Một "kỳ án" khoa học 25 năm vẫn chưa kết thúc !

Thứ ba, 07 Tháng tám 2007, 21:51 GMT+7
  • Mot ky an khoa hoc 25 nam van chua ket thuc
    GS Bùi Vạn Trân đang trình bày quan điểm của mình tại buổi tọa đàm - Ảnh: L.Q.H

    Ngày 4.8, tại Hà Nội, một cuộc tọa đàm về nội dung trong cuốn giáo trình dành cho sinh viên ngành xây dựng đã được tổ chức nhằm đi đến kết luận xem "chi tiết đó đúng hay sai". Mục đích của sự kiện nhằm khép lại một "vụ kiện cáo" kéo dài 25 năm trong giới khoa học. Tuy nhiên, nhân vật chính của sự kiện không có mặt, "quan tòa" cũng chẳng có ai...

    25 năm đi kiện

    Sự việc bắt đầu từ năm 1982. Thời điểm đó, tiến sĩ (nay là giáo sư - tiến sĩ khoa học (GS TSKH) Phạm Ngọc Đăng được xuất bản 2 cuốn sách Vật lý xây dựng - phần 1: Nhiệt và khí hậu (NXB Xây dựng 1981) và Cơ sở khí hậu học của thiết kế kiến trúc (NXB KH&KT 1981). Một đồng nghiệp của GS TSKH Phạm Ngọc Đăng - PTS (nay là PGS TS) Bùi Vạn Trân phát hiện trong 2 cuốn sách đó (được coi là giáo trình giảng dạy cho SV các trường xây dựng, kiến trúc) có một số điểm sai sót. Cũng năm 1982, một hội đồng khoa học được thành lập để giám định 2 cuốn sách của GS Phạm Ngọc Đăng và kết luận 2 cuốn sách đó "có nội dung tốt và độ chính xác cao". Nhưng theo PGS Trân thì có sự mờ ám trong việc thành lập hội đồng này bởi các thành viên tham gia thẩm định đều là đồng tác giả viết sách với GS Đăng!

    Ngoài ra, PGS Trân còn tố cáo với các cơ quan chức năng rằng, trong 2 cuốn sách trên của GS Đăng, có 3 trang sao chép y nguyên tài liệu khoa học in rô-nê-ô (giáo trình lưu hành nội bộ) mà PGS Trân là tác giả.

    Vụ việc đã được Báo Khoa học & Đời sống nêu ra trong một bài điều tra gồm 2 kỳ. Theo đó, trong khi PGS Trân kiên trì nêu vấn đề suốt 25 năm qua thì GS Đăng lại né tránh việc làm rõ vấn đề. Lý do GS Đăng nêu ra là: "Ông ấy (GS Trân - PV) không xứng đáng ngồi với tôi để bàn luận về vấn đề này", rằng "tôi không chấp một kẻ gàn dở".

    Khi nhân vật chính vắng mặt

    Cuộc tọa đàm có sự góp mặt của khoảng trên dưới chục nhà khoa học, trong đó chủ yếu là các nhà khoa học về Vật lý xây dựng. Tuy nhiên, nhân vật chính là GS TSKH Phạm Ngọc Đăng thì vẫn không đến dự dù đã được mời. Đại diện cơ quan quản lý chuyên ngành và quản lý nhà nước là Bộ Xây dựng cũng không có mặt.

    Sau phần PGS Trân "vạch tội" về các công thức sai trong các cuốn sách của GS Đăng, nhà giáo Nguyễn Đăng Khôi (nguyên giảng viên môn Toán trường ĐH Xây dựng) ghi các công thức lên bảng rồi giải để tất cả các nhà khoa học có mặt theo dõi và kết luận: "Đứng về góc độ toán học, kết quả các phương trình mà anh Đăng nêu là sai và ý kiến của anh Trân là đúng. Tuy nhiên, tôi nhận thấy vấn đề không có gì to tát bởi trong các tài liệu toán học, chúng tôi thỉnh thoảng cũng bắt gặp các sơ suất như vậy và chỉ cần một cái đính chính là ổn".

    Tuy nhiên, thầy Vũ Trọng Thắng (nguyên Phó chủ nhiệm bộ môn Vật lý xây dựng, ĐH Kiến trúc Hà Nội) lại cho rằng, nếu nói vấn đề không "có gì to tát" là không đúng. Có trong chuyên ngành Vật lý xây dựng thì mới thấy cái sai của GS Đăng là sai về mặt tư duy, có ảnh hưởng lớn tới xã hội bởi nội dung sai đó không chỉ giảng dạy cho SV mà đã được đưa vào phần tham khảo của bộ Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam (cuốn Tiêu chuẩn xây dựng công trình). Thầy Vũ Trọng Thắng cho biết, áp dụng công thức của GS Đăng đã cho "kết quả phi lý không thể chấp nhận được": "Thoạt tiên tôi cũng không để ý. Nhưng chính SV của tôi phát hiện ra rồi thắc mắc, còn tôi thì không biết giải thích thế nào! Với tư cách người làm khoa học, tôi xin nói thẳng rằng, sự vì nể anh Đăng trong tôi giảm đi ít nhiều bởi thái độ né tránh của anh ấy!".


    Ai đúng, ai sai?

    Cuộc tọa đàm càng sôi nổi hơn khi TS Nguyễn Văn Muôn (ĐH Kiến trúc) đưa ra những luận điểm cho rằng GS Đăng "có lý". TS Nguyễn Văn Muôn đưa ra một số công thức của các giáo trình Nga, Mỹ... để chứng minh cho điều này rồi nói thêm rằng một số nhà khoa học về chuyên ngành Vật lý xây dựng ở ta cũng đồng ý với cách hiểu này. Tuy nhiên, ý kiến này ngay sau đó đã được một số nhà khoa học có mặt tại cuộc tọa đàm phản biện. Thầy Thắng nói: "Sách của Mỹ đưa ra một giá trị cụ thể. Còn thầy Đăng rõ ràng không có ý đó mà lại đưa ra một loạt các giá trị. Nếu cho rằng thầy Đăng đã có sự vận dụng thì vận dụng sai. Nếu nói công thức của thầy Đăng là để xây nhà chống nóng trong điều kiện nhiệt độ 29,5 độ C là vô lý. Với người Hà Nội, 29,5 độ C không thể gọi là nóng mà là mát - không có gì phải chống! 34 - 35 độ C trở lên mới gọi là nóng. Nhưng trong điều kiện nhiệt độ như vậy mà áp dụng công thức của thầy Đăng để xây nhà thì không thể nào chống được nóng!".

    Cuộc tọa đàm kết thúc trong trạng thái "mở". Có chăng, chỉ những người có mặt ngầm hiểu với nhau rằng, "phe GS Đăng" đuối lý. Tuy nhiên, điều đó chẳng có ý nghĩa gì bởi nhân vật chính là GS Đăng không có mặt để bảo vệ chính mình cũng như không có vị "quan tòa" nào tuyên bố các nội dung được "nghi" là sai của thầy Đăng cần được rút ra hay giữ nguyên trong các giáo trình dạy cho SV các trường xây dựng, kiến trúc, trong cuốn Tiêu chuẩn xây dựng công trình của bộ Tiêu chuẩn Việt Nam.

    Còn chúng tôi, người viết bài báo này thì thấy thật "tội nghiệp" cho mấy chục thế hệ sinh viên đã và sẽ được đào tạo bởi những kiến thức chưa ai biết là đúng hay sai!

    Thư Hiên

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Một "kỳ án" khoa học 25 năm vẫn chưa kết thúc !

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Một "kỳ án" khoa học 25 năm vẫn chưa kết thúc ! bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Mot ky an khoa hoc 25 nam van chua ket thuc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Một "kỳ án" khoa học 25 năm vẫn chưa kết thúc ! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - XÃ HỘI - TIN XÃ HỘI