Văn học Việt Nam hy vọng “một cú lội ngược dòng”

Thứ năm, 28 Tháng tư 2005, 17:05 GMT+7
  • Van hoc Viet Nam hy vong �Smot cu loi nguoc dong�

    Tổng Bí Thư Nông Đức Mạnh tại Đại hội Hội Nhà văn VN.

    (HNMĐT) - Đại hội Hội Nhà văn VN (ĐH HNVVN) lần thứ VII vừa kết thúc, đã có rất nhiều tham luận đóng góp ý kiến tại Đại hội. Đại hội cũng đã nhất trí thông qua các điều lệ sửa đổi của Hội Nhà văn Việt Nam, góp ý rút ra rất nhiều phương pháp để phát triển hoạt động của Hội trong thời gian tới. Đồng thời đóng góp những ý kiến sâu sắc nhằm góp phần đưa nền văn học nước nhà ngày càng trở nên tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, nâng cao văn hoá đọc cho quần chúng nhân dân.

     

    Văn học Việt Nam còn xa rời độc giả

     

    BCH Đại hội đã đánh giá chung rằng, ngày nay văn học ngày càng xa rời độc giả, nhưng để văn học Việt Nam ngày càng gần gũi với độc giả lại phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố: số lượng đầu sách, số lượng bản in, sở thích, môi trường đọc…đã có nhiều ý kiến của các nhà văn, nhà thơ về vấn đề này:

     

    Van hoc Viet Nam hy vong �Smot cu loi nguoc dong� 

    Nhà thơ Vũ Quần Phương

    Nhà thơ Vũ Quần Phương - đọc giả ngày nay có nhiều lựa chọn: Nhìn chung, văn học Việt Nam hiện nay ít đến được với độc giả có nhiều lý do, nhưng chủ yếu là do độc giả ngày nay có rất nhiều thứ để lựa chọn. Ngày xưa, đội ngũ những người sáng tác ít hơn bây giờ, số lượng đầu sách ít (khoảng 20 đầu sách), ngày nay số lượng nhiều hơn rất nhiều ( tới 500 đầu sách), nhưng ngược lại số lượng bản in lại ít đi (khoảng từ 10-20.000 bản). Điều này cho thấy số lượng người sáng tác đông, nhưng người đọc lại ít, số người tâm đắc với sách văn học còn ít hơn. Sở dĩ, độc giả ngày nay không mau mắn với sách văn học cho lắm vì họ có nhiều thứ khác để giải trí như: xem phim, đọc trên mạng, hay có các phương tiện giải trí khác. Ngoài ra, sách văn học có nhiều, nhưng chưa chất lượng, người viết ham viết nhiều mà đề tài lại không mới. Ngay cả các nhà văn lớn nếu viết số lượng nhiều cũng không tốt, chứ chưa nói đến các nhà văn bình thường khác.

     

    Một điều góp phần không nhỏ đối với việc văn hoá đọc còn xa rời quần chúng là chất lượng văn học dịch. So với thế giới, văn học Việt Nam không hề bị kém cỏi, nhưng bạn đọc nước ngoài ít biết đến các tác phẩm văn học Việt Nam một phần là do chất lượng văn học dịch. Đất nước ta chưa nổi tiếng trên thế giới, vì vậy văn học cũng bị ảnh hưởng theo, ngôn ngữ Việt Nam lại không phải là thứ ngôn ngữ phổ biến nên sách văn học thường phải truyền tải qua văn học dịch. Chất lượng ngôn ngữ nước ngoài không cao, nước bạn lại dịch lại theo các bản dịch đó nên bị hạn chế phần nhiều về ý tưởng sáng tác.

     

    Van hoc Viet Nam hy vong �Smot cu loi nguoc dong�

    Nhà văn Chu Lai

    Nhà văn Chu Lai cho rằng, văn hoá đọc hiện nay chưa được nhiều người quan tâm vì bị chi phối bởi rất nhiều yếu tố như: kinh tế, hoàn cảnh, không gian, thời gian…Trong khi đó, các tác phẩm văn học hiện nay lại không đáp ứng được nhu cầu của bạn đọc. Văn học ngày nay không thể như thời chiến tranh mang tính chiến đấu, mà văn học ngày nay phải trở lại với chính mình, với cuộc sống hiện tại. Văn học bị phụ thuộc rất nhiều vào kinh tế, kinh tế ảm đạm văn học cũng bị ảnh hưởng theo. Kinh tế tốt, văn học mới có độc giả, mà có độc giả nhà văn mới có thể nuôi sống bản thân và nuôi cảm hứng sáng tạo.

     

    Một nguyên nhân nữa khiến văn học còn xa rời thực tế đó là các bài viết lý luận phê bình còn chưa sát, chưa đẩy cao được tinh thần của văn chương để người đọc thoả mãn. Nói như nhà văn Chu Lai là:”Xin các nhà lý luận phê bình hãy nhìn vào tác phẩm văn học để bình luận, chứ đừng nên nhìn nhau để nói. Đừng coi diễn đàn văn học là nơi để cãi nhau hay bất đồng quan điểm, mà hãy phê bình tác phẩm một cách nghiêm túc, góp phần nâng cao chất lượng văn hoá đọc cho độc giả Việt Nam”.


     

    Trẻ hoá đội ngũ cầm bút - một phương pháp tốt

     

    Nhà thơ Vũ Quần Phương cho biết, tôi luôn ủng hộ lớp trẻ tìm tòi những cái mới, nhưng có người tìm thấy, có người không. Tôi cho rằng, lớp trẻ hiện nay hơi sốt ruột cho sự nổi tiếng nên hành trang chuẩn bị chưa được đầy đủ. Trong khi việc đi tìm cái mới là để hạn chế cái cũ, nhưng nếu chưa biết hết cái cũ thì cũng không thể cải tiến cái mới. Tôi nhân thấy thời gian qua lớp trẻ chủ yếu mới chỉ đổi mới giọng văn chứ chưa phải là cải tiến cái cũ. Đề tài cũng đã có nhiều đổi mới, phần lớn đề tại hiện nay thường lấy trong đời sống bình thường, từ những chuyện nhỏ để nói những vấn đề lớn trong cuộc sống. Đề tài hiện nay ít bị sa đà về tình yêu, mà chủ đề các nhà văn quan tâm hơn là nhân cách con người…Nhưng tôi hy vọng rằng, Ban chấp hành Hội Nhà văn lần này trẻ hơn sẽ có nhiều biến đổi đời sống văn học hơn.

     

    Tuy nhiên, điều đáng nói là muốn trẻ hoá được nền văn học một cách triệt để cũng cần có bước cải tiến mạnh mẽ từ trong bộ phận nhân sự của BCH Hội Nhà Văn Việt Nam. Hiện nay, độ tuổi trung bình của đại biểu là 59 và số người ở độ tuổi 30 - 40 chỉ có 16 người thì một tác giả ở tuổi dưới 50 vẫn được coi là trẻ để góp phần "trẻ hoá" BCH khoá mới. Cũng chính vì vậy mà công tác thanh lọc để chọn ra 15 người cho BCH khoá VII cũng khá khó khăn, cuối cùng Đại hội cũng nhất trí bầu BCH với con số 6 người trong tổng số 321 đại biểu có tên trong danh sách đề cử và ứng cử. .

     

    Nhìn chung, Văn học Việt Nam muốn có một “cú lội ngược dòng” cần phải có một cuộc “cách mạng” cải tiến lớn để đưa văn học Việt Nam đến gần với độc giả hơn. Như lời Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đã nhấn mạnh tại Đại hội: "Mỗi nhà văn, với lương tâm và trách nhiệm của mình, cần nuôi dưỡng một tâm niệm là mỗi dòng, mỗi chữ trên trang viết đều phải có đích đến.... Một khi tác phẩm phản ánh chân thật, sinh động cuộc sống của đất nước, đạt tới giá trị nhân văn - dân tộc sâu sắc thì cũng sẽ gặp được những giá trị chân chính của nhân loại".

     

    Nhà thơ Hữu Thỉnh - người vừa tái đắc cử giữ chức Chủ tịch Hội Nhà Văn Việt Nam đã có nhận xét chung về tinh thần sáng tác, các nhà văn, nhà thơ đều tự có quyền tự do sáng tác, nhưng cái tự do này phải nằm trong cái tâm của người cầm bút.Và điều này cũng phụ thuộc vào chính tài năng của nhà văn, nhà thơ đó. Các nhà văn, nhà thơ phải luôn tự xác định vào việc mình sáng tác cho ai, cho cái gì?

     

    Chúng ta, những độc giả của văn học Việt Nam cùng chờ đón những bước tiến mới để các tác phẩm văn học không còn xa lạ với công chúng. Chờ đón một “cú lội ngược dòng” cho văn học Việt Nam.

     

    Tuyết Minh 

    VietBao.vn
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Văn học Việt Nam hy vọng “một cú lội ngược dòng”

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Văn học Việt Nam hy vọng “một cú lội ngược dòng” bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Van hoc Viet Nam hy vong mot cu loi nguoc dong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Văn học Việt Nam hy vọng “một cú lội ngược dòng” ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - VĂN HÓA - TIN VĂN HÓA