Tạm ngưng khai quật "ngôi mộ đá"

Thứ ba, 19 Tháng mười 2004, 23:34 GMT+7
  • Tam ngung khai quat ngoi mo da
    Công nhân đang khai quật ngôi mộ - ảnh chụp lúc 15g ngày 19-10 - Ảnh: T.T.D.

    Nhà văn Sơn Nam: "Theo tôi, Nhà nước nên giữ, không nên phá bỏ ngôi mộ. Bởi những ngôi mộ như vậy ở trong lòng TP không còn mấy cái và cũng không chiếm nhiều chỗ lắm. Chúng ta còn nhiều đất để mở đường, cất nhà, chứ đâu chỉ một nhúm đất chỗ đó."

    Như tin đã đưa "Q.10 (TP.HCM): bốc dỡ một ngôi mộ cổ" , ở Q.10, TP.HCM cơ quan chức năng đang tiến hành khai quật ngôi mộ cổ nằm trên lề đường trước nhà số 535 Nguyễn Tri Phương. Đơn vị thi công là Công ty Dịch vụ giao thông đô thị Tân Bình.

    Theo bà Diệu Anh, trưởng Phòng VHTT Q.10, việc khai quật ngôi mộ này là để "thực hiện việc chỉnh trang và qui hoạch đô thị". Công việc này hiện đang tiến hành đến đâu và sẽ kết thúc như thế nào, khi đã có những ý kiến khác nhau về việc khai quật ngôi mộ này?

    Chiều 19-10, chúng tôi có mặt tại khu vực ngôi mộ đá ở đường Nguyễn Tri Phương. Ngôi mộ từng cao 1,2m, dài 4m, rộng 3m, nay trông giống như đống gạch ngổn ngang, nham nhở. Một nhóm công nhân đang dùng máy nén khí, búa phá bêtông gỡ ra từng mảng hợp chất xây mộ có màu trắng như đá vôi và rất cứng.

    Chủ cơ sở thi công tại hiện trường cho biết sáng 19-10, nhà khảo cổ học Đỗ Đình Truật đã đến khu vực mộ đá và xác định rất có thể hợp chất xây mộ được làm từ thành phần là vỏ cây ô dước, vỏ sò xay nhuyễn, đường mật, vôi và cát. Đây là những loại vật liệu đã được tìm thấy ở một số ngôi mộ cổ trước đó. Tuy nhiên, đó mới chỉ là dự đoán chứ chưa phải kết quả phân tích khoa học.

    Chủ hộ 533 Nguyễn Tri Phương liền kề ngôi mộ cho biết chị đã ở đây hơn 30 năm và không biết ngôi mộ này xây dựng từ bao giờ, chỉ biết rằng tên gọi “mộ đá” đã có từ rất lâu. Chị nghe bố mẹ chồng (nay đã mất) kể lại rằng đây là mộ ông chứ không phải mộ bà và rất linh thiêng. Người dân những khu vực lân cận thường xuyên tới đây thắp hương cúng bái từ hàng chục năm nay.

    Đến cuối giờ làm việc ngày 19-10, chúng tôi nhận được điện thoại của ông Lê Tôn Thanh, Phó Giám đốc Sở VH-TT TP.HCM, cho biết ông đã xuống hiện trường xem xét và quyết định tạm ngưng việc khai quật để báo cáo xin ý kiến của Bộ Văn hóa - Thông tin.

    Nhận thấy sự hoang mang trên nét mặt của những công nhân tại đây, chúng tôi hỏi thăm tổ trưởng tổ thi công Vũ Huỳnh Hảo. Anh nói: “Anh em chúng tôi hôm nay chỉ dám làm việc cầm chừng vì càng đào dần tới nắp ngôi mộ, chúng tôi càng lo lắng. Nghe mấy nhà khảo cổ nói rằng những ngôi mộ cổ thường có chất ướp xác gây ngộ độc. Giả sử có chất phát tán gây ngộ độc chết người, ai sẽ đứng ra chịu trách nhiệm cho sự an toàn của chúng tôi?”.

    Anh là chủ cơ sở tư nhân nhận thầu từ Công ty Dịch vụ giao thông đô thị Tân Bình, thỏa thuận phá dỡ ngôi mộ đến ngang mặt đất. Kể từ hôm 15-10 đến nay, 50cm/120cm chiều cao ngôi mộ đã bị phá bỏ. Anh Hảo sẽ cho công nhân phá thêm 20cm rồi ngừng vì lý do an toàn. Anh khẳng định: “Chúng tôi sẽ chỉ phá đến sát mặt đất nếu được trang bị phương tiện chống hơi ngạt hoặc khí độc!”.

    Cho đến khi rời khỏi khu vực mộ đá, chúng tôi không thấy sự hiện diện của đại diện cơ quan làm nhiệm vụ giám sát là Ban Quản lý di tích và danh lam thắng cảnh xuất hiện. Tâm trạng hoang mang vẫn đeo đuổi những công nhân. Xung quanh, người dân tụ lại xem mỗi lúc một đông.


    TRẦN NHẬT VY - UYÊN LY

    Các nhà nghiên cứu văn hóa: ý kiến khác nhau

    Nhà văn Sơn Nam: Nên giữ!

    Tam ngung khai quat ngoi mo da
    Nhà văn Sơn Nam

    Rất có thể đây là mộ của người Hoa sống ở Sài Gòn ngày xưa. Bởi xưa kia, theo tôi biết, người Việt sống tập trung vùng Gò Vấp nhiều hơn và trung tâm Sài Gòn hiện nay người Hoa sống là chính.

    Tôi đã từng đến xem ngôi mộ này và thấy phải giàu có mới có thể xây dựng một ngôi mộ to, chắc như vậy.

    Theo tôi, Nhà nước nên giữ, không nên phá bỏ ngôi mộ. Bởi những ngôi mộ như vậy ở trong lòng TP không còn mấy cái và cũng không chiếm nhiều chỗ lắm. Chúng ta còn nhiều đất để mở đường, cất nhà, chứ đâu chỉ một nhúm đất chỗ đó.

    Vả lại, dù không xác định được chủ nhân thật của mộ, nhưng việc để lại ngôi mộ cũng là một chứng tích cho thấy con người - có thể là người Hoa - đã sinh sống và chết tại mảnh đất này từ rất lâu.

    Có thể vì lý do mở đường mà phá mộ, nhưng tôi nghĩ người Pháp trước đây khi làm đường hẳn cũng nghĩ đến điều này và họ vẫn để ngôi mộ nguyên vẹn.

    Phá cũng được!
    (Một nhà nghiên cứu văn hóa đề nghị không nêu tên)

    Theo tôi, mộ cần để lại là những ngôi mộ về kiến trúc có thể học tập được, về lịch sử có tên tuổi xứng đáng. Còn lại thì nên khai quật, không cần thiết để. Bởi về mặt giá trị văn hóa và lịch sử, chẳng có gì cho con cháu mai sau học hỏi cả.

    Tiếng nói của nhà quản lý:

    Nếu là mộ cổ sẽ tiến hành theo luật định

    Trưa 19-10, chúng tôi đã gặp và trao đổi ngắn với ông Lê Tôn Thanh, Phó Giám đốc Sở VH-TT TP.HCM:

    * Lý do sở cho phép Q.10 khai quật?

    - Một là ngôi mộ không xác định được chủ nhân (mộ không có bia, không xác định được niên đại), không có nguồn gốc và không có cơ sở để xác định là mộ cổ. Hai là chúng tôi thấy việc khai quật để mở rộng đường Nguyễn Tri Phương là cần thiết. Vì vậy, sở đồng ý cho Q.10 khai quật dưới sự giám sát của Ban Quản lý di tích TP.

    * Theo quan sát của chúng tôi và theo ý kiến của bà con sống quanh ngôi mộ thì đây là mộ cổ. Nếu khi khai quật phát hiện đúng là mộ cổ thì sở sẽ làm gì?

    - Nếu trong quá trình khai quật mà phát hiện mộ cổ, chúng tôi sẽ tiến hành theo qui trình khai quật di tích. Nghĩa là phải làm đúng theo luật định về khai quật di tích.

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Chủ đề liên quan: Tạm ngưng khai quật "ngôi mộ đá"

    Nhận xét tin Tạm ngưng khai quật "ngôi mộ đá"

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tạm ngưng khai quật "ngôi mộ đá" bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Tam ngung khai quat ngoi mo da ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tạm ngưng khai quật "ngôi mộ đá" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - VĂN HÓA - TIN VĂN HÓA