Nghe quan họ trước ngày hội hát...

14:44 03/01/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Nghe quan ho truoc ngay hoi hat... 

Hai mẹ con trong ngày hội hát

Đang ở tiết đông se sắt vậy mà tới Bắc Ninh, nghe các liền anh, liền chị quan họ ôn bài cho hội hát đầu năm sao lòng bỗng thấy rạo rực những tưởng hoa đào năm nay nở sớm và như đã nghe trống hội thình thình…

Người quan họ đã chuẩn bị đón xuân mới từ lâu lắm rồi, từ mùa thu, mùa đông. Những ngày cuối đông, áp Tết này, có lẽ náo nức đã dày lên lắm lắm. Chúng tôi đến làng Hòa Đình, làng Đặng, làng Diềm…nơi đâu cũng thấy quan họ hát.

Nón ba tầm, áo the khăn xếp, mớ ba mớ bảy đều đã chuẩn bị sẵn sàng nhưng điều quan trọng hơn là sự chuẩn bị cho câu hát đổ sao cho khéo, hát sao cho nhuyễn, cho đều, cho mặn mà đầu lưỡi, ngọt ngào bên tai…

Đã nhiều năm nay làng Hòa Đình hay còn gọi là làng Nhồi, Phố Nhồi  không có cặp nào dám đi thi ở hội hát đầu năm của tỉnh. Năm nay đội quan họ của làng có hơn 40 người thì có ba cặp hát đăng ký thi một trăm năm mươi bài.

Hội thi hát quan họ (hát đối) được tổ chức vào ngày mồng chín, mồng mười tháng Giêng hàng năm. Thi hát đối năm mươi bài, nghĩa là phải thuộc ít nhất một trăm bài; thi một trăm năm mươi bài thì phải thuộc làu làu… ba trăm bài, vì có như vậy thì bên kia ra câu nào cũng có câu đối lại.

Vì khó như vậy nên những ngày này đội quan họ của làng Hoà Đình suốt cả tuần đều tập hát, tối nào cũng vậy hơn mười giờ mới chịu “giã bạn”. “ Trước khi đăng ký đã có 6 năm tập, ngày nào cũng hát thì mới nhớ nổi 300 bài- Chị  Mùi và chị Phúc, hai liền chị quan họ lần đầu đi thi hát, tâm sự- Vậy mà vẫn còn hồi hộp lắm”.

Hai liền chị Huệ- Thu của làng Đặng bao năm qua cứ khi gió đông về lại tìm đến nhau để ôn bài luyện giọng. Chị Thu vốn người làng Đặng, lấy chồng về làng Chọi ở xã khác cách ba bốn cây số vậy mà cũng chẳng chịu rời nhau. Chị Huệ cũng đã có chồng, có con nhỏ.

Chồng chị công tác ở Hà Nội, thường xuyên phải vắng nhà. Trong gia đình có tới bốn thế hệ cùng chung sống nên việc chăm lo gia đình luôn là nghĩa vụ quan trọng, vậy mà vẫn không bỏ được “cuộc chơi”, không bỏ được vì những canh hát, những câu quan họ đã ngấm vào máu.

Cũng có lần suýt “bỏ cuộc chơi” vì có đoàn khách nước ngoài đến thăm làng, muốn nghe quan họ và chị đã phải nhờ hàng xóm đón con hộ. Nhưng cuối cùng cháu bị lạc mấy tiếng đồng hồ vì người hàng xóm không nhớ cháu học trường nào.

Sau chuyện này, chồng chị giận lắm, yêu cầu không có hát hò, quan họ gì cả. Thế nhưng sau này không hiểu chị thuyết phục thế nào hay quan họ đã ngấm vào mà anh không những đồng ý để chị đi hát mà còn dành hầu hết thời gian rỗi kỳ cụi đánh máy tính hơn 300 bài quan họ.

Thiếu một chữ i, thừa một dấu huyền cũng không đạt, vợ bắt sửa lại... Hơn 3 năm ròng dò dẫm từng chữ, cuối cùng công trình của anh cũng được vợ và chị em trong câu lạc bộ quan họ của làng… tạm chấp nhận! 

Bây giờ anh đã gần như thuộc hết lời của cả 300 bài và thi thoảng anh cũng cao giọng hát đôi câu khi đi từ nhà xuống bếp! Tôi được biết cháu bé con chị từ lúc 3 tuổi đã hát “ Cây trúc xinh” rồi, lớn lên đi học cũng vào đội văn nghệ của trường để hát quan họ và  đoạt nhiều giải”.

So với Huệ, hoàn cảnh gia đình Thu khó khăn hơn, con còn nhỏ hơn. Một mình cáng đáng cả mẫu ruộng, nuôi hơn chục con lợn, lúc rảnh rỗi lại phải đi chợ làm hàng xáo rồi cả chuyện phụ giúp chồng làm thợ mộc…Công việc ngập đầu nên thời gian để hát thật khó.

Nhạc sỹ Đức Miêng- Trung tâm  VH-TT tỉnh Bắc Ninh:

Một bài quan họ nhiều khi chỉ là mấy câu lục bát nhưng giai điệu thì cứ dùng dằng, đưa đẩy… cũng thành cả vài trang giấy, hát mươi phút không hết. Đặc biệt có bài “Hừ La” tôi cho là bài ca dài nhất mà ngắn nhất…thế giới(?). Dài nhất là vì nếu tính bằng nhịp phách âm nhạc, bài này có tới 222 ô nhịp, trong khi thông thường ca khúc dài cũng chỉ khoảng 48- 54, bài ca dài lắm cũng chỉ đến 120 ô nhịp. Nói ngắn nhất là vì ca từ của bài ca này chỉ là hai câu thơ lục bát: “Mấy khi vui vẻ thế này. Hội nào bằng hội xe dây giăng già.”

Quan họ có tới hơn hai trăm làn điệu, khoảng năm trăm bài hát. Hát quan họ phải “vang, rền, nền, nẩy” và một cặp hát phải làm sao để nhuyễn tới mức “hai mà một”.

Thu kể: “Có năm bụng mang dạ chửa, năm thì con nhỏ chị Huệ sang giúp làm việc nhà để có thời gian rỗi mà tập. Em bế cháu, chị ấy băm rau lợn và cùng hát. Đến mùa cấy, chị Huệ cũng cùng em ra đồng vừa cấy vừa tập, hát vang cả cánh đồng…”.

Không chỉ là những người trung niên hay lớp trẻ mà với những nghệ nhân tuổi đã tám chín chục, “gần đất xa trời” cũng vẫn náo nức đón chờ ngày hội hát.

Có liền anh đã hơn tám mươi tuổi, ốm nặng, sức khỏe như sợi tơ mong manh trước gió, con cháu hỏi cụ có muốn điều gì nữa thì chỉ mong ước một điều: Gặp lại người bạn hát của mình năm xưa. Nghe cụ nói vậy, con cháu liền lấy xe đạp đi đón. Người bạn hát của cụ cũng đã gần tám mươi ở cách xa gần chục cây số

Và khi người bạn hát năm xưa của cụ đến bên giường “tay trong tay, mắt trong mắt” cụ mới thanh thản ra đi …  Những người yêu quan họ bây giờ vẫn thường nói với nhau về chị hai năm xưa nay đã 105 tuổi vậy mà tiếng hát vẫn còn sang sảng lắm. Đó là cụ bà Nguyễn Thị Khiếu ở làng quan họ Ngang Nội.

Năm 2003, cụ vẫn còn lên tỉnh tham gia Liên hoan quan họ người cao tuổi. Cụ Khiếu bảo: “Mắt tôi giờ vẫn xâu kim, vẫn vá được áo, chưa phải nhờ đến con cháu. Nói đến quan họ là người lại náo nức, như khỏe ra đấy ạ!”. Cụ Khiếu vẫn còn nhớ nhiều câu quan họ cổ và hát vẫn còn có chất lắm!

Theo TP

VietBao.vn
contentlength: 7756
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Cô dâu bị bạn thân trộm hơn 1 cây vàng của hồi môn trong lễ cưới

Một vụ trộm cắp tài sản (1,1 cây vàng) ngay sau đám cưới kết thúc vừa xảy ra tại xã Đồng Văn, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc đã được lực lượng Công an tỉnh Vĩnh Phúc điều tra làm rõ. Điều không ai ngờ tới, thủ phạm lại chính là bạn thân của cô dâu.

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ VăN HóA NÓNG NHẤT

Whitney Houston doi va nghiep

Whitney Houston: đời và nghiệp

Whitney Houston đã đột ngột qua đời , hãy vào đây để tổng kết lại những thăng trầm, scandal trong cuộc đời và sự nghiệp của Whitney..