Huế: dòng sông đen giữa kinh thành

Thứ ba, 11 Tháng chín 2007, 07:15 GMT+7
  • Mặt sông Ngự Hà phủ đầy rau bèo như thế này, trong khi trên bờ là các nhà dân ven đường Phùng Hưng chen chúc nhau Ảnh: Thái Lộc
    Ngự Hà - con sông chảy ngang kinh thành Huế - đang bị bồi lấp và ô nhiễm nghiêm trọng. Thế nhưng vẫn chưa tìm ra giải pháp khả thi để khắc phục.

    Dòng Ngự Hà bắt đầu chảy vào kinh thành Huế từ sông Kẻ Vạn băng qua tây thành Thủy Quan, chảy ra đông thành Thủy Quan và hòa mình vào sông Đông Ba đoạn cầu Thanh Long. Đây là trục cảnh quan, tiêu thoát nước, trục giao thông thủy chủ đạo... của khu vực kinh thành Huế. Vào những năm 2000, Ngự Hà đã được đưa vào khu vực I - khoanh vùng bảo vệ di tích - di sản văn hóa Huế.

    Cha chung không ai khóc

    Hiện nhiều đoạn lòng sông bị bồi lắng từ hai bờ lan ra gần giữa dòng. Như cạnh cống Thủy Quan, ven đường Trần Văn Kỷ và nhất là đoạn sông sau dãy nhà bên đường Lê Văn Hưu. Một số bãi bồi cỏ hoang mọc đầy, nhiều nơi được người dân "phân lô” canh tác rau màu... Phần lớn mặt sông kín đặc bèo lục bình, rau muống và rác thải. Một số đoạn mặt nước lợn cợn thẫm màu chuyển sang đen. Ông Bùi Phùng, một nguời sống cạnh sông thuộc phường Tây Lộc, nói: "Không chịu nổi được mùi thối bốc lên từ sông, nhất là những lúc trời nắng. Nó ô nhiễm dữ quá!".

    Tính ra TP Huế đã đổ xuống Ngự Hà hàng tỉ đồng và công sức trong nhiều năm. Nhưng chưa bao giờ tổ chức nạo vét một cách triệt để nên dòng sông luôn trong tình trạng ao tù ô nhiễm, nơi chứa nước thải, rác thải và đủ thứ cỏ rác, rau bèo...

    Theo tìm hiểu của chúng tôi, Ngự Hà trở thành nơi hứng chịu toàn bộ nước và một phần rác thải. Nó trở thành gần như là một ao tù, bởi cái lạch nhỏ liên thông với hai đầu luôn cạn dòng, nước lưu thông rất kém. Trong khi đó con sông này lại là nơi tập trung nước thải của 10 vạn dân bốn phường Thành nội.

    Chưa hết, phần lớn trong số 468 ngôi nhà dân sống hai bên bờ kè của Ngự Hà đều xây theo kiểu nhà "chồ" chồm lên sông. Đa số các hộ cũng xây nhà vệ sinh ngay trên lòng con sông này. Phần bờ kè ở các đoạn ven đường Triệu Quang Phục (phường Thuận Hòa), Trần Văn Kỷ, Ngô Thế Lân (Tây Lộc), Lương Y và đặc biệt là đoạn Lê Văn Hưu, Lê Trung Đình (phường Thuận Lộc) rất nhiều đoạn bị lấy đá xuống tận mặt nước...

    Khi tìm hiểu về công tác quản lý, chúng tôi được biết Ngự Hà đang trong tình trạng "cha chung không ai khóc". Có quá nhiều cơ quan quản lý nhưng không có cơ quan quản lý chính nào đối với dòng sông này: các giá trị di tích văn hóa thuộc về Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế quản lý; mặt nước thì thuộc cơ quan quản lý thủy lợi của tỉnh; việc canh tác, trồng rau trên mặt sông do chính quyền các phường nội thành tổ chức đấu thầu; nhà dân sống lấn ở hai bên sông do UBND TP Huế quản lý...

    Bao giờ khơi thông?

    Ngự Hà là "sông vua"

    Ngự Hà là dòng sông bán nhân tạo. Một phần được đào mới, một phần được uốn nắn dòng chảy từ con sông Kim Long cũ, được vua Gia Long tổ chức đào, uốn nắn từ năm 1805 và hoàn tất dưới triều Minh Mạng năm 1825. Tổng chiều dài dòng sông là 3.700m, rộng 44-85m. Ngay với tên gọi Ngự Hà - "sông vua" được đặt ngay từ ban đầu cũng đủ thấy tầm quan trọng của nó đối với kinh đô Huế ngày xưa. Ngày nay nó trở thành một trong những thành phần chính của di sản văn hóa được UNESCO công nhận tại Huế.


    Những năm gần đây Ngự Hà ít nhất hai lần được nạo vét dòng chảy. Ông Nguyễn Đình Cáng, giám đốc Ban quản lý dự án các công trình xây dựng TP Huế, cho biết giai đoạn năm 1992 - 1996 TP Huế đã tổ chức nạo vét con sông và hút bùn đất để san lấp khu vực sân bay Tây Lộc - hồi ấy là một khu đất trũng trồng hoa màu. Lần nạo vét này đã không thông dòng chảy cho sông nên sau một số cơn lụt, sự tấn công của rau, bèo phủ đầy làm sông nhanh chóng bị bồi lắng.

    Đến những năm 2002-2004, từ nguồn tài trợ của Hiệp hội Thị trưởng các thành phố nói tiếng Pháp (AIMF), TP Huế cũng đã tổ chức thêm lần nạo vét, đặc biệt là đào mương dẫn nước từ sông Kẻ Vạn vào đến tây thành Thủy Quan. Tuy nhiên, khi nước có thể được dẫn vào thì đoạn sông phía tây thành cũng đã cạn dòng do bồi lắng nên nước lưu thông cho sông chẳng được bao nhiêu. Hơn nữa, thay vì tổ chức xây kè, đào kênh rộng khoảng 40m theo vết tích cũ thì TP Huế chỉ đào lòng kênh rộng khoảng 6m, với lý do "vướng" cầu Thủy Quan trên quốc lộ 1A và cầu đường sắt cạnh đó.

    Tháng 11-2005, chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế Nguyễn Xuân Lý cũng đã phê duyệt dự án đầu tư chỉnh trang tôn tạo sông Ngự Hà. Theo đó giải tỏa tái định cư toàn bộ cư dân sống ven sông, nạo vét toàn bộ diện tích mặt sông suốt chiều dài 3.700m ở độ sâu 0,6 - 1,2m, mở rộng cửa ở sông Kẻ Vạn và sông Đông Ba đảm bảo mặt nước luôn tiếp xúc mặt kè, phục hồi toàn bộ phần kè đá, tạo bốn bến thuyền, xây mới đường ven sông cùng hệ thống vỉa hè, cây xanh, điện chiếu sáng... Tổng mức đầu tư là 162,33 tỉ đồng, giao ban quản lý dự án làm chủ đầu tư, thực hiện từ năm 2005-2009. Thế nhưng, ông Nguyễn Đình Cáng cho biết do không tìm ra nguồn vốn nên tỉnh đã "đá” việc tôn tạo sông Ngự Hà sang dự án thoát nước và xử lý nước thải khu vực TP Huế từ vốn vay của JIBIC, Nhật Bản, do Công ty Môi trường và công trình đô thị Huế làm chủ đầu tư.

    Trả lời TT, ông Nguyễn Văn Thành, giám đốc Công ty Môi trường và công trình đô thị, cho biết: "Không thể đưa việc tôn tạo Ngự Hà vào giai đoạn I của dự án (từ nay đến năm 2015), vì UNESCO và Nhật Bản có ý kiến nên thận trọng và đề nghị nghiên cứu lại mức độ ảnh hưởng của di tích khi đầu tư tôn tạo. Do đó phải sau năm 2015 - giai đoạn II của dự án - mới tính đến chuyện nạo vét Ngự Hà được!".

    THÁI LỘC

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Huế: dòng sông đen giữa kinh thành

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Huế: dòng sông đen giữa kinh thành bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Hue dong song den giua kinh thanh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Huế: dòng sông đen giữa kinh thành ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - XÃ HỘI - TIN XÃ HỘI