1,2 triệu thanh niên Sài Gòn rầm rập đi kháng chiến

Thứ năm, 22 Tháng chín 2005, 23:30 GMT+7
  • 1,2 trieu thanh nien Sai Gon ram rap di khang chien
    60 năm trước, Nam Bộ hừng hực khí thế kháng chiến - (ảnh: tư liệu)

    "Mùa thu rồi ngày hăm ba, ta đi theo tiếng kêu sơn hà nguy biến. Rền khắp trời lời hoan hô, quân dân Nam nhịp chân tiến ra trận tiền...". là khí phách của người Sài Gòn trong một cuộc chiến rực lửa tiến công giữa tầm vông vạt nhọn với súng trường Pháp đêm 22 rạng sáng 23/9/1945.

    Chúng tôi đã gặp thủ lĩnh cuộc kháng chiến hào hùng ấy - Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân, Anh hùng lao động Trần Văn Giàu. Cụ Giàu đã bước vào hàng đại thọ (95 tuổi) nhưng còn khá minh mẫn, vẫn có thể uống được một chút bia và đặc biệt nói tiếng Pháp vẫn... như gió.

    1,2 trieu thanh nien Sai Gon ram rap di khang chien

    Cụ Trần Văn Giàu kể về cuộc kháng chiến 60 năm trước - (ảnh: D.Đ.Minh)

    Phòng khách nhà cụ Giàu trưng khá nhiều những kỷ vật, đoạn văn, câu thơ, nhạc... mà bạn bè, đồng chí, cơ quan, trường đại học đề tặng. Trên một bản khắc gỗ có một bài thơ của PTS Hồ Hữu Nhựt viết tặng cụ cách đây 10 năm nhân mừng thọ cụ 85 tuổi. Khí thế ngút trời mùa thu ấy/Ngàn năm tên tuổi vẫn không phai/Cuộc đời chìm nổi cùng oan nghiệp/Lá lay tạo hóa thử anh tài. Rót một ly bia mời chúng tôi, cụ Giàu cũng nhắp một ngụm rồi chậm rãi kể những mẩu chuyện có tính bước ngoặt của lịch sử cũng như đối với cuộc đời cụ: "Trưa 22.9.1945, tại trụ sở Ủy ban Hành chánh Nam Bộ (nay là UBND TP.HCM), người Pháp ở Phủ Toàn quyền có cử 2 người đến xin gặp tôi và đưa một bức thư nói rằng, từ sau ngày 2.9, Chính phủ Việt Nam đề nghị Pháp công nhận nền độc lập của Việt Nam và công nhận nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa. Nhưng mấy tuần qua Pháp chưa lên tiếng. Nay đã có thông tin chính thức từ phía Chính phủ De Gaule, nên có lời mời tôi và bác sĩ Phạm Ngọc Thạch đến dinh toàn quyền để nghe phổ biến, nhân tiện mời chúng tôi dự cơm tối 22.9 hôm đó để cùng bàn chuyện chính trị. Anh Thạch hỏi tôi có đi hay không, và tôi đã nhận lời. Một tiểu đội bảo vệ và xe đưa rước..., tất cả đều được chuẩn bị, chỉ đợi giờ lên xe sang dinh toàn quyền. Nhưng đến giờ đi, tôi bất ngờ nói với anh Thạch là... không đi. Lúc đó là vào khoảng hơn 4 giờ chiều.

    Nhấp thêm một ngụm bia, cụ Giàu nói rằng sở dĩ cụ quyết định không đến dinh Toàn quyền hôm đó là vì linh tính báo cho cụ sẽ có chuyện gì đó không bình thường. Cụ nói, trước đó cụ Phan Thanh Giản cũng từng bị người Pháp mời xuống tàu ăn cơm rồi bắt bỏ tù, ép ông phải ký giao cả 3 tỉnh miền Tây. Ngược lại lịch sử xa xưa bên Tàu, cũng đã từng xảy ra những cảnh mời dự yến tiệc rồi hạ thủ, sử sách còn ghi đó. Và linh tính của nhà quân sự Trần Văn Giàu đã đúng (lúc bấy giờ cụ Giàu phụ trách quân sự, bác sĩ Thạch phụ trách ngoại giao). 10 giờ đêm hôm đó (22.9.1945) lính Pháp đồng loạt tấn công quân ta ở đài phát thanh, nhà dây thép (Bưu điện TP), trụ sở tòa thị chính... Súng nổ khắp nơi ở Sài Gòn, Chợ Lớn... Nghĩ lại chuyện không bị "mắc lừa" 60 năm trước, cụ Giàu cười khà: "Nếu tôi bị bắt thì gay, không biết sau đó thời cuộc sẽ ra sao?".


    Ngày 23/9/1945 tại Sài Gòn - Chợ Lớn, các công sở, hãng buôn, xí nghiệp đồng loạt đóng cửa, chợ không họp, xe ngừng chạy, chướng ngại vật mọc lên khắp nơi. Chỉ trong một tuần, quân dân Sài Gòn đã đốt phá 138 xí nghiệp, công sở; 22 kho, 4 chợ, 81 tàu bè, 200 xe hơi, một số cây cầu và tiêu diệt tại chỗ 300 tên lính Pháp. Khí thế kháng chiến ở Nam Bộ đã vang dội khắp cả nước, hàng triệu trái tim sục sôi căm thù của đồng bào cả nước cùng hướng về miền Nam thân yêu. (Trích Tư liệu lịch sử Nam Bộ kháng chiến)

    Tối 22 rạng sáng 23/9 năm đó, cụ Giàu cho biết, cụ đã triệu tập một cuộc họp gồm các nhân vật "chóp bu", có đại biểu của Ủy ban Hành chánh, đại biểu mặt trận và cả 2 đại biểu của trung ương... cũng dự họp tại khu Cây Mai (nay là trụ sở Lực lượng TNXP TP). Tại buổi họp, cụ Giàu đã báo cáo và xin ý kiến trung ương: "Người Pháp đã đánh ta, thì ta phải làm sao?". Câu trả lời của quân dân Sài Gòn - Chợ Lớn là đánh trả. Chủ trương của cụ Giàu cũng vậy: "Phải đánh trả". Tại hội nghị đó đa số đại biểu của Nam Bộ ủng hộ quan điểm "đánh trả". Cụ đọc lời kêu gọi kháng chiến ngay tại hội nghị và đưa cho ông Huỳnh Văn Tiểng in ra dán lên xe đò chạy về lục tỉnh, dán khắp nơi ở Sài Gòn. Với cụ, đó là "chuyện lớn" trong suốt cuộc đời đi làm cách mạng. Có thể coi đây là bước ngoặt của một giai đoạn lịch sử trong công cuộc đấu tranh của người Sài Gòn và sau đó là cả Nam Bộ.

    Tới bây giờ, cụ Giàu còn canh cánh bên lòng một tình cảm sâu đậm dành cho người Sài Gòn - Chợ Lớn. "Tôi vẫn lấy làm lạ là vì sao người Sài Gòn hiền lành như thế nhưng lại tỏ rõ sự phản kháng mạnh mẽ đến như vậy?". Hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Nam Bộ - Trần Văn Giàu: "Không làm việc, không đi lính cho Pháp. Không đưa đường, không báo tin cho Pháp. Không bán lương thực cho Pháp. Hãy tìm thực dân Pháp mà diệt..." tất cả cửa hàng, cửa hiệu đều đóng cửa. Có đến 1,2 triệu thanh niên Sài Gòn rầm rập đi kháng chiến. Một cuộc đấu tranh quyết liệt ngay trong TP này. Ngày 23.9 năm ấy, bà con lao động ùn ùn bỏ về lục tỉnh, không chịu chung sống với giặc. "Là người Việt Nam thì ai cũng yêu nước cả. Biết vậy, nhưng là người phát động kháng chiến, tôi cũng... rất lạ trước tính cách, sự phản kháng như vậy của bà con Sài Gòn", cụ Giàu nói.

    Nói về giới trẻ hôm nay, thủ lĩnh cuộc kháng chiến hào hùng năm xưa lạc quan: "Không ít người lo sợ hòa bình rồi người ta sẽ quên truyền thống đấu tranh năm xưa. Nhưng bác không nghĩ như vậy. Xưa là nóp, là giáo mác, là kháng chiến. Còn ngày nay thanh niên cũng có mặt trận chiến đấu của họ. Lực lượng thanh niên đang tiến vào lĩnh vực khoa học kỹ thuật. Chính họ sẽ xây dựng một thời đại mới, và bác chắc rằng họ đang được toàn dân ủng hộ".

    Nguyên Thủy

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin 1,2 triệu thanh niên Sài Gòn rầm rập đi kháng chiến

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết 1,2 triệu thanh niên Sài Gòn rầm rập đi kháng chiến bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết 1 2 trieu thanh nien Sai Gon ram rap di khang chien ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc 1,2 triệu thanh niên Sài Gòn rầm rập đi kháng chiến ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - XÃ HỘI - TIN XÃ HỘI