Bộ trưởng Giáo dục: "Tôi nhận trách nhiệm thế đã đủ chưa?"

Thứ sáu, 11 Tháng sáu 2004, 09:05 GMT+7
  • Bo truong Giao duc Toi nhan trach nhiem the da du chua
    Bộ trưởng Nguyễn Minh Hiển.

    Sáng nay, trong gần 3 giờ đồng hồ, với 18 ý kiến chất vấn dồn dập của 17 đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Minh Hiển liên tiếp nhận hết khuyết điểm này đến khuyết điểm khác. Không khí hội trường có lúc rất căng thẳng, khiến Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An phải xoa dịu.

    Bộ trưởng Nguyễn Minh Hiển mở đầu phiên chất vấn bằng việc đề cập tới ý kiến của đại biểu Đỗ Trọng Ngoạn về hiệu quả của các trung tâm học tập cộng đồng ở địa phương, và làm thế nào để có thể phát triển rộng rãi mô hình này.

    Tán thành với ý kiến của đại biểu Ngoạn, Bộ trưởng Hiển cho rằng đây là một mô hình đang phát triển có hiệu quả. Hiện cả nước đã xây dựng được trên 3.000 trung tâm học tập cộng đồng trên 10.000 xã, phường. "Chúng tôi nghĩ phát triển mô hình này là việc cấp bách. Mong rằng cuối kỳ họp này Quốc hội ra nghị quyết về mô hình học tập cộng đồng. Cho phép ghi vào nghị quyết của Quốc hội một ý, để ngành lấy đó làm nhiệm vụ thực hiện của năm", Bộ trưởng đề nghị.

    Đại biểu Trần Thị Hoa Ly (Bạc Liêu) có đưa ra sự thiếu công bằng trong việc thực hiện nghị định 35 đối với giáo viên đang công tác ở vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn và các trường chuyên biệt. Trong đó, chỉ những người công tác từ năm 1997 đến nay, mới được hưởng chế độ theo nghị định, còn những người công tác trước đó lại không được hưởng chế độ này. Theo giải thích của Bộ trưởng, nếu giải quyết cùng lúc chế độ cho tất cả số giáo viên trên thì cần khoản chi phí quá lớn, nên phải làm từng bước. "Nghị định này chỉ là bước đầu tiên. Chỉ mong các anh chị em cố gắng công tác, động viên nhau, sau này Nhà nước sẽ có biện pháp hỗ trợ sau".

    Xung quanh vấn đề chất lượng đội ngũ giảng viên tại các trường ĐH, CĐ, ông Hiển cho biết, cả nước có 243 trường ĐH, CĐ với gần 1 triệu sinh viên. Nhưng cả nước chỉ có 34.000 giảng viên. Như vậy tỷ lệ sinh viên trên cán bộ giảng dạy quá lớn, luôn quá tải. Không còn thời gian cho nghiên cứu đào tạo.

    Theo ông Hiển, hiện các trường chỉ đánh giá cao những người giảng dạy nhiều giờ, mà chưa quan tâm đến cán bộ chuyên tâm nghiên cứu khoa học. Như vậy, không thể khuyến khích giảng viên nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận thực tế là khả năng nghiên cứu của giảng viên còn rất hạn chế. "Chúng tôi đang có đề án khuyến khích lưu học sinh học nước ngoài để bổ sung cho nhà trường. Những người này có khả năng nghiên cứu, hy vọng thay đổi cách dạy chay hiện nay", ông Hiển đề xuất.

    Thừa nhận yếu kém, nhưng người đứng đầu ngành giáo dục cũng đặt vấn đề là trong quá khứ có sự tách rời giữa nhà trường và viện nghiên cứu. "Chúng tôi rất muốn sáp nhập trường với viện nghiên cứu, nhưng bàn đi bàn lại rất nhiều vẫn không biến chuyển. Nếu gỡ rối được vấn đề này chất lượng đào tạo của các trường sẽ khá hơn", ông nói.

    Trả lời câu hỏi của đại biểu Nguyễn Ngọc Trân về tình trạng phụ huynh đổ xô cho con em đi du học tự túc, tốn kém hàng triệu đôla. Ông Hiển nhỏ nhẹ: "Ngành giáo dục và cá nhân tôi rất buồn về hiện tượng này nhưng đành phải tự trách mình. Chất lượng giáo dục của ta còn hạn chế nên người dân cho con em đi học ở các trường quốc tế cũng là điều dễ hiểu. Muốn giải quyết việc này cần phải có thời gian".

    Đại biểu Nguyễn Hồng Xinh hỏi thẳng: "Một số thí sinh bị rớt oan do cộng điểm ở ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP HCM, Bộ có biết không? Vấn đề nâng cao chất lượng giáo dục, Bộ trưởng nói phải có lộ trình nhưng nhu cầu lao động hiện nay lại không chờ chúng ta. Một số nước đã có hệ thống kiếm định chất lượng giáo dục để người dân biết cơ sở nào tốt cho con em theo học ngành giáo dục, Việt Nam có làm như vậy không?".

    Về chất lượng giáo dục đào tạo, thi cử nặng nề, đại biểu Lê Văn Cuông gay gắt: "Để xảy ra yếu kém này trách nhiệm của Bộ trưởng đến đâu, sao trong giải trình thấy rất mờ ảo. Việc thực hiện lời hứa của Bộ trưởng rất chung chung".

    Khuôn mặt khá căng thẳng, ông Hiển thừa nhận tuyển sinh ĐH, CĐ là vấn đề bức xúc. Trước mắt phải làm tốt khâu tuyển sinh, siết chặt khâu coi thi, thí sinh chỉ cần đem tài liệu vào trường thi cũng sẽ bị kỷ luật. "Nhưng sức ép tuyển sinh ĐH quá lớn, chỉ tiêu lại có hạn, muốn dập tiêu cực một mình ngành giáo dục không làm được. Người dân đu cửa số vào ném bài cho học sinh cán bộ giáo dục làm sao đủ khả năng ngăn cản? Còn những sai sót trong tuyển sinh ngành giáo dục đâu có muốn", ông Hiển nói.

    Về vấn đề thành lập kiếm định chất lượng giáo dục, ông Hiển cho là rất cần thiết, đó là cục khảo thí và kiếm định chất lượng.

    Trả lời ông Cuông, ông Hiển cũng thẳng thắn thừa nhận để xảy ra những yếu kém trong ngành giáo dục trách nhiệm thuộc về Bộ trưởng. Một số lĩnh vực không thuộc quản lý của ngành giáo dục nhưng Bộ Giáo dục phối hợp chưa tốt, "tôi cũng xin nhận trách nhiệm". Ngập ngừng giây lát, Bộ trưởng Giáo dục tiếp: "Tôi nhận trách nhiệm như thế đã đủ chưa? Chúng tôi rất cầu thị, nhưng năng lực đến đâu lại là chuyện khác".

    Để làm giảm không khí căng thẳng, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An phát biểu, hiện nay báo chí đòi hỏi cao với các bộ trưởng. Nhưng Bộ trưởng Giáo dục với tư cách tư lệnh lĩnh vực phải chịu trách nhiệm chính, thì các bộ liên quan, địa phương cũng phải có trách nhiệm liên đới. "Nếu chỉ đổ lỗi cho Bộ trưởng thì không được. Nếu Bộ trưởng cứ nhận hết trách nhiệm thì cũng không tìm cách sửa được. Chúng ta phải đánh giá đúng mức. Trách nhiệm của bộ trưởng là vô hạn, nhưng đây là tinh thần, thực tế thì trách nhiệm này rất rõ ràng cả về hành chính, dân sự, hình sự. Nên hiểu đó là trách nhiệm tinh thần, giữa trách nhiệm tinh thần và trách nhiệm cụ thể phải rất tỉnh táo, tư duy luật pháp phải cụ thể rõ ràng. Chúng ta phải nghe cả hai tai vừa thấy yếu kém vừa thấy khó khăn", Chủ tịch Nguyễn Văn An nói.

    Định biên về giáo viên phổ thông hiện nay thực hiện theo thông tư ban hành từ năm 1979, đại biểu Đàm Thị Kim Chi (Phú Yên) cho rằng thông tư này đã lỗi thời, bởi ngành giáo dục đã qua nhiều lần cải cách. Bộ trưởng Hiển hoàn toàn nhất trí với nhận định đó.

    "Tôi nghĩ là cần phải điều chỉnh lại các quy định. Chúng tôi đã bàn bạc để đưa ra phương pháp điều chỉnh hợp lý, tuy nhiên cần cân nhắc kỹ. Mặt khác các địa phương cần linh hoạt hơn, tăng cường xã hội hóa giáo dục, tận dụng nhiều nguồn thu phục vụ giáo dục. Biên chế không đủ phải triển khai giáo viên hợp đồng. Nhưng cũng cần giảm khoảng cách giữa giáo viên hợp đồng và biên chế".

    Đại biểu Chi còn đưa ra vấn đề, trước đây Bộ trưởng có yêu cầu các địa phương tham gia xây dựng và bảo quản thiết bị giảng dạy, tuy nhiên kinh phí nhiều địa phương còn rất hạn hẹp, lực bất tòng tâm. "Đề nghị Bộ trưởng phối hợp với Bộ tài chính để đưa ra giải pháp giải quyết đồng bộ", đại biểu chi nói.


    Theo Bộ trưởng Hiển, vấn đề trang bị đủ thiết bị nhà trường là rất cần thiết nhằm tránh tình trạng "dạy chay, học chay". Nhưng với trên 40.000 trường phổ thông, mỗi trường một bộ thiết bị đầy đủ thì kinh phí chi ra là rất lớn. Trong khi "Kinh phí nhà nước cấp cho Bộ mới đáp ứng được 2/3 yêu cầu. Vì vậy phải vận dụng xã hội hóa. Chúng tôi biết rằng ở đâu cũng khó khăn về kinh phí, chỉ mong các địa phương hãy ưu tiên hàng đầu cho giáo dục, các ban ngành hãy tiết kiệm chi phí hội họp để ủng hộ cho công tác giảng dạy", Bộ trưởng phát biểu.

    Vấn đề kiên cố hóa trường học, đại biểu Triệu Sỹ Lầu nêu thực trạng tại các tỉnh miền núi do chí phi vận chuyển thiết bị nên số tiền đầu tư lên tới 120-130 triệu, quy định chỉ có 60 triệu đồng/phòng. Ông Hiển cho rằng địa hình Việt Nam quá đa dạng nên không thể có quy định mức xây dựng cụ thể. Các địa phương phải chủ động trong vấn đề giải ngân.

    Đề cập đến bản báo cáo chất lượng giáo dục sẽ được trình bày tại kỳ họp sau, đại biểu Trần Huỳnh Mến đặt câu hỏi về công tác chuẩn bị của bộ chủ quản. "Bộ Giáo dục xây dựng báo cáo chất lượng giáo dục cần dựa trên cơ sở đã có tiêu chí đánh giá chuẩn giáo dục chưa? Xin bộ trưởng cho biết để các đại biểu tiện giám sát". Câu hỏi quá hóc búa, Bộ trưởng Hiển né tránh trả lời. Câu hỏi của đại biểu Mến về chương trình thí điểm phân ban Vật lý lớp 10 quá nặng, người đứng đầu ngành giáo dục thoái thác: "Bộ sẽ kiểm tra và sửa đổi".

    Quá bức xúc trước cách trả lời của người đứng đầu ngành giáo dục, đại biểu Nguyễn Ngọc Trân lớn tiếng: "Tôi yêu cầu Bộ trưởng nên trả lời ngắn, thẳng vào vấn đề không nên trả lời vòng vo".

    Đại biểu Trần Ngọc Đường đặt vấn đề, muốn nâng chất lượng giáo dục phải có bước đột phá, với cấp phổ thông khâu đột phá là gì? Ông Hiển khẳng định, khâu đột phá là giáo viên. Nếu có giáo viên đồng bộ về cơ cấu, thì sẽ nâng cao chất lượng. Chúng tôi đang có đề án về nâng chất lượng giáo viên và đã được Ban bí thư thông qua. Tuy nhiên, Bộ trưởng nhận định, giáo dục hiện nay khác giáo dục trước đây là toàn dân đi học. Giáo dục phát triển trong điều kiện kinh tế thị trường, và hội nhập quốc tế. "Bộ giáo dục cũng mong có đột phá, nhưng tìm được giải pháp rất khó, chưa dám hứa chắc".

    Đại biểu Dương Trung Quốc cho rằng có xu hướng độc quyền trong ngành giáo dục. "Bộ có giải pháp thế nào để mở rộng các trường tư thục?". Ông Hiển thừa nhận sự lơi lỏng trong quản lý nhà nước. "Chúng tôi đang mở rộng số lượng trường tư thục lên bậc ĐH, CĐ. Bản chất các trường dân lập cũng là tư thục, vấn đề là gọi đúng tên. Trong tương lai sẽ chỉ có trường công lập và tư thục", Bộ trưởng nói.

    Đến 10h30", khi kết thúc phần chất vấn trực tiếp Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo, vẫn còn 13 ý kiến chưa phát biểu. Chủ tịch Nguyễn Văn An đề nghị Bộ trưởng trả lời bằng văn bản.

    Quốc hội chuyển sang phần chất vấn Bộ trưởng - Chủ nhiệm Ủy ban Thể dục Thể thao.

    A. Anh - Việt Anh

    Độc giả có thể gửi ý kiến tại đây:

    Họ tên
    Email
    Gửi tới
    Tiêu đề
    Nội dung
    Gõ tiếng Việt: Off Telex VNI VIQR
    Với Internet Explorer 4.0 trở lên, bạn có thể nhập tiếng Việt theo kiểu Telex
    mà không cần bộ gõ.
    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Chủ đề liên quan: Bộ trưởng Giáo dục: "Tôi nhận trách nhiệm thế đã đủ chưa?"

    Nhận xét tin Bộ trưởng Giáo dục: "Tôi nhận trách nhiệm thế đã đủ chưa?"

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bộ trưởng Giáo dục: "Tôi nhận trách nhiệm thế đã đủ chưa?" bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Bo truong Giao duc Toi nhan trach nhiem the da du chua ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bộ trưởng Giáo dục: "Tôi nhận trách nhiệm thế đã đủ chưa?" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - XÃ HỘI - TIN XÃ HỘI