“Hồn Việt” trên đất nước Triệu Voi

Thứ hai, 23 Tháng một 2006, 23:18 GMT+7
  • Hon Viet tren dat nuoc Trieu Voi
    Xưởng mộc của người Việt ở thị xã Xa Mắc Khi Xay, tỉnh A Tô Pư
    Trong suốt mấy ngày cùng một đồng nghiệp đi thăm hỏi bà con Việt kiều đang sinh sống, làm ăn ở thị xã Xa Mắc Khi Xay, tỉnh A Tô Pư (Lào), được chứng kiến cuộc sống, sinh hoạt của gia đình họ, chúng tôi mới thấm thía câu thơ của nhà thơ Chế Lan Viên: "Khi ta ở chỉ là nơi đất ở. Khi ta đi đất bỗng hóa tâm hồn".

    Họ, người lâu thì 20, 30 năm; người ít cũng đã sống ở đất nước Triệu Voi 16, 17 năm nhưng giọng nói vẫn đậm chất Hà Tĩnh, Quảng Bình, Huế, Đà Nẵng, Bình Định... Bữa ăn của họ vẫn có cà muối, dưa cải, chén nước mắm Phú Quốc... Và chúng tôi thật sự bất ngờ khi nghe một cháu bé 2 tuổi đích thực là công dân... Lào, vòng tay, rất rõ ràng, rành mạch thưa: "Chào chú"!...

    Nhà ông Võ Đại Khóa - Chủ tịch Hội người Việt Nam ở nước ngoài tại A Tô Pư - có khách. Mấy đứa con ông đang tất bật ngoài cửa tiệm sửa chữa xe máy hò nhau đi gọi ông về nhà... "Nghe tụi nó nói có khách lạ, tôi đoán là các anh ở quê sang vì sáng nay tôi nhìn thấy một đoàn xe mang biển số Việt Nam đi vào thị xã". Ông Khóa xởi lởi, nặng chất giọng của vùng cố đô Huế trong suốt thời gian chuyện trò cùng chúng tôi. Quay sang hối mấy đứa con pha trà, ông chép miệng giới thiệu: "Đây là trà Thái Nguyên, tôi gửi mấy người buôn hàng đem qua. Tôi nghiện trà nặng, nhưng phải là "anh" trà Thái Nguyên này, chứ ở đây có trà Thái Lan, trà Lào... nhưng tôi vẫn không quen. Đã gần 20 năm rồi...". Ông Khóa cứ thế bỗ bã về chuyện ăn, chuyện ở trên đất Lào, về những nỗ lực của thế hệ ông trong việc rèn cặp, gìn giữ, truyền dạy phong tục Việt cho lớp con cháu sinh ra và lớn lên trên đất Lào. Trong nhà ông, ngay gian giữa, ảnh Bác Hồ được treo ở vị trí trang trọng nhất. Hằng ngày, chỉ có ông mới được phép dọn dẹp, đèn nhang... Qua Lào sinh sống đã 17 năm, gia đình ông từng bươn chải nhiều nơi, hết Chăm Pa Săk, Sê Kông, đến Pắk Sế và cuối cùng dừng chân tại Xa Mắc Khi Xay (thị xã nhỏ bé có tên dịch theo tiếng Việt là Đoàn Kết - NV). 9 đứa con của ông, ngoài 5 đứa sinh ra tại Việt Nam còn có 4 đứa sinh ra trên đất Lào nên việc dạy tiếng Việt, chữ Việt và nhất là văn hóa, tập quán Việt cho chúng luôn là ưu tiên hàng đầu của ông Khóa. Ông cho biết: "Không riêng gì gia đình tôi, tất cả những gia đình người Việt khác đều thế cả. Ngay cả chuyện cưới hỏi, ma chay đều giữ nguyên phong tục. Chính quyền và nhân dân Lào cũng tôn trọng phong tục của mình. Như trong chuyện ma chay chẳng hạn, họ đã cấp đất để người Việt lập nghĩa trang riêng".

    Hon Viet tren dat nuoc Trieu Voi
    Ông Võ Đại Khóa trước bàn thờ của gia đình trong ngày cúng tất niên
    Hiện tại, Hội người Việt Nam ở nước ngoài tại A Tô Pư do ông Khóa làm chủ tịch đã quy tụ được tất cả 65 hộ với 365 khẩu người Việt Nam đang sinh sống, làm ăn tại đây. Ngành nghề chủ yếu là kinh doanh, sản xuất tiểu thủ công nghiệp và buôn bán. Một số hộ gia đình làm nghề cá. Vốn cần cù, chịu khó, lại luôn giữ chữ tín trong chuyện làm ăn nên cộng đồng người Việt Nam ở đây luôn được bà con người Lào tin tưởng, quý mến. Cũng chính vì thế mà công việc luôn "thuận buồm xuôi gió", đời sống tương đối khá giả với trên 50% số hộ được "xếp" vào hạng giàu (theo ông Khóa mỗi tháng thu nhập bình quân trên 10 triệu kíp, tương đương 15 triệu đồng tiền Việt Nam). Trong cuộc sống hằng ngày, Hội đã thật sự trở thành chỗ dựa tinh thần, là nơi để họ gửi gắm tình cảm với quê hương. "Cứ 3 tháng Hội tổ chức sinh hoạt một lần - ông Khóa cho biết - và thường xuyên giữ liên lạc với Lãnh sự quán Việt Nam tại Pắk Sế để được biết thông tin trong nước. Trong sinh hoạt hội, vấn đề chúng tôi đặt lên hàng đầu là đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau giữa người Việt với người Việt; đoàn kết giữa người Việt với người Lào. Chúng tôi đã vận động thành lập quỹ hội với mục đích tương trợ những gia đình neo đơn, đau ốm, gặp khó khăn; lo việc cho những trường hợp người Việt nam làm việc ở đây gặp chuyện không may, rủi ro, tai nạn, ủng hộ đồng bào trong nước. Riêng trong năm 2005, bà con đã quyên góp được 4.000 USD ủng hộ Quỹ khuyến học, bão lụt, nạn nhân chất độc da cam/dioxin... Chúng tôi luôn xem tổ chức hội là môi trường tốt để chúng tôi và con cháu gìn giữ phong tục, tập quán, hướng về quê nhà". Theo lời kể của ông Khóa, hiện Hội người Việt Nam ở nước ngoài tại A Tô Pư đang xúc tiến việc xây dựng trường học cho con em người Việt (với kinh phí dự kiến khoảng 300 triệu kíp, tương đương khoảng 450 triệu đồng tiền Việt Nam). Mong muốn này đã được chính quyền A Tô Pư ủng hộ và cấp đất để xây dựng. Con em người Việt ở A Tô Pư lâu nay cứ đến 3 tháng hè là được tập trung lại để học văn hóa Việt. Hầu hết các gia đình đều có con em đang theo học tại Việt Nam.

    Câu chuyện giữa chúng tôi và ông Khóa rẽ ngoặt sang chuyện Tết từ khi nào không rõ. Mà cũng đã gần Tết cổ truyền của dân tộc rồi. Vào giờ này, ở bên quê - theo cách gọi của ông Khóa, hoa đào, hoa mai đã bừng nở; khí hậu đã chuyển mùa. Còn ở đây vẫn là cái nắng rưng rức. A Tô Pư được mệnh danh là nơi nóng nhất của Lào, mỗi năm thường không quá 3 đến 4 ngày lạnh. Toàn bộ gia đình, anh em của ông Khóa đã sang Lào sinh sống, nhưng đều đặn hằng năm cứ vào dịp gần Tết, ông lại lặn lội về quê để thăm mộ ông bà tổ tiên, thăm viếng họ hàng... Tết cũng là dịp để bà con người Việt quây quần bên nhau sau một năm tất bật chuyện làm ăn. Theo đúng truyền thống, họ cùng nhau gói bánh chưng, bánh tét, mổ heo... Tết năm ngoái, có một anh công nhân giao thông, người đã được Hội người Việt Nam ở nước ngoài tại A Tô Pư giúp đỡ khi gặp nạn - đã lặn lội đem một cành mai từ Kon Tum sang tặng. Nhà nào cũng muốn có nó, cuối cùng quyết định đặt ở nhà ông chủ tịch hội. Thành lệ, hằng năm, bắt đầu từ khoảng 20 tháng chạp là bà con tạm xếp chuyện buôn bán, làm ăn để sửa soạn cúng tất niên. Để tăng thêm tình đoàn kết, tập trung đông đủ đại diện, cứ lần lượt từng nhóm họ. Đến ngày cuối cùng (30 tết) là "khóa sổ" và vinh dự này được dành cho ông chủ tịch hội. Sau đó là 3 ngày dành cho việc mừng thọ, vui xuân, mua sắm... Càng vui hơn khi bà con bản địa cũng kéo nhau đến chúc mừng, ăn tết cùng bà con Việt kiều để thể hiện tình đoàn kết, cũng giống như bà con Việt kiều đi chúc tết Lào (Bun Pi May) được tổ chức vào tháng 4 hằng năm.


    Hon Viet tren dat nuoc Trieu Voi
    Những cửa hàng tạp hóa của người Việt trên đất nước Lào
    Hon Viet tren dat nuoc Trieu Voi
    a
    a

    Câu chuyện về tết cứ kéo dài mãi. Cao hứng thế nào, ông Khóa quyết định năm nay sẽ phá lệ: nhà chủ tịch hội sẽ ăn tất niên trước nhân dịp đón những vị khách đến từ Việt Nam. Ông hối vợ con đi thông báo, chuẩn bị các vật dụng đến cúng tất niên. Còn ông lặng lẽ đi dọn dẹp bàn thờ tổ tiên, nơi đặt trang trọng ảnh Bác Hồ và thành kính thắp nhang, đèn... Không khí xuân tràn ngập, thoảng trong hương trầm, phảng phất hồn Việt trên đất nước Triệu Voi...

    Nguyễn Trần - Thành Hưng

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin “Hồn Việt” trên đất nước Triệu Voi

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết “Hồn Việt” trên đất nước Triệu Voi bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Hon Viet tren dat nuoc Trieu Voi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc “Hồn Việt” trên đất nước Triệu Voi ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - XÃ HỘI - TIN XÃ HỘI