Mỹ thuật đương đại đã xác lập chỗ đứng ở VN

Thứ ba, 05 Tháng bảy 2005, 12:44 GMT+7
  • Họa sĩ Trần Lương:

    My thuat duong dai da xac lap cho dung o VN
    Một hình ảnh tại triển lãm nghệ thuật sắp đặt có tên Ếch, tre & mưa của nữ họa sĩ người Pháp Dominique De Miscault tại VN
    Nguyên là giám đốc Trung tâm Mỹ thuật đương đại của hội Mỹ thuật VN, mấy năm gần đây họa sĩ Trần Lương vừa bận rộn sáng tác, vừa tổ chức triển lãm và các cuộc tiếp xúc trong và ngoài nước cũng như xây dựng các dự án nghệ thuật dài hơi giữa nghệ sĩ VN với các trung tâm văn hoá của một số nước đặt tại Hà Nội.

    Anh dự định sắp tới sẽ dẫn đầu một "đoàn nghệ sĩ thị giác" Hà Nội gồm 10 người đi thực tế 3 tuần đến Côn Minh (tỉnh Vân Nam, Trung Quốc). Nhân dịp này chúng tôi có cuộc trò chuyện với anh.

    * Khái niệm "nghệ sĩ thị giác " nghe có vẻ hơi lạ, thưa anh ?

    - Khái niệm này xuất phát từ chỗ một nghệ sĩ tạo hình trên thế giới hiện nay không giới hạn ở việc cầm bút vẽ. Người ta dùng chữ "visual artist" để chỉ họ, tạm dịch là "nghệ sĩ thị giác". Tuy vậy vẫn chưa đủ, vì nhiều hoạ sĩ còn làm cả nghệ thuật âm thanh, nhiều trường mỹ thuật hàn lâm trên thế giới đã có cả khoa âm thanh (sound).

    * Tại sao anh lại chọn Côn Minh để đi thực tế ?

    - Côn Minh là một trong những trung tâm mỹ thuật mới, phát triển nhanh ở Trung Quốc. Thành phố này rất gần Hà Nội, có nhiều điểm khá tương đồng với ta về lịch sử, văn hoá và cảnh quan thiên nhiên. Nghệ sĩ ở Vân Nam thậm chí tự nhận rằng: người Vân Nam có nguồn gốc dân tộc và văn hoá gần với Đông Nam Á hơn là với người Hán.

    Dự án Côn Minh này đã được nhen nhóm ý tưởng từ 2 năm trước. Phải đi để cọ xát nghệ thuật của mình, để xem mỹ thuật phát triển như thế nào ở một nơi ngay sát nách chúng ta .

    * Hoạt động mỹ thuật đương đại ở ta gần đây cũng bắt đầu nhộn nhịp đấy chứ? Bằng chứng là ngày 24-6 vừa qua tại Hà Nội, Viện Mỹ thuật tổ chức hội thảo Hình thức và chất liệu của Mỹ thuật đương đại VN. Cùng ngày đó, Hội nghị Quản lý mỹ thuật (do Vụ Mỹ thuật thuộc Bộ VH-TT tổ chức) 2 năm/lần nêu kế hoạch hàng năm sẽ tiến hành triển lãm dành riêng cho mỹ thuật đương đại - như các loại hình sắp đặt, trình diễn, video art…

    - Đúng vậy. Tuy mỹ thuật đương đại ở ta mới đi những bước đầu tiên, nhưng bất kể hoàn cảnh thế nào thì nó đã xác lập được chỗ đứng ở VN. Các loại hình trình diễn, sắp đặt, video art chỉ mới bắt đầu, còn cả tương lai trước mắt. Nhưng chúng xuất hiện với tần suất ngày một nhiều hơn, quy mô to và rộng hơn .

    * Anh có thể nêu dẫn chứng cụ thể ?

    - Thí dụ số lượng nghệ sĩ hoạt động mỹ thuật đương đại tăng đột biến: Theo thống kê của chúng tôi, vào thời điểm năm 2000, cả nước chỉ có dưới 10 người, đến nay đã có xấp xỉ 100 người. Về khán giả: trước năm 2000 hầu hết khán giả đều là người cùng giới nghệ thuật hay trí thức.

    Khán giả của thế kỷ mới đã đa dạng hơn hẳn, ngoài nghệ sĩ còn có: học sinh, sinh viên, nhà kinh doanh, người lớn tuổi về hưu, cộng đồng người nước ngoài, trí thức các ngành khác nhau và công chức. Trong một số dự án nghệ thuật ngoài trời đặc biệt, một số lượng quần chúng lao động hay học sinh, sinh viên đã có cơ hội tiếp cận, giao lưu trực tiếp với nghệ sĩ.


    * Theo anh vì sao có sự phát triển như vậy, mặc dầu chỉ mới cách đây ít năm, ở nước ta các loại hình trình diễn, sắp đặt, video art… vẫn còn chưa được đông đảo công chúng chấp nhận, thậm chí còn bị phê phán ?

    - Việc hội nhập quốc tế dẫu sao cũng đã đem lại những cơ hội giao lưu văn hoá. Vì vậy các nghệ sĩ VN đã có cơ hội tham gia hoặc trực tiếp nhìn thấy các loại hình nghệ thuật mới , bước đầu có kinh nghiệm thực nghiệm các loại hình nghệ thuật trên.

    Theo tôi, kéo theo đó, việc này tự nhiên thúc đẩy phát triển nghệ thuật nói chung và nghệ thuật truyền thống nói riêng, làm sáng tỏ hơn "thế nào là tính dân tộc?", tạo tiền đề cho việc xây dựng truyền thống mới của VN.

    * Mỹ thuật đương đại cũng ngày càng được chú ý tại các trường mỹ thuật…

    - Đúng thế. Tuy các trường Mỹ thuật chưa có các khoa dạy các bộ môn nghệ thuật đương đại như: Improvisation, Videonew media, Sound, Installation, Perfor-mance Art…, nhưng gần đây sinh viên mỹ thuật ở cả 3 miền đã tự động tìm nguồn học hỏi trực tiếp với các nghệ sĩ, bắt đầu tham gia như các tình nguyện viên, sau đó là cùng sáng tác. Điều này chứng tỏ sức hút của nghệ thuật mới đã ảnh hưởng đến các cơ sở hàn lâm.

    Nghệ sĩ tăng lên nghĩa là nhu cầu triển lãm nhiều lên, làm bùng phát dư luận trong công chúng, cũng như sự quan tâm của báo chí, giới nghiên cứu và phê bình, cũng như các nhà quản lý, như Hội nghị Quản lý mỹ thuật đã cho thấy, đem lại một bước chuyển đổi có lợi và hợp logic cho sự phát triển của nghệ thuật đương đại.

    * Phải chăng vì mải mê với công việc tổ chức các hoạt động mỹ thuật, nên trong năm 2005 này chưa thấy anh có một sáng tác nào?

    - Sáng tác của tôi trong năm nay mang tên Những chữ O. Đó là tổ hợp của hơn 100 chiếc săm xe đạp cũ. Đây là tác phẩm sắp đặt - khái niệm tiếp tục trên mạch dùng chất liệu đời thường, thực phẩm hay vật liệu phế thải của triển lãm "Chim" năm ngoái và các triển lãm trước đó. Tôi muốn đem lại đời sống và ý nghĩa mới cho những vật rẻ rúng, vô tri. Tôi mong muốn thay đổi "cái nhìn" của công chúng, thời của cách sống nặng về vật chất và thực dụng.

    Chữ O khép kín hay là sự trở về? Nó là lỗ hỏng của kinh nghiệm và kiến thức, là sự tròn trịa và cũng là không (hư không)… Tôi luôn quan niệm "đứng im là chết" (chứ chưa nói thụt lùi), vậy tiêu chí là làm khác. Cái mới và khác sẽ là: làm rõ hơn "ngữ cảnh cá nhân", đó là mỏ vàng trong nghệ thuật, và đó hình như cũng là bản chất của Nghệ thuật đương đại đấy!

    Theo Thể thao và Văn hóa

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Chủ đề liên quan: Mỹ thuật đương đại đã xác lập chỗ đứng ở VN

    • Xem tiếp các bài khác cùng chủ đề: Mỹ thuật >>

    Nhận xét tin Mỹ thuật đương đại đã xác lập chỗ đứng ở VN

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Mỹ thuật đương đại đã xác lập chỗ đứng ở VN bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết My thuat duong dai da xac lap cho dung o VN ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Mỹ thuật đương đại đã xác lập chỗ đứng ở VN ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - VĂN HÓA - TIN VĂN HÓA