Suy tưởng với ống điếu không còn nhả khói

Thứ bảy, 20 Tháng tám 2005, 11:23 GMT+7
  • Loại ống điếu nhỏ đẹp, tinh xảo, kiểu dáng lạ đời thường có xuất xứ từ Thụy Sĩ, Pháp, Ấn Độ... Đặc biệt là series ống bíp hình đầu người với đủ bốn màu da trắng, vàng, đen, đỏ. Hàng nội cũng có loại quái chiêu như tẩu hình... cựa gà trống cách điệu đầy hùng dũng mà gã bảo "chắc là của cha nào mê đá gà đây".

    Cử ống điếu luận...anh tài?

    Suy tuong voi ong dieu khong con nha khoi

    Ống điếu của người Tây nguyên

    Gã là tay sưu tập Nguyễn Trọng Cơ: "Tôi chơi không bằng nhiều bậc đàn anh khác nhưng tôi khoái nhất khi mình biết được giá trị, xuất xứ của nó, vì sao người ta lại làm ra hình hài nó như vậy và nhất là ai đã dùng nó". Có lẽ vì thế mà gã đã một lần suy diễn về cái ống bíp bằng đá bị nước bào mòn vớt từ dưới sông Đồng Nai lên mà mình may mắn có được. Rằng có khi nó là của một tay quan to nào đó dạo chơi với người đẹp trên thuyền hớ hênh đánh rớt xuống nước?

    Suy tuong voi ong dieu khong con nha khoi

    Ống điếu bằng ngà voi

    Gã luôn lấy làm ngạc nhiên không hiểu làm sao người xưa lại có thể dùng những cái ống điếu to vật vậy mà hút được thuốc: "Người xưa nhỏ con hơn bây giờ, tôi không hiểu sao người ta lại xài cái ống điếu to và nặng như vậy. Tôi to khỏe như vầy mà cầm nó vẫn thấy khó, sao họ lại xài kỳ khôi vậy?".

    Bộ sưu tập của gã có mấy cái ống điếu dài đến 50 - 60cm. Cái thì bóng nhẫy dấu tay người, cái thì đen trùi trũi, cái nặng trình trịch. Còn có một cái gã đoán nó phải dài đến 70cm căn cứ vào đường kính đoạn còn lại của nó mà mình có được. Đúng là "ống", dài lằng nhằng như thế, phổi của người hút phải to, khỏe lắm!

    Nhìn đời qua "nõ điếu"

    Gã không chơi ống điếu đời mới, chỉ chơi toàn đồ cổ, xưa, chí ít cũng phải là đồ trước 1975. Có lẽ vì vậy mà gã không bị... tái nghiện thuốc lá. Bởi hầu hết ống điếu mà gã có đều đã nằm vùi dưới lòng đất từ vài chục năm đến vài trăm năm. Cái thì bị nghẹt lỗ, cái sứt mẻ, gãy, cái thì nổi teng đồng...

    Suy tuong voi ong dieu khong con nha khoi

    Ống điếu hình đầu người bằng nhiều chất liệu

    Loại ống điếu xưa nhất mà gã có là ống điếu bằng chất liệu đất nung, niên đại khoảng từ thế kỷ 14 - 16. Thật khó cho con người hôm nay hình dung ra hình ảnh một gã đàn ông xưa từ từ đưa lên môi một cái tẩu nặng trịch bằng đất sét phì phào phun khói! Mà loại ống điếu gốm này lại được tìm thấy không phải ít.

    Tẩu gốm đã không mấy thanh thoát, lại đến tẩu đồng đen trũi của các vị già làng Tây nguyên. Tạo hình của chúng khá ngộ nghĩnh, trông như cái bầu đựng nước quen thuộc của người Tây nguyên có thêm phần ống dài ra. Chúng nặng nề đã đành, phần bầu đựng thuốc lại khá rộng. Chỉ có sức khỏe của người vùng vẫy nơi đại ngàn mới kham nổi. Bởi nếu tộng đầy thuốc vào phần bầu, chỉ cần kéo nửa hơi, những công dân yếu như sên của thời máy điều hòa, vi tính cũng đã có thể ngã quay đơ.

    Suy tuong voi ong dieu khong con nha khoi

    Một chiếc ống điếu đồng kỳ dị

    Nhưng cũng có những ống điếu nhỏ nhắn, màu sắc trang nhã tựa hồ như chỉ để bày chơi hoặc để mấy gã trai chơi làm dáng trước người đẹp, chứ chẳng được tích sự gì ráo!. Mấy cái ống điếu bằng ngà voi vàng óng mật ong nhỏ như cây bút máy. Nhỏ nhưng mang đầy sức nặng bởi chúng được làm từ loại ngà voi rất lớn, căn cứ vào vân ngà. Có cái còn tăng phần giá trị khi có thêm trên mình một dòng chữ Hán và chim, hoa được khắc rất mảnh phải dùng kính lúp mới thấy... lờ mờ.

    Suy tuong voi ong dieu khong con nha khoi

    Ống điếu gốm Chămpa


    Kỹ thuật chế tác phát triển theo thời gian, ống điếu cũng được nâng cấp dần với rất nhiều chủng loại. Sau cái thời cha ông rít thuốc bằng tẩu đá, gốm, đồng xậm xịt, những gã đàn ông nghiện thuốc thế hệ sau cũng đã có tẩu bằng sứ, gỗ, xương, ngà voi... tinh xảo, nhẹ nhàng hơn để cái thú nuốt khói được thêm phần điệu nghệ.

    Suy tuong voi ong dieu khong con nha khoi

    Chủ nhân bộ sưu tập ống điếu

    Những loại ống điếu có các chất liệu khác nhau kể trên gã đều có. Ngồi ngắm nghía, nghiền ngẫm chúng, người ta thấy ống điếu làm bằng loại vật liệu có thể đổ khuôn được lại dễ chế tác hơn loại phải è cổ hàng tháng trời đục đẽo, xoi lỗ... Trong mớ ống điếu của gã có một ống điếu gỗ dài mà người ta có thể cảm nhận được sự công phu trên từng nét khắc, đặc biệt là cái lỗ để dòng khói nhỏ xíu chui vào cổ họng người hút.

    Sau lần coi Kỷ Hiểu Lam tung tẩy với cái tẩu dài ngoẵng trong phim truyền hình Trung Quốc trên ti vi, gã à một tiếng thì ra loại ống điếu dài là dành cho các bậc quan lớn, còn quan bé chỉ được xài tẩu ngắn dù dư sức tậu được cái dài hơn. Nhưng thông lệ đó không phải đều đúng cho mọi thời. Thời sau này, chẳng có ma nào khoái kè kè cái ống điếu to dài thô lậu nữa, một cái tẩu ngắn chạm trổ cầu kỳ đủ để vài lần móc ra hút, còn công năng chính vẫn là làm dáng.

    Kỳ quan hay tuyệt thú của dân chơi?

    Suy tuong voi ong dieu khong con nha khoi

    Ống điếu Thụy Sĩ tạo dáng lạ mắt

    Loại ống điếu nhỏ đẹp, tinh xảo ấy thường có xuất xứ từ nước ngoài. Gã có những ống bíp của Thụy Sĩ, Pháp, Ấn Độ... với nhiều kiểu dáng lạ lùng. Bíp hình đầu người, đầu thú, các loại vật dụng... Đặc biệt là series ống bíp hình đầu người với đủ bốn màu da trắng, vàng, đen, đỏ. Hàng nội cũng có loại quái chiêu như tẩu hình... cựa gà trống cách điệu đầy hùng dũng mà gã bảo "chắc là của cha nào mê đá gà đây".

    Suy tuong voi ong dieu khong con nha khoi

    Ống điếu hình cựa gà

    Gã có những loại ống điếu được làm hàng loạt nhưng cũng có loại chỉ có duy nhất một cái, không có cái tương tự, do chính chủ nhân làm hoặc đặt làm. Thế nên, tuy mua không phải bằng giá đồng nát nhưng giá của những món na ná nhau cũng không thể bì kịp loại độc địa giá trên trời.

    Suy tuong voi ong dieu khong con nha khoi

    Ống điếu bằng đá

    Có nhiều ý tưởng bất thần hiện ra trong lúc người ta nhả khói. Nhưng ngồi trước mớ ống điếu đã tịt ngóm không còn cọng khói, gã cũng vẫn có biết bao nhiêu suy tưởng đại loại thế.

    Chỉ tiếc, mang bên mình những cái ống điếu hiếm có như vậy, không nhồi thuốc vào kéo một hơi kể cũng phí!

    • Võ Tiến

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Suy tưởng với ống điếu không còn nhả khói

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Suy tưởng với ống điếu không còn nhả khói bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Suy tuong voi ong dieu khong con nha khoi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Suy tưởng với ống điếu không còn nhả khói ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - VĂN HÓA - TIN VĂN HÓA