Sống hẹp giữa đô thị

Thứ tư, 04 Tháng tư 2007, 18:13 GMT+7
  • Vào khu phố 4, đường Nguyễn Du, quận 1, TP HCM, có gần chục hộ dân sống chen chúc nhau dọc theo phía tay trái con hẻm. Trung bình mỗi hộ 3 -5 người trú trong căn nhà chỉ 1,5 hoặc 3 m2. Những ngôi nhà này đều không có số.

    Song hep giua do thi
    Khu sinh hoạt chung chật hẹp phục vụ mấy chục con người. Ảnh: Ngọc Châu.

    Sau trụ sở làm việc của tổ dân phòng khu phố 4 là dãy nhà tạm với không gian rất "hạn chế". Diện tích chỉ vào khoảng 1,5-3 m2/căn, dựng xe thì người không còn chỗ ngủ nên tất cả phương tiện đi lại đều để ngoài lối đi. Hộ nào cũng vậy, cả nhà vợ chồng con cái đều cùng ăn, cùng ngủ trong một khoảnh đất nhỏ. Thậm chí, có người còn mang cả bếp ra nấu ngoài hẻm. Hàng chục con người cùng dùng chung một nhà vệ sinh công cộng đã cũ.

    Trải qua gần chục năm, từ những nhà tạm bợ, lụp xụp, rồi đến nhà dựng bằng ván ép, vách tôn. Hiện nay, những căn nhà này đã được xây qua loa với tường gạch, xi măng, tôn và gỗ. Do nhân khẩu trong nhà cứ không ngừng phát sinh, nhiều hộ đã cơi thêm gian gác nhỏ.

    Sống trong các gian nhà tạm này, đa số là người làm các nghề buôn gánh bán bưng tại lề đường, các cổng trường học. Đàn ông thì chạy xe ôm, bốc vác tại các chợ. Phụ nữ làm nghề bán nước, bán trái cây, hoặc các xe đẩy và hàng quán lề đường. Hầu như không một người nào có nghề nghiệp ổn định và sống ăn theo các dịch vụ buôn bán xung quanh khu trung tâm.

    Là người lớn tuổi và sống đơn độc trong căn nhà 2 m2, bà Năm làm nghề thu gom ve chai cứ lặng lẽ đi về với các phế liệu chất đầy gian nhà tạm. Nhiều người dân quanh đây kể rằng, bao lâu nay, bà Năm thường xuyên ngủ chung với rác ve chai.

    Chị Hải, một hộ dân sống tạm tại đây gần chục năm nay, tâm sự: "Những năm 90, chúng tôi đi đến vùng kinh tế mới lập nghiệp. Tuy nhiên, được một thời gian thì mọi người đều quay trở về Sài Gòn vì không thể làm ăn sinh sống được. Bây giờ chúng tôi chỉ biết sống tạm như vầy, chứ nhà bạc trăm bạc tỷ thì đời cha mẹ không thể nào mua nổi".

    Bà Phụng, một cư dân trong khu phố 4, ái ngại nói: "Họ không có cách nào khác, từ vùng kinh tế mới về, không ai còn nhà cửa nên mới trú ngụ tạm bợ vài ba mét vuông mỗi hộ. Lúc đầu mọi người ở đây rất khó chịu vì các gian nhà tạm này đã chiếm hết nửa con hẻm, việc đi lại rất chật chội. Sau này phần vì thông cảm, phần vì quen rồi nên lắng dịu dần".

    Đại diện tổ dân phòng khu phố 4 giải thích về tình hình này: "Trên thực tế, các hộ dân sống tạm ở đây đều bất hợp pháp và nằm trong diện chờ giải tỏa. Tuy nhiên, chúng tôi chỉ biết cảm thông và chờ chỉ đạo của quận". Bởi vì, theo cán bộ dân phòng này, những người dân sống tạm đều trong hoàn cảnh rất khó khăn. Mùa nắng thì gay gắt chật chội, mùa mưa thì ướt nước trong khi giá nhà đất đắt đỏ và không ngừng tăng lên.

    Song hep giua do thi
    Hẻm nhỏ và sâu quanh năm không có ánh mặt trời. Ảnh: Ngọc Châu.

    Sống "tối" trong nhà ống hẹp và hẻm sâu

    Không phải là nhà tạm như tại TP HCM, Hà Nội lại nổi tiếng với các khu phố cổ. Mặc dù có diện tích rộng hơn các nhà tạm nhưng cuộc sống của những người cư trú trong các con hẻm có bề ngang chừng 1 m2 cũng không khá hơn bao nhiêu. Cái khó khăn ở đây là bước vào những con hẻm này thì xung quanh tối om, không còn nhìn thấy ánh mặt trời.


    Tại phố Lò Sũ, chị Hương có cháu bé chưa tròn 5 tuổi, than thở: "Thằng bé nhà tôi cứ trắng bệch ra vì thiếu ánh sáng mặc dù mỗi ngày tôi đều cố gắng đưa cháu ra ngoài chơi. Trong khu này ngoại trừ một giếng trời chung có nhiều ánh sáng, còn lại chỗ nào cũng tối cả".

    Riêng khu vệ sinh phải dùng chung với cả xóm gồm 5 hộ gia đình. "Mỗi sáng xếp một hàng dài trước nhà vệ sinh, tưởng như chỉ còn trên phim ảnh về cuộc sống mấy chục năm trước", chị Hương kể.

    Những người dân sống trong con hẻm này bộc bạch, từ khi tuyến phố cổ áp dụng quy định cấm để xe trên vỉa hè trong khoảng thời gian 7-17 h, cần tìm nhau mọi người phải "alô" trước rồi hẹn gặp ngoài đường. "Chúng tôi dắt xe vào nhà sâu tít thì khó, gửi ở những bãi xe tự phát thì không yên tâm nên mới làm thế", một hộ dân cho biết.

    Trước đây, đa số nhà nào cũng có sân tương đối rộng, nhưng rồi khi mà nhu cầu ở tăng lên gấp đôi, gấp ba, cũng không thể tránh nổi việc cơi nới, bổ sung diện tích. Khoảnh sân ngày càng bị thu hẹp, trở thành một lối đi chỉ vừa đủ một người và một xe. Ban quản lý phố cổ thì chỉ có khả năng quản lý bộ mặt ngoài còn ở bên trong, nếu như các hộ đều thống nhất ý kiến chẳng tội gì không "nổ tung" ra.

    Bà Lanh sống trên phố Hàng Bạc đã gần 30 năm. Không kinh doanh, cả gia đình 3 thế hệ với 5 người của bà sống trong một căn nhà diện tích khoảng 40 m2. "Con trai tôi đã có gia đình, muốn tách ra ở riêng nhưng chưa mua được nhà, nên vẫn phải "chui rúc" trong khu chật hẹp này", bà Lanh cho hay.

    Trong khi đó, khả năng kinh doanh là lý do níu giữ phần lớn cư dân ở đây. Bán phụ trang sân khấu tại số 52 Hàng Ngang nhiều năm, bà Thảo giải thích: "Cửa hàng này là nguồn sống của gia đình, tôi cũng đã đầu tư nhiều vào đây để kinh doanh". Vì thế, bà Thảo cho biết vẫn muốn bám trụ tại cửa hàng dù có phải sống chật hẹp.

    Cũng với suy nghĩ này, chủ hàng bún riêu Nam Bộ khá có tiếng trên phố Lò Sũ cho hay, mỗi ngày chị bán hơn 100 tô bún, đảm bảo thu nhập cho cả gia đình và 4 người giúp việc. "Bán hàng tại đây tôi mới có nguồn thu như vậy, nên tôi không muốn chuyển đi nơi khác", chị nói.

    Tuy nhiên, vẫn có một số người không nỡ rời bỏ khu phố cổ vì đã ở gần trọn cuộc đời tại không gian chật hẹp này. Sự gắn bó lâu dài với phố cổ là lý do níu kéo cụ Dần tại phố Mã Mây ở lại. Đã sống tại đây gần 70 năm, cụ thuộc từng ngóc ngách, từng con phố và nếp sống trên phố. Hằng ngày cụ viết chữ Nôm, đồng thời giới thiệu phố cổ cho khách du lịch tới căn nhà này.

    Cụ Dần cho hay, nhiều người bạn cao tuổi khác như cụ cũng muốn ở lại phố cổ vì đã quen với nếp sống ở đây. "Con cháu tôi đã mua được nhà và rất nhiều lần thuyết phục tôi đến ở cùng. Tuy nhiên, tôi đã gắn bó với cái chốn thiêng liêng này nhiều năm rồi, bỏ đi không nỡ", cụ tâm sự.

    Ngọc Châu - Vũ Lê

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Sống hẹp giữa đô thị

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Sống hẹp giữa đô thị bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Song hep giua do thi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Sống hẹp giữa đô thị ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - XÃ HỘI - TIN XÃ HỘI