Người cộng tác với đương thời

Thứ tư, 26 Tháng mười một 2003, 17:12 GMT+7
  • Xuất phát từ ý tưởng muốn lưu lại phương pháp ký âm mới của nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Bảo trong bộ môn đàn tranh, Trung tâm Văn hóa tỉnh Long An đã mạnh dạn mời lão nhạc sĩ này hình thành quyển sách “Thử tự học đàn tranh” và đã được giới chuyên môn đánh giá khá cao.

    Nguoi cong tac voi duong thoi
    Nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Bảo.

    Sinh năm 1918 tại làng Mỹ Trà, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc (nay là tỉnh Đồng Tháp) trong một gia đình Nho học, Tây học và có truyền thống về âm nhạc dân tộc, Nguyễn Vĩnh Bảo đã sớm tiếp thu được nền âm nhạc Nam bộ. Cậu bé Bảo đã tự mò mẫm các nhạc cụ như đoản, cò, gáo khi mới lên sáu. Lên 10 tuổi mới thực sự học đàn trực tiếp với những nhạc sư, nhạc sĩ tên tuổi đương thời. Ngoài ngón đàn tranh sở trường, các cây đàn khác như kìm, cò, gáo, xến, bầu, ghi-ta lõm phím, vĩ cầm, độc huyền đều được ông sử dụng khá điêu luyện trong những bản nhạc tài tử Nam bộ.

    Được giao lưu với nhiều nền âm nhạc trên thế giới, Nguyễn Vĩnh Bảo đã có nhiều đóng góp cho nền âm nhạc dân tộc. Năm 1955, chính ông là người cải tiến cây đàn tranh 16 dây thành 17, 19 và 21dây với nhiều kích thước khác nhau, âm thanh vừa phong phú vừa dễ sử dụng. Đồng thời ông cũng đã sáng tạo ra phương pháp ký âm bài bản nhạc dân tộc theo mô hình để dùng trong việc giảng dạy.

    Khi được Trung tâm Văn hóa Thông tin Long An mời làm quyển sách về cách học đàn tranh theo phương pháp dễ tiếp thu, mặc dù đã cao tuổi nhưng ông vẫn vui lòng, coi đó là “một chút đóng góp” cho nền âm nhạc của nước nhà. Quyển sách dày 230 trang bao gồm tiểu sử đàn tranh, cách đàn, giới thiệu vài loại dây trong nhạc tài tử Nam bộ… và rất nhiều bài tập đàn từ đơn giản đến phát triển được ký âm theo phương pháp mới do ông nguyên cứu và truyền dạy có hiệu quả tốt cho nhiều học trò trong và ngoài nước. Đặc biệt quyển sách được kèm theo hai đĩa ghi hình minh họa (do chính nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Bảo hướng dẫn).

    Nguoi cong tac voi duong thoi
    Bìa sách "Thử tự học đờn tranh".

    Hiện nay, mặc dù đã bước vào tuổi 86, nhưng ông vẫn chưa muốn nghỉ ngơi. Hàng ngày vẫn đàn, đọc sách, làm thơ và tiếp khách hâm mộ âm nhạc. Suốt cuộc đời gần 80 năm gắn bó với âm nhạc truyền thống dân tộc, danh sách những nhạc sư, nhạc sĩ, nghệ nhân tên tuổi khắp các vùng miền của đất nước mà ông đã tiếp xúc, hòa nhạc với họ từ năm 1925 đến nay có tới trên 200 người. Nhờ vậy ông đã tiếp thu, tích lũy nhiều kinh nghiệm quý báu, những ngón đàn độc đáo, những khúc nhạc xuất thần của nhiều nghệ nhân, nhạc sĩ tài hoa và lấy đó làm nguồn cảm hứng vô tận trong sáng tạo nghệ thuật đối với bản thân mình. Cầm trong tay quyển sách "Thử tự học đàn tranh", ông thừa nhận: “Tôi là một kẻ cộng tác với đương thời, truyền đạt lại cho thế hệ hậu duệ vốn quý của dân tộc là nhiệm vụ thiêng liêng tôi phải làm…”.

    Vài nét hoạt động âm nhạc của nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Bảo


    Năm 1938, ông đàn gáo vào đĩa Béka cho nhà làm đĩa Keller (Đức).

    Năm 1955, Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ Sài Gòn (nay là Nhạc viện TP.HCM) mời ông dạy môn đàn tranh kiêm trưởng ban giáo sư miền Nam của trường. Thời gian nay ông nghiên cứu cải tiến cây đàn tranh 16 dây ra 17, 19 và 21 dây.

    Năm 1963, ông được mời tham dự hội nghị âm nhạc châu Á Tân Gia Ba.

    Năm 1969, sang Đông Kinh (Nhật) trình tấu đàn tranh Việt Nam trên đài truyền hình NHK đối chiếu với đàn tranh KoTo Nhật. Sau đó thực hiện băng nhựa Nam Bình 1 và Nam Bình 2 với sự cộng tác của một số nhạc sư, nhạc sĩ tên tuổi như Sáu Tửng (Huỳnh Văn Sâm), Mười Tiểng (Võ Văn Tiểng), Hai Phát (Hồng Tấn Phát), Tư Huyện (Nguyễn Thế Huyện), Năm Vĩnh, Hai Thơm, Chín Trích (Hà Văn Tân), Bảy Bá, Năm Cơ, Văn Vĩ, Ngô Nhật Thanh.

    Năm 1970, ông được Đại học Southern Illinois Hoa Kỳ mời sang với tư cách giáo sư biệt thỉnh dạy đàn tranh, kìm và nghệ thuật đóng đàn dân tộc.

    Năm 1972, Trung tâm Nghiên cứu Âm nhạc Đông Phương tại Paris mời ông cùng giáo sư, tiến sĩ Trần Văn Khê thuyết trình về âm nhạc dân tộc Việt Nam và đàn tại Grand Amphithéâtre de L`institut d`Art et d`Archéologie, và thời điểm này ông cùng Trần Văn Khê thực hiện hai dĩa nhạc cho Ocora Radio France và UNESCO.

    Năm 1979 ông Alain Boulfroy, giáo sư, nhạc sĩ, nhạc trưởng dàn nhạc Thính phòng Pháp, Giám đốc Viện Âm nhạc Nantes la Jolie mời ông sang Pháp dạy nhưng ông đã từ chối vì muốn ở lại phục vụ quê hương.

    Từ năm 1960 ông đã thuyết trình nhiều buổi về âm nhạc truyền thống Việt Nam tại hội Việt Mỹ, Trung tâm Văn hóa Đức, Pháp tại TP. HCM. Năm 2000, ông vẫn còn khả năng thực hiện cho Ocora Radio France dĩa nhạc tài tử Nam bộ thứ hai mang tên Việt Nam - Nguyễn Vĩnh Bảo Ensemble với sự cộng tác của các nhạc sĩ Ba Tu (đàn Kìm), Hoàng Cơ Thụy (đàn Tỳ bà) và Út Tỵ (đàn cò và đàn gáo).

    • Nguyễn Bảy

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Người cộng tác với đương thời

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Người cộng tác với đương thời bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Nguoi cong tac voi duong thoi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Người cộng tác với đương thời ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - VĂN HÓA - TIN VĂN HÓA