Đại biểu Quốc hội nói gì về việc tăng học phí?

Chủ nhật, 06 Tháng sáu 2004, 10:35 GMT+7
  • Đề án tăng học phí của ĐH Quốc gia TP HCM không chỉ gây tranh cãi trong sinh viên, phụ huynh học sinh, mà ngay cả những người làm luật cũng có nhiều ý kiến khác nhau. TS đã phỏng vấn một số đại biểu Quốc hội, những người đặc biệt quan tâm tới giáo dục.

    Dai bieu Quoc hoi noi gi ve viec tang hoc phi
    Ông Nguyễn Lân Dũng
    Ông Nguyễn Lân Dũng, ĐH Khoa học tự nhiên, ĐH Quốc gia Hà Nội: "Nếu không kết hợp được Viện khoa học vào hai ĐH Quốc gia thì chỉ còn cách lấy học phí cao".

    Vừa đi khảo sát ở Thái Lan về, tôi thấy họ có chính sách cải cách giáo dục từ nay đến 2007, trong đó có mục rõ ràng là trả học phí đúng như thực sự đầu tư. Như vậy nghĩa là họ cho phép trường ĐH được nâng học phí. Bên cạnh đó, họ có điều khoản khác để tránh sự cách biệt về thu nhập trong xã hội là trợ giúp cho em có năng lực học khá bằng học bổng, bằng cho vay tín dụng... Chính sách như thế là phù hợp, tức là không phải ai cũng có thể vào học những trường được đầu tư cao về mặt kỹ thuật, nhất là phòng thí nghiệm. Một phòng thí nghiệm hiện nay phải 1 triệu USD, nếu không nâng học phí thì Chính phủ phải đầu tư. Chính phủ không đủ sức thì trường phải đầu tư và trường phải lấy học phí bù vào.

    Mặt khác, việc đào tạo nhà khoa học, đào tạo nhân tài không phải là phổ cập. Chuyện ấy để dành cho những người có năng lực đặc biệt, năng lực khá. ĐH ở ta nhiều lắm, hàng trăm trường, song chỉ có hai ĐH Quốc gia thôi. ĐH Quốc gia không phải là con đường đi của mọi người, mà chỉ là của người có năng khiếu đặc biệt. Cho nên với các trường phục vụ cộng đồng, đào tạo người phục vụ cho rộng rãi thì không thể lấy học phí cao vì mình phải đào tạo số đông. Nhưng có những trường không cần đào tạo số đông, mà cần người tài. Những trường đó muốn đào tạo được người tài thì phải có giáo viên chất lượng cao, trường tốt, phòng thí nghiệm hiện đại. Quan điểm của tôi là ĐH Quốc gia chọn những sinh viên xuất sắc. Nếu đó là những em gia đình nghèo, có năng khiếu đặc biệt, đạt giải cao trong cuộc thi quốc tế, thi quốc gia thì nhà nước phải cho học bổng, hoặc cho vay để rồi sau khi ra trường các em sẽ trả.

    Tôi đã đề nghị một giải pháp hay hơn, song nói mãi mà chẳng ai chịu nghe đó là kết hợp hai Viện khoa học quốc gia vào hai ĐH quốc gia. Đây là điều hoàn toàn hợp lý. Ví dụ Viện công nghệ sinh học kết hợp với Khoa Sinh vật thì thiết bị quá đầy đủ. Khi đó không cần lấy học phí cao. Quy luật chung của các nước là như thế, phòng thí nghiệm đều về trường ĐH. Tôi tin là sớm hay muộn thì người ta cũng thấy tôi nói đúng.

    Dai bieu Quoc hoi noi gi ve viec tang hoc phi
    Ông Nguyễn Đình Hương
    Ông Nguyễn Đình Hương, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội, nguyên hiệu trưởng ĐH Kinh tế Quốc dân: "Tăng học phí phải đi kèm với chính sách tăng học bổng cho những sinh viên khó khăn".

    Việc tăng học phí ĐH nói chung là cần thiết để tạo cho trường nguồn kinh phí đầu tư phát triển, nâng cao chất lượng đào tạo. So với tiền chi phí trên đầu sinh viên của các nước trong khu vực thì học phí và tiền chi phí cho học sinh của nước ta còn thấp. Với chi phí thấp thì chưa thể hiện đại hóa các trường ĐH vì ngoài chi phí cho giảng dạy, còn phải đầu tư trang thiết bị, hoạt động nghiên cứu và rất nhiều chi phí tạo điều kiện nâng cao chất lượng học tập của sinh viên. Phần ngân sách nhà nước chi cho các trường để nghiên cứu khoa học thực ra không đáng kể.

    Tuy nhiên, tăng học phí luôn luôn phải thận trọng và phải đảm bảo phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của người học. Lý do là người học rất cần kiến thức, nhưng giữa học tập và điều kiện kinh tế của học sinh có mối quan hệ với nhau. Người học không thể trả một giá bất kỳ được, mà phải làm thế nào để với cái giá đấy phải đảm bảo được chất lượng và điều kiện cho người học tốt nhất. Học phí của học sinh không thể một mình học sinh và gia đình đóng góp được mà phải có sự đầu tư của nhà nước và các nguồn kinh phí khác. Như vậy mới có được nguồn tài chính đủ sức để cho các trường vừa đảm bảo được điều kiện học tập, vừa nâng cao chất lượng đào tạo.

    Trong số học sinh đang học ở ĐH, có rất nhiều con em nông dân, đối tượng chính sách. Số này theo thu nhập bình quân của nước ta thì khả năng trang trải học phí là hết sức khó khăn, cho nên cần được quan tâm. Cụ thể là cùng với việc tăng học phí, phải có chính sách tăng học bổng cho các em. Học bổng có thể từ nguồn ngân sách, có thể một phần nào đấy từ nguồn tự có của nhà trường để giúp các em vượt qua khó khăn.

    Giải pháp gốc rễ là làm thế nào để chuyển các viện, trung tâm nghiên cứu về trường ĐH để tranh thủ trang thiết bị. Nếu chúng ta làm công việc này càng chậm thì chất lượng giáo dục càng thấp vì thày giáo, sinh viên không nghiên cứu khoa học thì không thể nào đảm bảo chất lượng được, nhất là sinh viên làm đồ án tốt nghiệp và thày giáo làm công trình nghiên cứu để đưa vào giảng dạy. Đấy là chưa kể đội ngũ giáo viên, học sinh, sinh viên ở các trường ĐH là nguồn lực rất lớn về mặt trí tuệ, sức khỏe, có thể tạo ra những sản phẩm phục vụ trực tiếp đời sống và sản xuất.

    Về lộ trình tăng học phí, không nên tăng đột biến mà nên từng bước một để vừa làm, vừa thăm dò, đánh giá hiệu quả và rút kinh nghiệm. Mình tăng khi năng lực của người học bất cập thì chắc chắn sẽ phản ứng. Còn khi người ta thấy rằng đồng tiền bỏ ra thực sự được nhà trường sử dụng hữu ích, đóng góp thiết thực cho sinh viên thì người ta sẽ thấy thoải mái. Cũng như trong nền kinh tế thị trường, mua bán thấy chất lượng tốt thì người ta sẵn sàng trả với giá phải chăng. Còn dù không phả đóng thêm học phí, nhưng chất lượng học tập kém, phải học thêm ngoài, chi phí cao hơn thì người ta vẫn không đồng tình.

    Dai bieu Quoc hoi noi gi ve viec tang hoc phi
    Ông Vũ Tuyên Hoàng
    Ông Vũ Tuyên Hoàng, Chủ tịch Đoàn chủ tịch Liên hiệp các hội Khoa học kỹ thuật Việt Nam: "Nếu không tăng học phí, các trường ĐH khó tồn tại và phát triển được".

    Sở dĩ người ta đề nghị tăng kinh phí như vậy cũng có lý do. Quỹ nghiên cứu khoa học hay tiến hành khá nhiều vấn đề của các ĐH hiện còn hạn hẹp. Tăng học phí để tăng cơ sở vật chất. Tất nhiên tăng kinh phí thì gia đình sinh viên sẽ có nhiều ý kiến vì kinh tế không phải người nào cũng dồi dào.

    Vấn đề tăng kinh phí cần thiết phải bàn bạc, cân nhắc. Nó tùy thuộc vào từng trường ĐH. Nếu trường nào độc lập tự chủ về tài chính thì cũng có nhu cầu tăng học phí, bởi nếu không tăng thì các trường khó tồn tại và phát triển được.

    Dai bieu Quoc hoi noi gi ve viec tang hoc phi
    Ông Đỗ Nguyên Phương
    Ông Đỗ Nguyên Phương, Trưởng ban Khoa giáo trung ương, nguyên Bộ trưởng Y tế: "Tôi hoàn toàn tán thành với việc tăng học phí, nhưng thu tiền đến mức độ nào là vấn đề phải bàn".

    Về lý, các trường ĐH được quyền tự chủ về tài chính có thể tăng học phí. Nhưng về tình, trong lúc học sinh, phụ huynh học sinh đời sống chưa được cải thiện thì phải thận trọng khi tăng học phí. Quan điểm của tôi là làm thế nào để phù hợp với điều kiện của người học, không phải là người học trả trực tiếp tiền mà là gia đình các em.

    Cũng như ngành y tế, giáo dục đang đứng trước một mâu thuẫn là nếu cứ thu học phí một cách thoải mái thì rõ ràng cán bộ được cải thiện, trang thiết bị được nâng cao, điều kiện phục vụ giảng dạy tốt hơn. Nhưng mà phải luôn luôn nghĩ rằng, Việt Nam vẫn là nước đang phát triển, trách nhiệm của nhà nước là phải đầu tư cho cơ sở y tế và giáo dục ở một mức độ nhất định. Sự đóng góp của gia đình học sinh là cần thiết, nhưng ở một mức độ nào thì cần phải có suy nghĩ cân nhắc theo từng khu vực, từng vùng.


    Tôi hoàn toàn tán thành với việc tăng học phí để cải thiện cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy. Có tiền thì sẽ tốt hơn. Nhưng thu tiền đến mức độ nào là vấn đề phải bàn. Tăng học phí thì khó khăn nhất là con em vùng sâu, người nghèo. Không phải con em ở đó dốt mà là không có điều kiện học tập. Như vậy có nghĩa là anh tăng học phí, nhưng đồng thời anh phải dành một khoản nào đó để ưu tiên cho những người nghèo, người ở vùng sâu, song có triển vọng học tập. Cũng như ngành y tế thu viện phí, nhưng đồng thời cũng phải miễn phí cho những người khó khăn. Tức là biết thu phí và biết miễn phí, cấp học bổng cho người nghèo. Hai cái này phải hài hòa.

    Dai bieu Quoc hoi noi gi ve viec tang hoc phi
    Bà Huỳnh Thị Hường
    Bà Huỳnh Thị Hường, nguyên Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Nam: "Quảng Nam đã tăng học phí ở bậc phổ thông và được người dân đồng tình. Bậc ĐH cũng có thể làm tương tự".

    Đề án tăng học phí một phần nào đó cũng là đúng để đủ chi trả, đảm bảo các hoạt động trong nhà trường. Thực sự bây giờ nhu cầu phát triển giáo dục của mình quá lớn, mà đất nước chưa đảm bảo được yêu cầu đó. Cho nên công tác xã hội hóa giáo dục phải được đặt ra và học phí cũng là một cách xã hội hóa giáo dục.

    Tăng học phí là cần thiết, nhưng mà phải chú ý tới miễn giảm. Học phí của mình những năm vừa rồi có sự bất hợp lý đối với người giàu. Ví dụ học sinh ở bậc phổ thông chỉ 15.000-20.000 đồng/tháng thì đúng là những người nghèo họ không có tiền, song với người giàu thì có thể dư tiền để trả. Giả dụ học phí 50.000 đồng/tháng, nếu tăng lên gấp đôi thì con nhà giàu vẫn có thể đóng được. Mình có thể lấy số đó để bù vào số học sinh nghèo không đóng được. Cho nên tôi nghĩ rằng tăng học phí đi đôi với miễn giảm như thế nào để tạo điều kiện tất cả con em chúng ta được học tập.

    Tỉnh Quảng Nam đã mạnh dạn đề xuất và được HĐND tỉnh chấp nhận là từ năm 2003 tăng học phí bậc THCS, THPT lên 1,3 lần so với quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo và hướng là năm 2005 tăng 1,5-1,7. Kèm theo đó là chế độ miễn giảm tăng lên. Ban đầu người dân kêu ca, song sau đó các trường có thêm kinh phí để trang trải hoạt động, hơn nữa không có em nào phải nghỉ học thì người dân đã chuyển sang ủng hộ.

    Bậc ĐH cũng có thể làm tương tự. Tức là có thể tăng học phí và tăng chế độ miễn giảm cho con em vùng khó khăn, nhưng nhà trường không thất thu. Vừa rồi sinh viên ngành sư phạm không phải đóng tiền học phí, tôi nghĩ cái này cần suy nghĩ lại. Bởi nhiều em có điều kiện nộp tiền. Thứ nữa là khi ngân sách nhà nước phân bổ cho nhà trường không đủ thì buộc lòng giáo viên phải so sánh với các ngành khác, đi thỉnh giảng ở nơi khác, không chuyên tâm vào đào tạo. Mình không nói lương tâm gì ở chỗ này, bởi trong cuộc sống đời thường nhiều khi bắt buộc con người như thế. Tôi cứ suy nghĩ là tại sao nhiều người có khả năng đóng góp thì mình không biết vận động, mà cứ để mức bình bình rồi phải đi thu của những em khó khăn.

    Dai bieu Quoc hoi noi gi ve viec tang hoc phi
    Ông Bùi Trung Chính
    Ông Bùi Trung Chính, Hiệu trưởng Trường THPT bán công Nguyễn Du, thị xã Bảo Lộc, Lâm Đồng: "Có nhiều cách để tăng nguồn kinh phí cho các trường ĐH, chứ không phải chỉ tăng thu học phí".

    Hiện nay đời sống của nhân dân ở nông thôn và vùng miền núi còn rất thấp. Tăng học phí vào năm 2005 là hơi sớm. Bởi nếu tăng học phí trong khi mức độ tăng trưởng kinh tế như hiện nay thì dứt khoát sẽ có nhiều học sinh nông thôn khó khăn. Tôi đã chứng kiến rất nhiều gia đình ở nông thôn có 2 con đi học ĐH, cực kỳ vất vả.

    Có nhiều cách để tăng nguồn kinh phí cho các trường ĐH, chứ không phải chỉ là tăng thu học phí. Ví dụ nghiên cứu khoa học của các trường ĐH gắn liền với ứng dụng sản xuất, như thế sẽ thu được kinh phí từ chương trình này. Và nguồn kinh phí đó mới là lớn, mới kích thích được nghiên cứu khoa học trong sinh viên.

    Như Trang thực hiện

    Độc giả có thể nêu ý kiến tại đây:

    Họ tên
    Email
    Gửi tới
    Tiêu đề
    Nội dung
    Gõ tiếng Việt: Off Telex VNI VIQR
    Với Internet Explorer 4.0 trở lên, bạn có thể nhập tiếng Việt theo kiểu Telex
    mà không cần bộ gõ.
    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Chủ đề liên quan: Đại biểu Quốc hội nói gì về việc tăng học phí?

    Nhận xét tin Đại biểu Quốc hội nói gì về việc tăng học phí?

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đại biểu Quốc hội nói gì về việc tăng học phí? bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Dai bieu Quoc hoi noi gi ve viec tang hoc phi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đại biểu Quốc hội nói gì về việc tăng học phí? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - XÃ HỘI - TIN XÃ HỘI