Xem Mùa len trâu - đến một thế giới khác...

Thứ ba, 21 Tháng mười hai 2004, 15:34 GMT+7
  • Trước khi chính thức phát hành ở VN và nhiều nước khác vào đầu 2005, bộ phim đoạt 4 giải thưởng quốc tế (tại các LHP ở Thụy Sĩ, Mỹ, Pháp và Brazil) Mùa len trâu đã có một buổi chiếu giới thiệu tại CLB Điện ảnh Hà Nội ngày 17/12.

    Mở đầu là cảnh ngập nước và kết thúc bằng cảnh trong nước. Nước cầm trịch trong phim, đưa ra các tình huống và cách xử lý. “Len” nghĩa là len trong nước mà đi tới. Mùa len trâu đồng thời với mùa nước nổi. Cảnh tượng hoành tráng.

    Sau chưa đầy hai tiếng xem phim, những dòng generic đã hiện lên, người xem biết mình vừa trở về từ một thế giới khác- một cảm giác rất hiếm gặp với những bộ phim làm về cuộc sống ở Việt Nam từ trước đến nay. Vẫn còn rất nhiều điều chúng ta chưa biết về chính đất nước mình, mùa len trâu là một ví dụ. Bản thân bộ phim cũng là “một thế giới khác” so với điện ảnh trong nước.
    Len trâu trong mùa nước nổi chắc chắn là công việc độc quyền của đàn ông. Mà nước làm nên một ranh giới bất khả xâm phạm. Những người đi len trâu sống trong một thế giới khu biệt, đậm đặc nam tính. Tối vừa chén chú chén anh trong từng hồi Dạ cổ hoài lang không dứt, đêm đã đánh nhau đến lòi ruột. Và trải nghiệm trai-gái đầu tiên của Kìm lại là việc chứng kiến vụ hãm hiếp của “đại ca”. Cũng có thể do đó mà sau này cách Kìm bày tỏ tình cảm với Bân- lúc đó là vợ của Thiều, có phần thô vụng. Đạo diễn đầy hài hước và tinh tế khi để cho Kìm thổi sáo không ra hơi trước khi xảy ra cuộc vật lộn thầm lặng giữa hai người.

    Vô hình trung, mùa len trâu là một trường dạy nam tính mà từ đó mọi cậu bé như Nhi (trong truyện) hay Kìm (trong phim) khi trở về đều đổi khác. Hồi nào tới giờ thằng Nhi ăn nói đàng hoàng mà chuyến này về, trong câu nói hồi nãy nó pha vô hai lần chửi thề mà không hay (Sơn Nam). Trong phim, Kìm cũng hai lần chửi Đ.m nhưng dằn từng tiếng cứ như có chủ đích(!) Kìm trong phim cũng không có dịp nào cho thấy thoáng nét ngây thơ của tuổi giao thời. Cậu tỏ ra khá bản lĩnh, khi tự ái không thèm quay lại nhập bọn len trâu. ý như có thể len trâu một mình. Đoàn len trâu có cách thuyết phục không lời: đưa ra bát cơm, con cá đúng lúc Kìm đói. Và Kìm nhập bọn.

    Mùa len trâu (Buffalo Boy) nổi bật với một cốt truyện mạnh hơn thường thấy trong các bộ phim về nông thôn Việt Nam và một giọng điệu khoáng đạt trong phân bố cảnh vật và tính cách.
    … Các vai diễn đầy cá tính và được khắc họa đậm nét, đặc biệt Võ Hoàng Nhân- trong vai đại ca Lập, Trương Văn Bé và Nguyễn Anh Hoa trong vai vợ chồng già giúp Kìm. Trong vai chính, Lê Thế Lữ diễn xuất để lại ấn tượng đẹp, dù hơi lãnh đạm và trông già hơn so với tuổi 15. Đội ngũ kỹ thuật đầy chuyên nghiệp, dù nhiều cảnh đêm có thể trông không được rõ trên màn ảnh nhỏ.
    Variety.com 9/8/2004
    Đạo diễn lại tỏ ra tinh tế khi đưa ra một chi tiết độc lập với truyện: Kìm về nhà mất ngủ vì hàng tháng đã quen ngủ bên cạnh có trâu (truyện: Nhi nằm co trên giường vì đã quen ngủ trong nóp). Từ đó dẫn đến chầu uống rượu đầu tiên của con với cha- như hai người đàn ông. Rồi đang đêm cả hai vác sáo ra thổi. Tiếng sáo chắc chắn đã thức bà mẹ dậy. Và bà nghe được câu chuyện của hai cha con. Trong đó vô tình nhắc lại một vụ cưỡng hiếp mà chính bố Kìm là thủ phạm, còn Kìm là sản phẩm. Điều này tất nhiên về sau này, trước lúc bố mất, Kìm mới được biết. Phải chăng đạo diễn cho bà mẹ nghe thấy để tạo tiền đề sau này loại nhân vật này khỏi cảnh cao trào của phim. Bà bỏ ông khi cả hai đều sắp xuống lỗ- cư xử kiểu này không ổn, xét về mặt tâm lý tuổi già cũng như đạo nghĩa của người  Á Đông. Có thể cũng vì tác giả phim quá để tâm vào cảnh cha hấp hối trên thuyền, con tuyệt vọng chèo trong mưa lụt. Và những con quạ chầu trực trên đầu người cha. Kìm bật gào lên giữa mênh mông. Cảnh này ấn tượng hơn cả cảnh len trâu, vì tính người được cô đặc lại giữa thiên nhiên tuyệt đối.

    Mùa len trâu khai thác khá kỹ hành xử của người bản xứ trước cái chết (trong hoàn cảnh dị biệt). Một vài ý kiến cho rằng phim hơi bỏ qua một vài cảnh yêu đương. Nhiều khả năng đạo diễn muốn người xem tập trung vào ý tưởng chủ đạo và tô đậm màu sắc của phim. Cái Mùa len trâu muốn đi sâu là người ta đã chết và sống trên nước thế nào.


    Khi căn nhà của Hai Tích trôi theo dòng nước lũ, còn thấy chiếc xuồng máy của nhà cầm quyền Pháp đảo tới. Đến “đám ma” của Hai Tích, đã thấy một đoàn quân Nhật kéo qua báo hiệu một thời buổi khác. Cuộc sống của các nhân vật trong Mùa len trâu không nằm trong vòng quay của xã hội. Nếu chuyển lên đất cao sống, lập tức họ sẽ trở thành tá điền cho chủ đất… Và cũng nằm ngoài luôn dòng chảy của lịch sử. Chỉ có vòng quay của nước, dòng chảy của nước. Trong đó, những người những nhà những trâu những số phận đã chìm, đã nổi, và đã tan biến. Nhưng không có gì bị lãng quên trong điện ảnh. Ngay từ phim truyện đầu tay, tác giả Nguyễn Võ Nghiêm Minh đã khẳng định được điều ấy.

    Nguyễn Mạnh Hà

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Xem Mùa len trâu - đến một thế giới khác...

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Xem Mùa len trâu - đến một thế giới khác... bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Xem Mua len trau den mot the gioi khac ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Xem Mùa len trâu - đến một thế giới khác... ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - VĂN HÓA - TIN VĂN HÓA