Viết về hạnh phúc tuổi thơ

Thứ ba, 30 Tháng năm 2006, 19:05 GMT+7
  • Viet ve hanh phuc tuoi tho
    Phan Hồn Nhiên: "Các em ngày càng già đi về suy nghĩ và càng non về cảm xúc" - Ảnh: L.Điền
    Cuộc thi truyện ngắn và bút ký đề tài “Vì hạnh phúc tuổi thơ” vừa được phổ biến rộng rãi trên cả nước. Nhân buổi phát động phía nam, sáng 30-5, các nhà văn đã ngồi lại với nhau trong một hội thảo để bàn về cảm hứng sáng tác với những đề tài ở lứa tuổi này.

    Vấn đề có vẻ chuyên biệt khi ban tổ chức cuộc thi công bố ba đối tượng trẻ thơ cần bàn là: trẻ em lang thang, trẻ em bị xâm phạm tình dục, trẻ em phải lao động nặng nhọc trong điều kiện độc hại và nguy hiểm.

    Đây là ba đối tượng trẻ thơ được Chính phủ ra quyết định xem đây là tình trạng cần giải quyết từ nay đến 2010 (cuộc thi chính là hưởng ứng quyết định này). Tuy nhiên, các nhà văn đồng ý rằng ba đối tượng trẻ thơ này hoàn toàn có thể là nguồn cảm hứng sáng tác, thậm chí, viết về đề tài này còn là một trách nhiệm của người cầm bút.

    Đang thiếu trang viết

    Với những suy nghĩ đó, nhà văn Trần Quốc Toàn cho rằng lâu nay các báo đều có phản ánh tình trạng trẻ em bị lạm dụng tình dục, trẻ em bị bắt lao động nặng nhọc, trẻ em lang thang, nhưng văn học thì chưa đề cập sâu sắc.

    “Vì hạnh phúc tuổi thơ, là việc của nhiều bộ ngành như Công An, Văn hoá thông tin, Nông nghiệp, Lao động xã hội… nên chúng ta cần tổ chức các diễn đàn, để trao đổi về các tác phẩm dự thi của cuộc thi này, đồng thời tạo mối quan tâm của xã hội đối với các vấn đề cần bảo vệ trẻ em”, ông Toàn nhấn mạnh.

    Từ đó, ông cho rằng cuộc thi viết truyện và ký lần này phải xây dựng được hình tượng nhân vật về thế giới tuổi thơ như trên, xứng đáng với tên gọi của cuộc thi.

    Viet ve hanh phuc tuoi tho
    Nguyễn Trí Công: "Phải có các chương trình đồng hành cùng các em" - Ảnh: L.Điền
    Nhà văn Nguyễn Trí Công nhớ lại những tác dụng của việc phát hành truyện Xóm Lò heo - viết về đề tài thiếu nhi ở dưới đáy xã hội - rất thu hút bạn đọc, đến khi chuyển thể thành phim Giã từ cát bụi thì sự thu hút càng tăng lên. Anh Công kêu gọi: “Chúng ta còn quá ít tác phẩm về đề tài này, làm sao để có nhiều chương trình đề cập, đồng hành cùng trẻ em để kêu gọi lòng nhân ái của mọi người, góp phần bảo vệ các em”.

    Những nhà văn viết cho thiếu nhi xưa nay không hiếm. Ở VN cũng có rất nhiều nhà văn thành danh với những đề tài này. Nhà văn Hoàng Đình Quang cho rằng “việc những nhà văn lang thang viết về trẻ em lang thang là rất hay, như cụ Nguyên Hồng thời 1930 - 1945”.

    Dù vậy, những tác phẩm đèm đẹp, viết những câu chuyện đẹp, giáo dục ý thức sống đẹp cho trẻ em hiện nay đang rất nhiều. Nhưng nhìn lại một hình tượng nhân vật trong truyện thiếu nhi, có sức lay động lòng người ở ba thể tài đề cập trên kia, thì quả là lâu nay chưa có.

    Với loạt truyện Sống sót vỉa hè của NXB Kim Đồng trong năm qua, đề tài trẻ em lang thang được tác giả Nguyễn Phi Hùng khắc hoạ qua phần lớn tự truyện về quãng đời của mình. Điều này gây được sự chú ý và sách in, tái bản đều bán chạy chứng tỏ các đề tài trẻ em lang thang, bị xâm phạm tình dục… vẫn rất được bạn đọc quan tâm, kể cả bạn đọc là những phụ huynh học sinh

    Cảm hứng từ hạnh phúc và bất hạnh

    Nhà văn Phan Hồn Nhiên, bằng thực tế công việc của một nhà báo tiếp xúc nhiều với lứa tuổi thiếu niên, nhận xét rằng “trẻ em hiện nay ngày càng già đi về suy nghĩ nhưng lại càng non về cảm xúc”.


    Viet ve hanh phuc tuoi tho
    Cao Xuân Sơn: "Có những em lang thang ngay chính trong mái ấm giàu có của mình" - Ảnh: L.Điền
    Nhận định sở thích đọc truyện của các em, Phan Hồn Nhiên tin rằng “cuộc sống càng hiện đại, các em càng khát khao những cảm xúc chân thành”, và mong muốn được thấy những cây bút trẻ tham gia viết về đề tài thiếu nhi.

    Vấn đề tế nhị trong ba đối tượng của trẻ em nêu trên là viết về trẻ em bị xâm phạm tình dục. Nhà văn nữ Tuyết Mai đến từ Long An nêu câu hỏi về cách thể hiện cũng như mức độ đề cập đến chuyện tình dục ở các em thiếu nhi như thế nào sẽ được chấp nhận.

    Hoàng Đình Quang thì cho rằng “trong cuộc sống, có những trường hợp đặc biệt cần phải có con, thì người ta sẽ bước qua ranh giới đạo lý”. Nhưng nói như cô Lê Phương Liên, việc xử lý đề tài về tình dục là thách thức ở tài năng của các nhà văn, bởi “có những người viết chi tiết nhưng rất thanh nhã và không gợi dục, cũng có người không viết được như vậy”. Vấn đề này sẽ được trả lời từ khả năng thực tế của các cây bút dự thi.

    Với kinh nghiệm của người biên tập “NXB chuyên về trẻ em” là Kim Đồng, nhà thơ Cao Xuân Sơn nhấn mạnh thế giới trẻ em hiện nay dường như đang bị “bưng bít” về thông tin. “Các em nhà khá giả, được đi học, chỉ biết thế giới trường lớp, gia đình mình, và như thế, các em này không biết về một thế giới trẻ em đồng trang lứa với mình, nhưng lang thang đầu đường xó chợ, ngủ ở gầm cầu, vỉa hè, vẫn đánh nhau và yêu nhau…”.

    Viet ve hanh phuc tuoi tho
    Hoàng Đình Quang: "Các nhà văn viết về trẻ em đã thành danh" - Ảnh: L.Điền
    Hơn thế nữa, cuộc sống hiện đại lại đem lại những hệ lụy cho ngay cả đời sống trẻ em ở các gia đình giàu có. Theo Cao Xuân Sơn thì “có những trẻ em cô đơn, suy dinh dưỡng tinh thần và lang thang ngay trong môi trường gia đình giàu có của mình. Vấn đề là người lớn chúng ta làm gì cho các em, người lớn không thể chỉ có cung cấp tiền, thì các em sẽ no đủ, có khi, các em cô độc, bất hạnh ngay chính trong gia đình của mình”.

    Điều này được nhiều nhà văn ủng hộ, và xem đây là một khía cạnh đề tài về trẻ em có thể khai thác được. Dù vậy, mọi người vẫn đồng ý rằng: trẻ con bây giờ có đời sống tinh thần khác lứa TS con trước kia, “một đứa bé hôm nay nhảy xuống sông cứu bạn, nhưng hôm qua nó là đứa ăn cắp, trẻ con là vậy đó”.

    Thế giới cuộc sống trẻ thơ có nhiều cung bậc cảm xúc và nhiều mối quan hệ phức tạp, nhất là những cuộc sống đặc biệt của ba đối tượng nêu trên, đòi hỏi nhà văn phải sống nhiều hơn để xây dựng, “sống chết” với một hình tượng nhân vật của mình. Có lẽ vì thế, mà cuộc thi lần này có phần bút ký, dành cho mảng đời sống thực của các em bên cạnh mảng văn chương. Điều đó cũng nên chia sẻ.

    LAM ĐIỀN

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Chủ đề liên quan: Viết về hạnh phúc tuổi thơ

    Nhận xét tin Viết về hạnh phúc tuổi thơ

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Viết về hạnh phúc tuổi thơ bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Viet ve hanh phuc tuoi tho ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Viết về hạnh phúc tuổi thơ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Văn Học của chuyên mục Văn Hóa.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - VĂN HÓA - VĂN HỌC