn chiếm tới 56,8%, còn nhóm ngành công nghiệp - xây dựng mới chiếm 17,9%, nhóm ngành dịch vụ cũng mới chiếm 25,3%. Trong khi đó, năng suất lao động của ngành nông, lâm nghiệp chỉ có 6,26 triệu đồng, thấp xa so với mức bình quân chung, còn thấp xa hơn nữa so với mức 52,87 triệu đồng của nhóm ngành công nghiệp hay mức 53,9 triệu đồng của các ngành dịch vụ. Như vậy, để nâng cao năng suất lao động, cần chuyển dịch nhanh hơn nữa cơ cấu lao động theo ngành kinh tế theo hướng chuyển mạnh lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp, dịch vụ.

    Có nguyên nhân từ tỷ lệ lao động đã qua đào tạo vẫn còn rất thấp, đến năm 2005 mới đạt gần 25%; đó là chưa nói trong số đó phần nhiều là được dạy nghề ngắn hạn, mà dạy nghề ngắn hạn thì trình độ còn thấp. Chính vì thế, Đại hội X đã đưa ra mục tiêu đến năm 2010 đạt 40% tổng số lao động đang làm việc được đào tạo, tuyển sinh đại học, cao đẳng tăng trung bình 10%/năm để đến năm 2010 đạt 200 sinh viên/vạn dân, tuyển mới trung cấp chuyên nghiệp tăng 15%/năm, dạy nghề dài hạn tăng 15 - 17%/năm. Để đạt được mục tiêu này, cần đẩy mạnh xã hội hóa đào tạo, đổi mới cơ chế tài chính trong các cơ sở giáo dục, đào tạo, ưu tiên đầu tư phát triển mạng lưới cơ sở dạy nghề…

    Có nguyên nhân từ trình độ công nghệ còn thấp. Tỷ trọng doanh nghiệp công nghiệp có công nghệ cao mới chiếm 20%, trong khi của Philippines là 29%, Thái Lan 31%, Malaysia 51%, Singapore 73%...

    Trong cuộc cạnh tranh khốc liệt của toàn cầu hóa, chiến trường thành thương thường, chiến thắng chỉ thuộc về nước nào có năng suất lao động cao, bởi năng suất lao động cao vừa làm cho sản phẩm có giá thành hạ để có sức cạnh tranh, vừa làm cho người lao động có thu nhập cao, tránh phải bán rẻ sức lao động.

    Ngọc Minh

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Sức mạnh là ở năng suất

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Sức mạnh là ở năng suất bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Suc manh la o nang suat ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Sức mạnh là ở năng suất ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Cùng Suy Ngẫm của chuyên mục Xã Hội.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - XÃ HỘI - CÙNG SUY NGẪM