Chúng tôi không đánh trống bỏ dùi

Thứ hai, 29 Tháng tám 2005, 08:19 GMT+7
  • Bộ trưởng Bộ Tài nguyên - môi trường Mai Ái Trực:

    Chung toi khong danh trong bo dui
    Bộ trưởng Mai Ái Trực
    Đợt tổng kiểm tra thi hành Luật đất đai đang đi vào giai đoạn cuối sau một tháng triển khai rộng khắp ở tất cả các địa phương. “Chúng tôi không đánh trống bỏ dùi” - Bộ trưởng Bộ Tài nguyên - môi trường MAI ÁI TRỰC, “tổng tư lệnh” của đợt kiểm tra, đã khẳng định như vậy trong cuộc gặp gỡ đầu tuần với TS khi nhìn lại cuộc ra quân lần này.

    Có hai điều nằm ngoài dự đoán

    * Bộ trưởng nói Luật đất đai đi vào cuộc sống, nhưng tại sao ở địa phương nào cũng có khiếu nại và ai là người gây ra những khiếu nại đó?

    - Bộ trưởng MAI ÁI TRỰC: Luật đất đai đi vào cuộc sống và khiếu nại của dân về đất đai là hai vấn đề khác nhau. Nói Luật đất đai đi vào cuộc sống là nói nó đã được cuộc sống chấp nhận, là tác dụng rõ rệt của nó trong thực tế như tôi đã nêu trên. Khiếu kiện của dân chủ yếu là những vụ việc phát sinh trước khi có Luật đất đai năm 2003, những vụ việc nảy sinh sau khi có Luật đất đai 2003 không nhiều.

    Tình trạng vi phạm pháp luật, không hiểu pháp luật dẫn tới khiếu kiện đều có cả từ phía chính quyền và người sử dụng đất. Cơ quan chính quyền thì trong nhiều trường hợp không công khai, không dân chủ, không công bằng, giao đất tái định cư với giá cao không hợp lý so với giá đất thu hồi, chưa có nhà đất tái định cư đã cưỡng chế tháo dỡ nhà cửa để thu hồi đất.

    Về phía người sử dụng đất, trong nhiều trường hợp đã được bồi thường đúng chính sách nhưng vẫn không chấp nhận, đòi được bồi thường nhiều hơn, đất trong diện không được bồi thường vẫn đòi được bồi thường; có những vụ việc đã được Thủ tướng xem xét và có ý kiến kết luận thỏa đáng hoặc được tòa án xét xử qua nhiều cấp nhưng khiếu nại vẫn không dừng... Và cả những đơn đòi lại nhà đất mà theo qui định của pháp luật không thể trả lại.

    Đó là chưa kể trong số các vụ khiếu kiện có một tỉ lệ không nhỏ về tranh chấp đất đai giữa những người sử dụng đất, giữa các thành viên trong gia đình, dòng tộc; về tố cáo cán bộ có chức quyền tiêu cực, sách nhiễu, chậm trễ vô lý trong thi hành pháp luật về đất đai.

    * Có những địa phương cố tình báo cáo tình hình giải quyết khiếu nại không đúng với đoàn kiểm tra?

    - Đúng là có những nơi như vậy. Trong báo cáo đã đánh giá rất tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, đọc lên thấy hình như không còn vấn đề gì lớn nhưng đi thực tế thì thấy dân khiếu nại đông với mức độ rất gay gắt.

    * Trong quá trình kiểm tra có những vấn đề nào trong thực tế nằm ngoài dự đoán của bộ trưởng không?

    - Có hai điều. Thứ nhất, nhận thức về pháp luật đất đai. Có những điểm đã được qui định rất rõ trong luật và các văn bản hướng dẫn thi hành, đã nói nhiều, giải thích nhiều vậy mà vẫn có những cán bộ không hiểu, không thực hiện. Hình như những cán bộ này vẫn hành xử theo những qui định cũ đã bị thay thế hoặc bãi bỏ. Tất nhiên để hiểu hết luật, hiểu hết nghị định thì cần phải có thời gian nhưng những điều cơ bản đã được hướng dẫn rất kỹ mà vẫn không hiểu thì có thể do không chịu hiểu, có thể do trình độ kém quá, không thẩm thấu được. Tôi đến thị trấn Xuân Mai (Hà Tây), cán bộ xã và địa chính nói sai, dân cãi lại, họ nắm luật còn chắc hơn.

    Thứ hai, mặc dù đoàn kiểm tra không có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo và đã thông báo rõ điều đó nhưng người khiếu nại vẫn tìm đến rất đông, cứ như là lâu nay chồng chất, bây giờ mới có dịp để trình bày, kiến nghị.

    * Nhưng vì sao lại có chuyện khiếu nại với mức độ đông và gay gắt như vậy?

    - Có rất nhiều nguyên nhân. Trước hết đó là do tình trạng xáo trộn nhiều lần về quyền sử dụng đất ở nước ta trong những thập kỷ qua. Ở hầu hết các nước, đất đai của ai thuộc người ấy, nếu không chuyển nhượng thì được sử dụng ổn định từ đời này sang đời khác, hồ sơ về đất đai rõ ràng. Còn ở ta không như vậy. Chính sách đất đai cũng thường thay đổi theo yêu cầu của mỗi giai đoạn cách mạng.

    Ngay cả chính sách bồi thường, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất chỉ trong vòng hơn sáu năm mà đã có mấy lần điều chỉnh, chính sách ban hành sau có lợi hơn cho người sử dụng đất so với chính sách ban hành trước đó. Văn bản qui định về bồi thường có mặt không đồng bộ, thiếu nhất quán. Trong việc tổ chức thực hiện rất nhiều trường hợp không thi hành đúng luật, tùy tiện và không ít tiêu cực.

    Đó là chưa kể trong cùng một địa phương, dự án của địa phương thu hồi đất giá thấp, dự án của trung ương thu hồi giá cao, dự án làm hạ tầng công cộng đền bù giá thấp hơn so với dự án sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp...

    Quan trọng nhất: thanh tra, kiểm tra!


    * Vừa qua các đoàn kiểm tra có phát hiện sai sót nào của Luật đất đai 2003 không?

    - Luật không có vấn đề gì. Còn nghị định, văn bản dưới luật có điều cần điều chỉnh và những nội dung cần điều chỉnh đã được chúng tôi thể hiện trong văn bản trình Chính phủ, đang đợi Chính phủ ban hành. Chỉ có vấn đề giá đất nông nghiệp là cần nghiên cứu thêm, sao cho bảo đảm đời sống của người nông dân có đất bị thu hồi.

    * Dường như chưa có chế tài đối với những trường hợp không hiểu luật?

    - Lâu nay chỉ kỷ luật, khởi tố những người tham nhũng, những người cố ý làm trái gây hậu quả nghiêm trọng, chưa xử người không hiểu luật. Đúng ra cũng đã có xử những người chưa hiểu luật gây hậu quả nghiêm trọng nhưng chưa xử lý những cán bộ để tồn đọng công việc, chậm giải quyết khiếu nại hoặc giải quyết không đúng pháp luật. Sự không rõ ràng về trách nhiệm đó cũng là một nguyên nhân chính dẫn tới khiếu kiện, bức xúc.

    * Vậy có bao nhiêu địa phương quản lý tốt, điển hình trong quản lý đất đai?

    - Để biết có bao nhiêu tỉnh, thành phố làm tốt công tác quản lý đất đai và đó là những tỉnh, thành nào thì phải đợi sau đợt kiểm tra. Quản lý đất đai có rất nhiều nội dung. Không thể cảm tính thấy tỉnh nào không có đông người khiếu nại là đánh giá ngay tỉnh đó làm tốt công tác quản lý đất đai. Trong tháng chín tới chúng tôi sẽ tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

    * Thực tế cho thấy giữa qui định của luật và trình độ năng lực của người thực hiện đang có độ vênh, thưa bộ trưởng?

    - Đúng thế. Hiện nay bộ máy quản lý đất đai cấp huyện nhìn chung rất yếu. Cán bộ địa chính xã thì số đông năng lực yếu, thường xuyên thay đổi nên không nắm chắc pháp luật đất đai, không hiểu cặn kẽ tình hình đất đai trên địa bàn; một bộ phận yếu kém về mặt phẩm chất, tiêu cực, cửa quyền.

    * Như vậy làm thế nào để Luật đất đai thật sự được thi hành đúng và đầy đủ?

    - Qua kiểm tra một năm thực hiện Luật đất đai, chúng tôi sẽ tìm ra cái gì đang là khâu yếu và sẽ có giải pháp cụ thể đối với từng khâu yếu đó. Về mặt thể chế pháp luật, chúng tôi sẽ xem những văn bản hướng dẫn còn có điều gì cần bổ sung sửa đổi thì phải làm nhanh, không được chậm trễ.

    Việc tuyên truyền pháp luật tuy chúng ta làm mạnh nhưng xem ra chưa đủ, phải tiếp tục làm mạnh hơn. Rồi phải tổ chức, kiện toàn bộ máy và cán bộ quản lý đất đai. Nhưng quan trọng nhất là phải kiểm tra, thanh tra. Khâu này chúng ta rất coi nhẹ nên mới có tình trạng bỏ vào kho mấy chục nghìn sổ đỏ, mới có việc bồi thường giải tỏa nhà ở mà không có nhà đất tái định cư. Nếu tỉnh thanh tra, kiểm tra sẽ phát hiện ra thôi.

    * Nhưng những phát hiện như vậy chưa được đề nghị xử lý?

    - Có chứ, trong các buổi làm việc chúng tôi đều lưu ý địa phương xem xét những trường hợp đó. Tất cả vụ việc qua kiểm tra sẽ lập thành hồ sơ của từng địa phương để theo dõi xem địa phương đó xử lý như thế nào. Chúng tôi không “đánh trống bỏ dùi”.

    Đối với những đơn thư khiếu nại của người dân, chúng tôi sẽ tập hợp, vụ việc nào thuộc thẩm quyền địa phương thì địa phương xử lý. Vụ việc nào giải quyết đúng pháp luật thì yêu cầu địa phương phải giải thích cho dân, cần thiết thì tổ chức đối thoại trực tiếp; giải quyết chưa đúng pháp luật thì phải giải quyết lại. Những vụ việc thuộc trách nhiệm của trung ương thì trung ương sẽ giải quyết.

    Chắc chắn phải làm quyết liệt hơn trong giải quyết đơn thư chứ làm như vừa qua thì không được. Và quan trọng là không để phát sinh khiếu nại.

    * Điều đó có nghĩa là trong tương lai Bộ Tài nguyên - môi trường sẽ tổ chức thường xuyên những đợt kiểm tra?

    - Sau này không phải năm nào cũng làm với qui mô toàn quốc như thế, nhưng bộ sẽ đưa công tác kiểm tra vào nền nếp, thường xuyên, đặc biệt chú ý những địa phương có vấn đề nổi cộm. Đối với một số nơi đã kiểm tra nhưng tồn tại vẫn không được khắc phục, chúng tôi sẵn sàng đi lại.

    * Xin cảm ơn bộ trưởng.

    ĐÀ TRANG - KHIẾT HƯNG thực hiện

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Chúng tôi không đánh trống bỏ dùi

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Chúng tôi không đánh trống bỏ dùi bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Chung toi khong danh trong bo dui ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Chúng tôi không đánh trống bỏ dùi ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - XÃ HỘI - TIN XÃ HỘI