Tượng đài của ta đẹp hay xấu?

Chủ nhật, 14 Tháng năm 2006, 21:27 GMT+7
  • Tuong dai cua ta dep hay xau

    Chưa bao giờ, điêu khắc ngoài trời ở ta lại hỗn loạn và gây lãng phí nhiều tiền bạc của Nhà nước như hơn một chục năm gần đây. Trong khi đó, giá trị của chúng lại không đáng kể. Trước một thực trạng đáng báo động như vậy, các kiến trúc sư, nhà điêu khắc, các họa sĩ, nhà phê bình mỹ thuật đã lên tiếng phê phán một cách khá gay gắt.

    KTS Ngô Huy Giao: Không gian tượng đài không được chú ý

    Một tác phẩm điêu khắc ngoài trời, để thành công thì 50% là nhờ không gian xung quanh. Thực tế, không gian điêu khắc ngoài trời không được chăm sóc thường xuyên, thậm chí bị biến thành nơi họp chợ, bị nhà cửa lấn lướt. Truyền thống của điêu khắc Việt Nam không có tượng ngoài trời mà chủ yếu là tượng gắn với đền thờ, miếu thờ. Cần quan tâm đến cả không gian chứ không chỉ là tượng và đài. Tượng đài không nên phô ra ngoài quốc lộ, nơi tốc độ giao thông cao, người xem không thể chiêm ngưỡng.

    KTS Nguyễn Trương Quý: Tại sao không thuê nhà điêu khắc nước ngoài?

    Tình hình chung là tượng đài dựng ở những địa điểm đầu đường hiện nay không được chăm sóc kỹ, trông rất thảm hại. Tượng đài thời bao cấp tuy mộc mạc, đơn sơ, thậm chí là ngây thơ, nhưng tượng đài hiện nay cũng khó có thể thay thế. Số tượng đài được làm thêm hiện nay không có gì mới, gây tốn kém. Hệ thống tượng đài ở ta là cả một sự nặng nề, không thể thay đổi tư duy sáng tác, thiếu hẳn tính chuyên nghiệp. Hãy nhìn thẳng vào thực tế và chấp nhận nó. Nếu chúng ta kém thì hãy nhận là học trò, cần thiết thì thuê những kiến trúc sư nước ngoài. Tại sao khi thiết kế các khu đô thị ở nước ta lại phải thuê người nước ngoài, còn đối với việc xây dựng tượng đài thì không?

    Hoạ sỹ - KTS Trịnh Cung: Người ta coi làm tượng đài như một cơ hội làm ăn béo bở

    Cảm giác của tôi khi đi qua những pho tượng từ Bắc đến Nam là điêu khắc tượng đài ít đề tài, thiếu phong cách, thậm chí giống như từ một lò phong cách mà ra. Vẫn chừng ấy motif, không có sự cách điệu. Có cảm giác nhiều tượng đài giống nhau quá. Đâu đâu cũng có tượng đài, địa phương nào cũng đua nhau làm tượng đài. Ngay ở một thành phố lớn như thành phố Hồ Chí Minh, tượng đài cũng có số phận đặc biệt. Từng có tới 30-40 bức điêu khắc - kết quả của một trại điêu khắc ở thành phố Hồ Chí Minh sau khi hoàn thành đã bị dồn vào một góc của công viên Tao Đàn. Người ta đi qua rỉ tai nhau: Đây là nơi “yên nghỉ ngàn thu” của những bức tượng đài không có số phận. Vấn đề ở đây là khi sáng tác, người ta không nghĩ đến việc phải tạo một không gian phù hợp cho tác phẩm, trong khi đó, có bức tượng giống tới 90% một bức tượng của Trung Quốc thì lại được dựng ở một nơi đẹp nhất của thành phố Hồ Chí Minh. Sự phát triển về chất lượng điêu khắc ngoài trời hiện nay ở thành phố Hồ Chí Minh không tương xứng với tốc độ phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Thực tế đáng buồn hiện nay là, người ta coi việc làm tượng như một cơ hội làm ăn béo bở, vì mỗi tượng đài ngốn tới hàng tỷ đồng trong ngân sách Nhà nước. Ở nhiều trại sáng tác, người ta tự đặt ra giải thưởng, tự chấm cho công trình tượng đài mình làm ra rồi đua nhau làm. Theo tôi, không nhất thiết người Việt Nam mới có thể làm tượng đài Việt Nam mà bất kể nhà điêu khắc quốc tế nào, nếu có tài à có tâm cống hiến cho đất nước Việt Nam, thì ta hãy rộng cửa chào đón họ.

    KTS - Hoạ sỹ Lý Trực Dũng: Tượng đài Việt Nam có thể gọi là tượng đài hay không?

    Việt Nam hoàn toàn không có truyền thống làm tượng đài. Khó có thể tìm thấy một nước thứ hai nào trên thế giới lại có một phong trào xây dựng tượng đài rầm rộ như ở nước ta. Vì lợi ích cá nhân, người ta nhắm vào việc làm tượng đài như một hoạt động kinh doanh, sử dụng ngân sách Nhà nước vô tội vạ. Phần thất thoát so với ngân sách Nhà nước giao phải chiếm tới 20-30%. Đây là một hoạt động kinh doanh siêu lợi nhuận. Rất nhiều tượng đài Việt Nam “lai” tượng đài Trung Quốc, trong khi đó, tượng đài Trung Quốc lại… “lai” tượng đài của Liên Xô cũ, thành ra, tượng đài Việt Nam mới dựng một vài năm nay trông lại giống tượng đài Liên Xô – Trung Quốc cách đây cả chục năm. Đã là tượng đài thì trước hết phải có giá trị nghệ thuật đặc biệt, nhưng tượng đài Việt Nam không có được giá trị ấy thì chúng có thể được gọi là tượng đài hay không? Công chúng thì bàng quan thờ ơ. Nhiều người hiện nay dị ứng xua tay khi nghe bàn đến tượng đài, vườn tượng. Nhiều tượng đài to quá mức cần thiết. Càng làm to bao nhiêu thì càng lộ rõ nhược điểm bấy nhiêu. Đề nghị cho dừng ngay việc xây dựng tượng đài ào ạt như hiện nay!

    Nhà điêu khắc Phan Gia Hương: Tôi cho rằng, vẫn phải làm tượng đài không ngừng

    Tôi không đồng ý nếu ai đó có ý nói rằng, đặt tượng đài vào vị trí giống như một nghĩa địa, nói như thế là hoàn toàn sai, là không hiểu gì về nghệ thuật điêu khắc. Làm sao họ hiểu được để hoàn thành một vườn tượng phải khó khăn như thế nào. Trong quy trình làm thì tất nhiên phải có sự sai sót, còn phán xét là để thế hệ sau. Nếu như bây giờ chúng ta không làm tượng đài nữa thì sẽ không có tác phẩm để sau này con cháu đánh giá chúng ta. 500 tác phẩm của 14 trại sáng tác trong 30 năm qua so với thế giới có đáng là bao. Sự phát triển của kinh tế, văn hoá, du lịch bao giờ cũng cần thiết phải có sự gắn liền với phát triển điêu khắc. Có những Festival, ví dụ như Festival Huế, sau khi kết thúc, cái còn lại “để đời” là vườn tượng. Sự hiểu biết của Hội đồng nghệ thuật bao giờ cũng ảnh hưởng đến chất lượng tác phẩm. Trong số đó thì nhà chuyên môn ít hơn nhà quản lý, mà nhà điêu khắc thì lại thường phải làm theo nhà quản lý. Vấn đề ở đây là anh em làm điêu khắc phải tự thân vận động, còn sự đầu tư của Nhà nước hay một số tổ chức quốc tế vẫn chưa thoả đáng.

    Để làm được một vườn tượng thì đụng đến thiết kế, kiến trúc, môi trường. Trong khi đó, kiến trúc và điêu khắc khó có sự gặp nhau, mà chạy theo đuôi nhau, hoặc là lắp ghép hay chắp vá với nhau. Nếu đợi quy hoạch xong vị trí rồi mới làm tượng thì không biết bao giờ mới có đủ điều kiện để làm, mà nếu có thì thời gian rất lâu. Vườn tượng xây dựng không phù hợp vì có nhiều lý do, nhưng không phải vì thế mà không làm vườn tượng, tượng đài. Tượng đài là dấn ấn lịch sử để lại cho con cháu, còn chất lượng tượng đài thì tác giả chính là người phải chịu trách nhiệm, phải chịu sự phán xét của thế hệ sau.

    Tôi cho rằng, vẫn phải làm tượng đài không ngừng, nhưng phải kết hợp giữa điêu khắc với kiến trúc như anh em ruột.

    Nhà điêu khắc Nguyễn Phú Cường: Nếu dừng lại, thì đào tạo nhà điêu khắc để làm gì?

    Việc mở trại điêu khắc là cần thiết, là nhu cầu tự thân của những địa phương có du lịch. Nhưng việc chúng ta làm chưa đạt trước hết là do trách nhiệm của nghệ sỹ chứ không nên đổ thừa cho người khác. Tượng đài là công trình nghệ thuật mang tính chính trị, văn hoá sâu sắc nên khi nào nhiệm vụ chính trị đặt ra thì cần thiết phải làm. Theo tôi, cũng không nên nói rằng, đến bao lâu thì mới có thể làm tượng đài, vườn tượng, vì làm sao mà biết được. Nếu dừng lại thì đào tạo nhà điêu khắc ra để làm gì? Nếu nói 10 năm nữa mới được làm thì quá dài. Một thời gian dài không làm nữa thì sau này nhà điêu khắc muốn làm lại có còn khả năng không, mà khi đó chắc gì đã… còn đất để mà làm? Trong khi điêu khắc của các nước trên thế giới tiến lên thì mình lại đi tụt xuống.

    Nhà phê bình mỹ thuật - hoạ sỹ Nguyễn Quân: Chẳng mấy ai quan tâm đến tượng đài

    Tôi không coi việc xây dựng tượng đài là một cách để phục vụ tốt nhiệm vụ chính trị, mà ngược lại, nếu làm không đạt yêu cầu thì sẽ phản tác dụng. Tượng đài phát triển như hiện nay không phù hợp với tâm lý người Việt nói chung vì chẳng có mấy ai quan tâm đến tượng đài. Nếu làm tượng đài như bây giờ thì tôi e rằng, điêu khắc khó có thể theo kịp sự phát triển của đất nước.


    (Theo VOV)

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Tượng đài của ta đẹp hay xấu?

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tượng đài của ta đẹp hay xấu? bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Tuong dai cua ta dep hay xau ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tượng đài của ta đẹp hay xấu? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - VĂN HÓA - TIN VĂN HÓA