Những tấm ảnh đi vào lịch sử không chỉ bằng sự kiện!

Thứ bảy, 03 Tháng chín 2005, 11:17 GMT+7
  • Nhung tam anh di vao lich su khong chi bang su kien
    “Bác Hồ tại mặt trận Đông Khê”. Đây là hình ảnh do nhà nhiếp ảnh Vũ Năng An chụp khi Hồ Chủ tịch đi thị sát chiến dịch Biên giới năm 1950. Góc máy thấp, bố cục chặt, khoảnh khắc bấm máy tốt đã ghi lại được vẻ tập trung trong ánh mắt nhân vật chính.
    Nhân dịp kỷ niệm 60 năm CMT8 và Quốc khánh 2/9, từ ngày 1/9 đến 11/9, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Bộ VH-TT và Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh VN đã làm một việc đầy ý nghĩa là tổ chức triển lãm những tấm ảnh đã đi vào lịch sử của 5 tác giả được giải thưởng Hồ Chí Minh là Vũ Năng An (1016-2004), Đinh Đăng Định (1921-2003), Nguyễn Bá Khoản (1917-1993), Lâm Hồng Long (1926-1997), Võ An Ninh (1907) và 2 tác giả được giải thưởng nhà nước về nhiếp ảnh là Triệu Đại (1920-2000) và Đinh Đăng Định.

    Triển lãm bao gồm 50 tác phẩm phóng lớn cỡ 60x80cm, một số ảnh phóng tới cỡ 90x120cm. Đây là những tấm ảnh đã đi vào lịch sử, không chỉ là lịch sử nhiếp ảnh, mà còn là lịch sử của dân tộc Việt Nam. Trong đó, nổi bật là các tác phẩm chụp về cuộc Cách mạng tháng 8 năm 1945, về Hồ Chủ tịch, về cuộc kháng chiến chống Pháp và chiến thắng Điện Biên Phủ cũng như một số ảnh chụp trong thời bình, sau năm 1954 và năm 1975...

    Để giúp bạn đọc có thêm thông tin tham khảo, xin giới thiệu dưới góc độ kỹ thuật và nghệ thuật một số tác phẩm do phóng viên Thanhnien Online chụp lại trong triển lãm.

    Nhung tam anh di vao lich su khong chi bang su kien

    Đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân (Vũ Năng An). Tấm ảnh này đã quá quen, và người đứng trước hàng quân chính là vị tướng đại tài Võ Nguyên Giáp. Chụp dưới bóng cây, trong điều kiện kỹ thuật lạc hậu và thiếu thốn năm 1944, nhưng độ nét, chỉ số lộ sáng tốt, đặc biệt, bố cục ngang có phần đơn điệu của hàng người được phá bỏ bằng ngọn cờ nghiêng nghiêng, làm cho bức ảnh sinh động và chặt chẽ về bố cục.

    Nhung tam anh di vao lich su khong chi bang su kien

    Chiếm hầm của De Castries. Bức ảnh của nhà nhiếp ảnh Triệu Đại này đã nổi tiếng toàn thế giới. Có vẻ như đây là một tác phẩm dàn dựng, nhưng là một sự dàn dựng rất siêu và không có gì phải bàn cãi về giá trị lịch sử cũng như nghệ thuật của nó. Mảng trời trắng, đường chân trời nằm ngang ảnh, nhưng một ngọn cờ đang phất đã xua đi cảm giác tĩnh mịch trong không gian ảnh. Hãy nhìn tư thế người phất cờ, người cầm súng và một người thứ ba nữa, họ hợp thành một hình tượng không khác gì những tượng đài.

    Nhung tam anh di vao lich su khong chi bang su kien

    Quân Pháp rút khỏi bốt Hàng Đậu (Hà Nội) năm 1954. 50 năm sau, người viết bài vẫn thấy giật mình khi xem bức ảnh này của nhà nhiếp ảnh Nguyễn Đình Ưu. Quá siêu về bố cục, tạo hình: ảnh có nhiều lớp không gian, có lớn nhỏ, trước sau. Khoảnh khắc bấm máy cũng rất tốt với ánh mắt có phần lấm lét của người lính Pháp bại trận. Lối chụp như thế này, ngày nay ta hay thấy trong những tấm ảnh của những hãng thông tấn hàng đầu thế giới như AP, Reuter...

    Nhung tam anh di vao lich su khong chi bang su kien

    Hội nghị ba nước Đông Dương. Ảnh của nhà nhiếp ảnh Lâm Hồng Long chụp năm 1970. Một bố cục dung dị, chiếu sáng bằng đèn flash, thành công của tấm ảnh là nụ cười của bốn nhân vật trong ảnh và cái khoác tay hữu nghị của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng trong khi ba người kia đều vỗ tay.

    Nhung tam anh di vao lich su khong chi bang su kien

    Nhân dân Sài Gòn đấu tranh chống Pháp. Võ An Ninh, lão nghệ sĩ duy nhất còn sống trong số các nhà nhiếp ảnh được giải thưởng nói trên hình như đã tìm được tấm phim này cho Ban tổ chức vì chất lượng ảnh khá tốt! Không mạnh về khoảnh khắc, nhưng việc lựa chọn địa điểm và tính tư liệu (chợ Bến Thành và những dòng chữ tiếng Pháp) là một thành công.

    Nhung tam anh di vao lich su khong chi bang su kien

    Các cụ phụ lão về dự duyệt binh năm 1975. Nhà nhiếp ảnh Nguyễn Đình Ưu hình như là người rất hóm hỉnh. Ông đã “để”, tất nhiên không dàn dựng, một đoàn các cụ già đội mũ rơm đi giữa hai hàng xe tăng hiện đại. Một góc chụp chéo máy, có tiền cảnh, trung cảnh và hậu cảnh rất phổ biến trong ảnh nghệ thuật Việt Nam... 30 năm sau!


    Nhung tam anh di vao lich su khong chi bang su kien

    - Chỉ huy sở quân ta ở Điện Biên. Lần này, Triệu Đại rất trữ tình khi đưa vào khuôn hình cả một thác nước chứ không chỉ là một cuộc họp bàn chuyện chiến chinh! Một chiến sĩ đứng gác phía trên làm cho “khu vực” này trong bức ảnh sinh động lên rất nhiều (Ảnh trái).
    - Đưa tù binh về Mường Phăng. Có vẻ như Triệu Đại đã đứng cùng góc máy của nhà làm phim Nga Carmen vì bức ảnh này không khác là bao so với những hình ảnh chúng ta đã xem trong bộ phim tài liệu của đạo diễn Xô Viết nọ. Đây là góc máy tốt và tấm ảnh trở thành một trong những biểu tượng cho thất bại của người Pháp ở Việt Nam (Ảnh phải).

    Nhung tam anh di vao lich su khong chi bang su kien

    Bác Hồ ở Đền Hùng năm 1954. Khi gặp các chiến sĩ đại đoàn 308 tại Đền Hùng trên đường về tiếp quản Thủ đô, Hồ Chủ tịch đã nói một câu rất hay: “Các vua Hùng đã có công dựng nước...”. Nhà nhiếp ảnh Đinh Đăng Định đã ghi lại được khoảnh khắc này. Một tạo hình rất khéo, bố cục kinh điển và những bàn tay đang hoan hô làm bức ảnh rất sống động.

    Nhung tam anh di vao lich su khong chi bang su kien
    - Nữ dân quân. Đây cũng là bức ảnh cụ Ưu chụp trong một lễ duyệt binh, quốc khánh năm 1960. Từ 45 năm trước, ta đã thấy nhà nhiếp ảnh quê ở tận huyện đảo Cát Hải, Hải Phòng này chụp ảnh khéo như thế nào: Ánh sáng chếch xiên làm nổi bật khuôn mặt và thân thể thanh xuân của cô gái dân quân 16 tuổi Phùng Thị Nguyệt. Hai nòng súng, hai nhân vật phụ mờ nhòe phía sau không thể nói là thừa, nó khẳng định tính chân thật, không sắp đặt của nhiếp ảnh. Ngay cả một bàn tay đang nắm quai súng của cô gái phía sau cũng thật đáng yêu, nó tạo thêm một giai điệu cho bức ảnh thêm phần sinh động (Ảnh trái).
    - Mẹ con ngày gặp mặt! Một trong những tấm ảnh nổi tiếng nhất của nhà nhiếp ảnh Lâm Hồng Long, ông chụp năm 1975, khi chiến sĩ tử tù Lê Văn Thức gặp lại mẹ mình khi vừa được tự do. Bố cục chặt, khoảnh khắc bấm máy tốt, ảnh sẽ còn tuyệt vời hơn nữa nếu trong ảnh có có các chi tiết bổ sung nơi hậu cảnh (Ảnh phải).

    Lưu Quang Phổ

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Những tấm ảnh đi vào lịch sử không chỉ bằng sự kiện!

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những tấm ảnh đi vào lịch sử không chỉ bằng sự kiện! bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Nhung tam anh di vao lich su khong chi bang su kien ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những tấm ảnh đi vào lịch sử không chỉ bằng sự kiện! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - VĂN HÓA - TIN VĂN HÓA