Luật đô thị riêng cho các thành phố lớn?

Chủ nhật, 20 Tháng mười một 2005, 10:43 GMT+7
  • Luat do thi rieng cho cac thanh pho lon
    TTCN - Nhằm phát huy đúng mức tiềm năng các đô thị lớn, đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) TP.HCM trong kỳ họp này đã kiến nghị với QH đưa việc xây dựng một bộ luật riêng áp dụng chung cho các đô thị trong chương trình xây dựng luật và pháp lệnh năm 2006.

    TTCN đã có cuộc trao đổi ý kiến với ĐBQH NGUYỄN ĐỨC CHÍNH - giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM - xung quanh vấn đề gây tranh cãi này. Ông nói:

    -Thực tế, trong Luật tổ chức HĐND, UBND cũng đã phân biệt nhiệm vụ quyền hạn, cơ cấu tổ chức của đô thị khác so với vùng nông thôn, nhưng chúng ta chưa làm rõ. Luật này chưa định hình rõ nhưng bước đầu đã xác định được chức năng nhiệm vụ của bộ máy quản lý nhà nước giữa vùng đô thị khác với vùng nông thôn.

    Tuy nhiên, tôi cho rằng các qui định như hiện nay vẫn chưa đủ mà xuất phát từ thực tiễn đang nảy sinh nhiều vấn đề (trong quản lý xã hội, kinh tế, văn hóa) có sự khác biệt giữa đô thị và nông thôn. Chính vì vậy, đoàn ĐBQH TP.HCM đã đề nghị xây dựng một dự án Luật đô thị trong đó qui định về các loại đô thị, với nhiệm vụ quyền hạn, thẩm quyền, yêu cầu quản lý của từng cấp đô thị khác nhau.

    Ở góc độ TP.HCM, trong nhiều nhiệm vụ quản lý đô thị trong các lĩnh vực đầu tư, tài chính, quản lý kinh tế, qui hoạch... lại càng có những đặc thù riêng so với vùng nông thôn. Do đó, theo tôi, cần có sự phân cấp mạnh mẽ hơn nữa giữa TP.HCM và trung ương để làm sao chính quyền TP.HCM phải chủ động hơn nữa nhằm phát huy được những tiềm năng về kinh tế tài chính, nguồn lực của xã hội.

    Chẳng hạn, chế độ đãi ngộ nguồn nhân lực thì TP.HCM cần có một qui định riêng để thu hút nhân tài vào bộ máy nhà nước, các doanh nghiệp, các cơ quan sự nghiệp như giáo dục, y tế... Hoặc ngay như hiện nay ở TP.HCM có những cơ chế cần đột phá như đấu giá quyền thu phí các con đường mà Nhà nước đầu tư.

    Ngoài ra, có những dự án đầu tư vào TP.HCM với qui mô rất lớn, từ 50 - 100 triệu USD nhưng với tầm thành phố cần được chủ động để quyết định nhằm tạo điều kiện thuận lợi về mặt thủ tục hành chính cho các nhà đầu tư. Bởi sự phân cấp (hiện nay) cho TP.HCM quyết định các dự án có số vốn đến 10 triệu USD là một sự bó buộc hoặc về thẩm quyền, chưa kể sẽ làm kéo dài thời gian chờ đợi của nhà đầu tư và đương nhiên là môi trường đầu tư sẽ không hấp dẫn trong khi chúng ta lại có quá nhiều tiềm năng lợi thế.

    ”Ly nông là một xu thế tất yếu của quá trình công nghiệp hóa. Vấn đề là chúng ta đã nhận thức và cư xử với nó như thế nào: chính sách hộ khẩu chặt chẽ, hệ thống qui hoạch các khu công nghiệp thiếu nơi ăn, chốn ở cho công nhân (mà thực chất là nông dân) chỉ đang làm cho quá trình ly nông trở nên đau đớn hơn và khó khăn hơn”

    Ông Nguyễn Sĩ Dũng (Văn phòng Quốc hội)

    * Có phải những bức bách đó khiến TP.HCM “xé rào”, chẳng hạn trong quản lý hành chính...?

    - Rất nhiều vụ việc, sự vụ hiện nay qui định cấp thẩm quyền quyết định phải là UBND cấp thành phố, nhưng ở TP.HCM hầu hết các thẩm quyền này vừa qua đã thí điểm ủy quyền cho các sở, ngành và chính quyền cấp quận, huyện. Và qua việc kiểm tra đánh giá sơ bộ về việc ủy quyền đó, UBND TP.HCM thấy là phù hợp và đang phát huy có hiệu quả.

    Tuy nhiên, vấn đề đặt ra ở đây đã ủy quyền về công việc thì cần phân cấp về mặt quyền hạn, năng lực tài chính để họ giải quyết. Ngoài những yêu cầu như tôi vừa nói thì có những yêu cầu khác cũng bức bách không kém như: bảo vệ môi trường, trật tự an toàn xã hội... và những đô thị lớn trên 5 triệu dân như TP.HCM thì những nhu cầu này lại càng cao.

    Ở các đô thị lớn, hành vi nghiêm cấm đòi hỏi xử phạt cũng cần cao hơn các địa phương, các vùng nông thôn khác. Chẳng hạn TP.HCM hiện nay đã phân cấp việc xử phạt vi phạm hành chính đối với cấp cơ sở (phường), các chiến sĩ công an đến mức 2 triệu đồng. Trong khi thẩm quyền xử phạt theo qui định chung hiện nay là 500.000 đồng.

    Vì vậy, tôi tin tưởng nếu có cơ chế riêng TP.HCM và các đô thị lớn khác của cả nước sẽ phát huy được tiềm năng, phát huy tính chủ động, bảo đảm trật tự kỷ cương.

    * Như ông vừa nói thì luật này phạm vi điều chỉnh sẽ rất rộng, trong đó có nhiều vấn đề mà các luật chung khác cũng đã điều chỉnh. Vậy liệu việc cho ra đời luật này có “giẫm chân” những luật khác?

    - Nói đến Luật đô thị tức là luật riêng về các đô thị. Còn nếu chúng ta vẫn cứ áp dụng theo như những luật chung hiện nay mà không cho một cơ chế đặc thù riêng thì tôi cho là sẽ khó giải quyết. Vì vậy, theo tôi, Luật đô thị phải là luật điều chỉnh các hoạt động đặc thù của các vùng đô thị và đây là một vấn đề thực tiễn đã đặt ra và chúng ta phải thừa nhận từ thực tiễn.

    Không thể có luật riêng nằm ngoài hệ thống


    Nhà nước ta là nhà nước thống nhất có phân cấp, còn ở nhiều nước như Mỹ, Úc là nhà nước liên bang. Vì vậy, hệ thống pháp luật phải thống nhất, không thể có một luật nằm ngoài hệ thống này.

    Còn nếu bức bách trong phát triển kinh tế thì cho cơ chế đặc thù như: thưởng, vay vốn đầu tư xây dựng cơ bản, được huy động thêm trái phiếu, được hình thành các phí, định chế pháp luật.

    Về lâu dài có thể phân cấp thẩm quyền cho TP.HCM được quyết định các dự án có vốn đầu tư lên đến 50 triệu.

    Ông Nguyễn Đức Kiên (chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và ngân sách QH)

    * Nhiều ý kiến cho rằng với những qui định của hệ thống luật pháp hiện hành, các thành phố lớn hiện nay chưa phát huy được hết tiềm năng. Với TP.HCM, điều “bó” nhất hiện nay là gì, thưa ông?

    - Có thể kể ra hàng loạt lĩnh vực hiện nay vẫn còn “bó” như: đầu tư, tài chính, bảo vệ môi trường, trật tự đô thị... Theo tôi, đây là những lĩnh vực mà những đô thị lớn như TP.HCM cần phải được áp dụng các cơ chế đặc thù nếu muốn khai thác, phát huy hết tiềm năng. Không nên áp dụng chung một chính sách giữa đô thị và nông thôn.

    * Nhưng cũng có một số ý kiến cho rằng không xây dựng hẳn một luật riêng mà nên dừng ở mức pháp lệnh là vừa đủ, quan điểm ông như thế nào?

    - Hiện nay Hà Nội đã có pháp lệnh thủ đô và họ hiểu rõ hơn hết về vấn đề này. Tôi cho rằng nếu các qui định của chúng ta chỉ đưa ra mức pháp lệnh thì sẽ không giải quyết được các vấn đề đặt ra, bởi hiện nay hầu hết những qui định đều đã nằm ở tầm các luật chung.

    Hơn nữa ở các đô thị lớn như Paris, Bangkok họ đều có các luật riêng, trong đó định hình rõ các qui định của đô thị khác hẳn so với những vùng nông thôn. Chẳng hạn những đô thị lớn thì thị trưởng sẽ do dân bầu để thể hiện sự tự chủ của một chính quyền.

    * Việc ban hành một luật riêng như vậy sẽ dễ tạo sự cát cứ, cục bộ, phân biệt giữa các vùng miền?

    - Ở đây chúng tôi đặt vấn đề xây dựng một luật áp dụng các đô thị nói chung chứ không phải riêng cho TP.HCM, chi phối các đô thị, trong đó các đô thị loại một, loại hai, ba... Đặc biệt, như tôi đã nói đây là những vấn đề do thực tiễn đặt ra và chúng ta phải nhìn nhận nó. Không nên áp dụng chung một mặt bằng trong khi phát triển kinh tế xã hội, quản lý khác nhau giữa đô thị và nông thôn.

    Chẳng hạn trong xử phạt vi phạm hành chính, có những hành vi mà trong đô thị cần phải phạt nặng còn ở vùng nông thôn thì lại không. Vậy thì ở đây đặt ra một vấn đề là tại sao chúng ta thấy khác mà không sửa?

    Vấn đề lớn nhất hiện nay khi xây dựng luật là thực tiễn đòi hỏi chúng ta điều gì thì luật pháp phải có để điều chỉnh những vấn đề đó. Và tôi cho rằng ở đây không có gì vướng về mặt pháp chế, và nếu chúng ta không có luật sẽ xảy ra những trường hợp buộc người ta phải vi phạm luật.

    Luật này sẽ tạo đà cho đô thị lớn phát triển

    Tôi hoàn toàn ủng hộ việc xây dựng một Luật đô thị riêng cho các thành phố lớn và với TP.HCM lại càng phải trở nên cần thiết. Trong đó, TP.HCM tuy không phải là thủ đô nhưng là một trung tâm kinh tế lớn nhất nước, là trung tâm động lực cho cả vùng kinh tế trọng điểm ở phía Nam phát triển.

    Những thành phố lớn thường thu hút rất đông lao động nhập cư, từ đó đòi hỏi cần phải có cơ chế riêng cho họ để quản lý thật tốt dân cư... (những điều này Hà Nội, TP.HCM đang bị vướng). Vừa qua, những qui định mới về quản lý nhân khẩu tại Hà Nội và TP.HCM đã được người dân đón nhận hồ hởi. Vấn đề đặt ra là tại sao chỉ có ở hai thành phố này mà không có ở những thành phố khác. Vì vậy, cần phải có một hành lang pháp lý để đảm bảo giữa cái chung và cái riêng.

    Theo tôi, không nên áp dụng luật (đô thị) riêng cho từng địa phương, bởi nếu làm như vậy thì rất nhiều địa phương cũng sẽ đề nghị. Quôc hội nên đưa luật này vào chương trình xây dựng luật và pháp lệnh của năm 2006, càng sớm sẽ càng có lợi.

    ĐB Nguyễn Mạnh Cường (ủy viên Ủy ban Kinh tế và ngân sách QH, phó đoàn ĐBQH TP Hà Nội)

    XUÂN TOÀN thực hiện

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Chủ đề liên quan: Luật đô thị riêng cho các thành phố lớn?

    Nhận xét tin Luật đô thị riêng cho các thành phố lớn?

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Luật đô thị riêng cho các thành phố lớn? bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Luat do thi rieng cho cac thanh pho lon ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Luật đô thị riêng cho các thành phố lớn? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - XÃ HỘI - TIN XÃ HỘI