"Đoạt huy chương Toán quốc tế chỉ là bước khởi đầu"

Thứ hai, 30 Tháng bảy 2007, 16:46 GMT+7
  • Thứ trưởng Trần Văn Nhung. Ảnh: N.H.
    Thứ trưởng Trần Văn Nhung. Ảnh: T.D.

    "Thi Olympic Toán mới chỉ là phát hiện nhân tài chớm nở. Quan trọng là tạo môi trường tiếp tục đào tạo họ ở trong và ngoài nước, và có cơ chế để kéo họ về công tác", GS. Trần Văn Nhung, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT, trao đổi với TS.
    > Việt Nam đoạt 3 huy chương vàng Olympic Toán

    - Ông đánh giá thế nào về việc tổ chức Olympic Toán quốc tế lần thứ 48 tại Việt Nam?

    - Olympic Toán quốc tế (IMO) lần đầu tiên tổ chức tại Rumania năm 1959. Đến lượt chúng ta đăng cai là lần thứ 48. Đáng mừng, lần này số đoàn dự thi đông nhất, đề ra khó nhất. Campuchia chưa bao giờ dự thi cũng chọn Việt Nam làm điểm khởi đầu…

    Việt Nam được chọn tổ chức IMO 48 là do phía quốc tế thấy khả năng Toán học của chúng ta đủ để lựa chọn đề thi, chấm và thẩm định bài cho 95 đoàn. Slovenia năm trước phải mời chuyên gia nước ngoài đến chấm thi. Năm nay, chúng ta huy động đội ngũ hùng hậu chuyên gia trong nước và người Việt Nam đang làm việc ở nước ngoài về. Điều này không phải nước nào cũng có khả năng.

    Hơn 30 giáo sư Toán của Việt Nam đang ở nước ngoài đều từng đi thi quốc tế và đoạt những giải cao nhất. Hiện họ đang làm Toán học hiện đại, còn việc chấm là Toán học sơ cấp ở bậc phổ thông. Theo thông tin, đề thi của Olympic Toán lần này khó kỷ lục.

    - Việt Nam đứng top 10 thế giới về kết quả thi Toán nhưng nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực này không được biết đến. Theo ông, đâu là khoảng cách giữa thi và nghiên cứu khoa học cơ bản?

    - Nếu nói nghiên cứu tầm cao của Việt Nam không được nhiều nước biết đến thì cũng không hẳn đúng. Vẫn có những công trình nghiên cứu của Việt Nam được đăng trên các tạp chí uy tín thế giới. Phải thừa nhận Việt Nam không phải là nước mà nghiên cứu ở tầm cao, sâu ở mọi lĩnh vực.

    Những thành tựu Toán học ở những năm tháng bậc phổ thông mới chỉ là bước khởi đầu cho cuộc đời và sự nghiệp. Có thể đoạt huy chương ở IMO nhưng để có những tiến bộ sau này thì cần phải có nghị lực, môi trường và sự xuất phát đúng.

    Doat huy chuong Toan quoc te chi la buoc khoi dau
    Ba "chàng trai vàng" của Toán học Việt Nam. Ảnh: Tiền Phong.

    - Một số ý kiến cho rằng hạn chế trong nghiên cứu khoa học ở Việt Nam chính là do những rào cản về cơ chế và chính sách. Ông đánh giá vấn đề này thế nào?

    - Để phát triển lên cao không chỉ là cơ chế, chính sách bởi muốn đào tạo tầm xa cho một nhà khoa học thì trước hết người đó phải có tài năng, bản lĩnh. Điều này do chính bản thân người đó quyết định.

    Bên cạnh đó, tài năng và nghị lực phải được đặt trong môi trường và cơ chế hợp lý. Đó là vai trò của Đảng, Nhà nước và cơ quan quản lý. Một hạt giống rất khỏe nhưng quan trọng là gieo vào đâu, chăm sóc ra sao và đến khi đơm hoa kết trái thì thu hoạch và sử dụng thế nào để có ích cho xã hội.

    - Vậy chúng ta đã có cơ chế, chính sách gì cho những tài năng này?

    - Trước đây, những em đó được vào thẳng đại học và một số xuất sắc được đi học nước ngoài ngay. Còn hiện giờ, các em đoạt giải quốc tế nằm trong diện được xem xét và sau khi học một năm có thể được đi du học. Các em được đặc biệt ưu tiên vào học ở trường trong và ngoài nước, kể cả những trường danh tiếng trên thế giới.

    - Bộ đã có thống kê nào về lượng học sinh được gửi đi học về nước sau khi tốt nghiệp?


    - Hầu hết các em về nước. Nhưng một số người giỏi có thể tiếp tục nghiên cứu hoặc được mời làm giáo sư ở nước ngoài. Việc buộc những người này về nước ngay sau khi tốt nghiệp cũng không có lợi bởi cần để họ tiếp tục trau dồi tài năng. Quan trọng là hàng năm, họ vẫn về nước dự hội thảo, tham gia giảng dạy, đào tạo nghiên cứu sinh cho Việt Nam.

    Ngay cả Trung Quốc và nhiều nước châu Âu cũng bị chảy máu chất xám. Nhưng theo quan điểm mới của thế giới hội nhập, không nhất thiết phải về nước ngay. Một vị lãnh đạo từng nói: học xong nếu về nước được thì tốt nhưng nếu không thì tiếp tục ở nước ngoài trau dồi tài năng.

    - Ông đánh giá thế nào về việc sử dụng nhân tài ở nước ta?

    - Không thể nói việc sử dụng nhân tài chưa hiệu quả là lỗi của ai. Đó là quá trình xây dựng cơ chế, chính sách chứ không thể nhanh chóng có được. Không chỉ Việt Nam mà nhiều nước cũng lúng túng trong việc lôi kéo nhân tài về nước. Ở nước ta, Việt kiều về nước sẽ được mua nhà, sắp tới là không cần visa…

    Thu hút nhân tài về nước không chỉ là việc đãi ngộ vật chất mà quan trọng là phải tạo điều kiện làm việc, không khí làm việc, cơ chế chính sách tạo cho họ ít nhất là không khác lắm so với ở nước ngoài. Sắp tới, các giáo sư ở nước ngoài khi về nước sẽ được phong giáo sư ngay. Giáo sư lưỡng quốc cũng là vinh dự.

    - Hiện mỗi năm Việt Nam thiếu bao nhiêu nhân lực ngành Toán?

    - Chưa có nghiên cứu nào nói về vấn đề này. Có một số bài viết cho rằng trong 5 năm tới cần đào tạo thêm 200 tiến sĩ Toán. Nhưng tôi cho là con số đó không chính xác. Toán chia thành Toán lý thuyết và Toán ứng dụng.

    Số người được đào tạo để làm Toán lý thuyết thuần túy không thiếu lắm. Còn lực lượng làm Toán ứng dụng và để ứng dụng Toán sang các lĩnh vực khác thì chúng ta chưa có nhiều. Đây là lĩnh vực rất quan trọng. Toán ứng dụng gắn với việc sử dụng công nghệ thông tin, đóng tàu, xây dựng, mô hình kinh tế, đo đạc bản đồ, dự báo thời tiết…

    - Năm tới, chủ trương mở thêm hệ thống trường chuyên sẽ được tiến hành như thế nào?

    - Olympic Toán quốc gia bắt đầu năm 1964, lớp chuyên Toán mà tôi là thế hệ đầu tiên bắt đầu năm 1965, và thi Toán quốc tế lần đầu năm 1974. Sau hơn 40 năm, Bộ GD&ĐT muốn đánh giá lại việc đào tạo người tài ở các môn để đưa ra chiến lược: quy hoạch hệ thống trường chuyên lớp chọn, đào tạo lên cao và sử dụng nhân tài thế nào… Sắp tới, Bộ sẽ lấy ý kiến về hệ thống trường chuyên hiện nay.

    Thi Olympic Toán mới chỉ là phát hiện nhân tài chớm nở. Quan trọng là tạo môi trường tiếp tục đào tạo họ ở trong và ngoài nước. Nếu ở nước ngoài thì sau một thời gian phải có cơ chế để kéo họ về. Tức là sẽ thực hiện theo quy trình khép kín: phát hiện, đào tạo bồi dưỡng và sử dụng.

    Tiến Dũng thực hiện

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Chủ đề liên quan: "Đoạt huy chương Toán quốc tế chỉ là bước khởi đầu"

    Nhận xét tin "Đoạt huy chương Toán quốc tế chỉ là bước khởi đầu"

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết "Đoạt huy chương Toán quốc tế chỉ là bước khởi đầu" bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Doat huy chuong Toan quoc te chi la buoc khoi dau ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc "Đoạt huy chương Toán quốc tế chỉ là bước khởi đầu" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - XÃ HỘI - TIN XÃ HỘI