Mỹ thuật Việt Nam thiếu sinh khí

Thứ ba, 25 Tháng ba 2003, 17:56 GMT+7
  • Một tác phẩm được giải thưởng Hội Mỹ thuật VN.

    "789 tác phẩm đoạt giải của hơn 300 tác giả Bắc, Trung, Nam trong vòng 10 năm qua chưa tạo được ấn tượng nghệ thuật và không có đỉnh cao" - ông Nguyễn Đỗ Bảo, Trưởng Ban lý luận phê bình Hội Mỹ thuật VN cho VnE biết sáng nay tại lễ tổng kết 10 năm mỹ thuật đương đại.

    Điều dễ nhận thấy trước tiên là sự mất cân đối về đề tài, phong cách biểu hiện và chất liệu sử dụng. Nhiều họa sĩ vẫn đi theo lối mòn là khai thác đề tài chiến tranh cách mạng với motif quen thuộc là anh bộ đội, bà mẹ chiến sĩ, khói, thuốc súng, xe tăng... như Tình mẹ (Quách Mạnh Hùng, giải Nhì), Mẹ chiến sĩ (Lưu Thế Hân, giải Ba), Khủng bố (Lê Quảng Hà, giải Ba), Đêm rừng Trường Sơn (Hoàng Đình Tài, giải A khu vực), Chiến sĩ gỗ (Nguyễn Minh Thùy, giải B khu vực), Sau giờ trực chiến (Lê Biết, giải B khu vực), Gia đình người lính (Lưu Thanh Lan, giải B khu vực), Trẻ sơ sinh trong địa đạo Vĩnh Linh (Nguyễn Vinh, giải B khu vực), Hà Nội chiến thắng B52 (Đinh Lực, giải B khu vực)...

    Cho dù Ban tổ chức đã nhấn mạnh sự đa dạng trong phong cách thể hiện như một tiêu chí xét giải, nhưng phần lớn tác phẩm đoạt giải lại vẽ theo phong cách tả thực trang trí (Ngày mùa của Bùi Văn Quang; Nhà người nông dân của Trần Thành; Công nghiệp Thái Nguyên của Lê Tuấn Anh), tả thực cổ điển kiểu Phục hưng (Không còn cá của Nguyễn Thanh Hòa; Những cô gái mở đường của Lê Văn Thìn), tả thực dân gian (Hà Nội chiến thắng B52 của Đinh Lực, Phút cuối của Hồ Thiết Tình). Các trường phái sắp đặt, trình diễn, trừu tượng, lập thể... đều vắng bóng. Giải thích tình trạng này, ông Trần Khánh Chương, Tổng Thư ký Hội Mỹ thuật VN, cho biết: "Các họa sĩ sắp đặt, trình diễn chưa phải là hội viên Hội Mỹ thuật VN. Mà chúng tôi chỉ trao giải cho những hội viên tiêu biểu, đại diện cho nền mỹ thuật VN mà thôi".

    Về chất liệu, hội họa sơn dầu và sơn mài chiếm thế áp đảo với 252 tác phẩm sơn dầu và 118 tác phẩm sơn mài. Trong danh mục các tác phẩm đoạt giải, điêu khắc thì chỉ có vài chục bản; đồ họa có 51 bản khắc gỗ, kẽm, thạch cao... Nguyên do là "tác phẩm sơn mài và sơn dầu làm nhanh và rẻ hơn điêu khắc rất nhiều. Hơn nữa, sử dụng chất liệu này, họa sĩ có nhiều lợi thế về màu sắc và bố cục hơn", ông Lê Trọng Lân, giảng viên ĐH Mỹ thuật (Hà Nội) cho biết.


    Phê bình lý luận mỹ thuật có lẽ là mảng yếu kém nhất hiện nay của mỹ thuật VN. Bởi trong vòng 10 năm chỉ có 5 tác phẩm phê bình được giải. Không có giải A.Giải B cho tác phẩm Cảm luận mỹ thuật (nhà phê bình Trần Duy). 1 giải C dành cho cuốn Mỹ thuật chèo truyền thống (Nguyễn Dân Quốc) và 3 giải khuyến khích cho Lược sử mỹ thuật VN (Trịnh Quang Vũ), Mỹ thuật với công chúng qua hoạt động báo chí (Nguyễn Đạm Thủy) và Nghệ thuật sơn mài VN (Đặng Trần Sơn). Phần nghiên cứu mỹ thuật thế giới vắng bóng. Ông Nguyễn Đỗ Bảo, Trưởng Ban lý luận phê bình, Hội Mỹ thuật VN thừa nhận: "Muốn viết một cuốn phê bình, phải tham khảo rất nhiều tư liệu, nhưng trong tình hình sách thiếu, tư liệu thiếu, ngoại ngữ yếu thì khó có thể làm tốt được.Viện Mỹ thuật hiện cũng chưa có ban nghiên cứu mỹ thuật hiện đại".

    Một điểm nữa là không có nhiều gương mặt mới trong số những người đoạt giải. Với 300 tác giả nhận giải, có 1 tác giả được trao thưởng 7 lần, 7 họa sĩ được xét thưởng 6 lần và 14 người nhận thưởng 5 lần... Tuy nhiên, Tổng Thư ký Trần Khánh Chương lại tỏ ra lạc quan. Ông cho biết: "Đỉnh cao thì phải có thời gian. Nếu không có sáng tác đỉnh cao thì tôi không xấu hổ mà chỉ hơi buồn thôi. Bởi lẽ khi chúng ta chưa có những cái xuất sắc thì phải chấp nhận những cái tiên tiến". Cũng theo ông, với kinh phí được cấp 400 triệu đồng/năm, trong đó 80% dành cho giải thưởng, 20% dành cho việc tổ chức giải thì việc xét và trao thưởng lần này đã là một thành công lớn của Hội.

    Hiền Hòa

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Mỹ thuật Việt Nam thiếu sinh khí

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Mỹ thuật Việt Nam thiếu sinh khí bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết My thuat Viet Nam thieu sinh khi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Mỹ thuật Việt Nam thiếu sinh khí ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - VĂN HÓA - TIN VĂN HÓA