Lê Hùng:Tôi không ôm cả "100 kiệt tác sân khấu thế giới

Thứ hai, 10 Tháng ba 2008, 11:18 GMT+7
  • Chúng tôi không "ôm" cả 100 tác phẩm. Ngược lại, NHTT dang tay đón chào những nghệ sĩ, những nhà hát khác cùng tham gia trong dự án.

    Mô tả ảnh.
    Đạo diễn Lê Hùng.
    Dự án dàn dựng 100 kiệt tác sân khấu thế giới được Bộ VH - TT - DL đưa về cho riêng NHTT đang gây xôn xao dư luận. "Món quà" ấy có lớn quá không?

    Khán giả cũng như những người làm nghề sân khấu ở Việt Nam quá thiệt thòi khi không được tiếp cận với các tác phẩm kinh điển thế giới. Tác phẩm dịch ra rồi, NXB Sân khấu cũng đã tập hợp lại để in. Vậy mà người trong nghề có những người cũng chưa đọc, hoặc chỉ nghe nói tới, trong khi kịch là để thưởng thức trên sân khấu. Ta không thể có tiền để mời các đoàn kịch nổi tiếng thế giới sang đây, mà có sang chắc gì họ đã mang những vở kinh điển theo? Vậy thì chiến lược dài hơi, 15 - 20 năm để đưa các tác phẩm kinh điển đó đến cho khán giả VN là dự án có tầm chiến lược quốc gia, quá đúng chứ? Nhà hát Tuổi trẻ làm nòng cốt thực hiện dự án, sẽ phối hợp với các nhà hát khác cùng làm khi có điều kiện. Còn nếu không giao việc cụ thể thì chẳng ai làm.

    Nhưng nhiều nghệ sĩ cho rằng đây nên là trách nhiệm chung của cả giới sân khấu, chứ một mình NHTT chủ trì thì không đủ lực?

    TIN LIÊN QUAN
    Đây là kịch bản văn học kịch, để thể hiện thì cần hình thức kịch, chứ không thể giao cho các nhà hát tuồng, chèo, cải lương. Các đoàn của các bộ ngành, địa phương thì đã có kinh phí riêng, họ không trực tiếp dưới quyền của bộ thì làm sao bộ quản lý? Còn phía Nam là sân khấu tư nhân nên thu nhập phải dùng trả công cho diễn viên, thuê rạp... Dựng vở kinh điển mà không có lãi thì ai đầu tư? Đây là nhiệm vụ của các nhà hát quốc gia. Ngoài kinh phí của bộ thì NHTT sẽ phải chạy tài trợ cho từng vở diễn.

    Chúng tôi không "ôm" cả 100 tác phẩm. Ngược lại, NHTT dang tay đón chào những nghệ sĩ, những nhà hát khác cùng tham gia trong dự án. Phải tập trung nhiều tài lực, nhân lực thì mới ra cả một dự án lớn như thế này.

    Trước khi có dự án, NHTT vẫn dàn dựng các tác phẩm kinh điển những năm qua (Con cáo và chùm nho, Macbeth, Nhà búp bê...) có những thành công nhất định. Macbeth đã hai lần dự festival quốc tế ở Bắc Kinh, Thượng Hải, mới đây được ban tổ chức liên hoan quốc tế Sheakspear 24h chọn làm vở đại diện cho Việt Nam diễn vào 7h ngày 23/4 cùng 32 quốc gia khác. Đại sứ quán Nauy cũng đã mời "Nhà búp bê" tham dự Liên hoan Ibsen tổ chức ở Oslo vào 8/2008. Rõ ràng, thế giới bắt đầu biết đến sân khấu kịch VN bằng những vở kinh điển.

    Đành rằng rất cần đầu tư dựng những tác phẩm kinh điển thế giới. Nhưng ý tưởng 100 kiệt tác từ giờ đến 2020 có khả thi? 12 năm, còn 60 tác phẩm chưa từng được dàn dựng. Không lẽ mỗi năm sẽ dựng 5 vở mới? Liệu sẽ có tình trạng dựng vở vội vàng để lấy số lượng?

    Thì hãy cứ làm, làm được đến đâu tốt đến đó. 20 năm chưa xong thì lại tiếp tục. Có năm dựng chỉ được 2 vở, có năm làm được nhiều hơn. Quan trọng nhất là phù hợp với điều kiện của nhà hát này hay nhà hát khác. Lê Hùng nghỉ thì có người khác tiếp tục chủ trì. Chủ trương của Bộ là ở tầm chiến lược để sân khấu kịch phát triển. Có chiến lược rồi thì mời có chiến thuật. Khi sân khấu kinh điển được dàn dựng, khán giả được tiếp cận để nâng tầm thẩm mỹ, các nghệ sĩ có cú hích để có thể diễn được những vai cực khó như Mede, các tác giả phải tư duy để viết cho tốt hơn, đạo diễn phấn đấu tìm ra hình thức thể hiện.

    Thử nói về vở diễn kinh điển gần đây nhất của NHTT là "Nhà búp bê". Công phu dàn dựng như thế, tiền đầu tư không nhỏ, nhưng NHTT đã diễn được bao nhiêu buổi? Liệu đó có là sự lãng phí? Nhà hát có kế hoạch gì để nuôi những kiệt tác như thế?


    "Nhà búp bê" diễn được khoảng 30 buổi, đã truyền hình trực tiếp trong cả nước, và hiện vẫn tiếp tục khai thác.

    Dàn dựng vở kinh điển đòi hỏi nhiều công sức, nhưng không thể vì thế mà cứ làm mãi những "Đời cười". Chúng tôi đã xác định đầu tư trung bình cho mỗi vở sẽ khoảng 1 tỷ đồng. Khi dựng Macbeth, tôi có ý đồ sử dụng 50 trống trên sân khấu cho những mụ phù thủy chạy trên đó và diễn, tạo nên âm nhạc. Nhưng nhà hát không có tiền, nên chỉ đi mượn được 5 cái trống, tưởng tiết kiệm nhưng thực chất là hiệu quả mất đi.

    Đầu tư cho văn hóa là thật sự cần thiết, trước hết phải đáp ứng những điều kiện để tác phẩm ra được đúng ý đồ của đạo diễn, mới mong mang được chất lượng nghệ thuật đích thực đến cho khán giả. Cũng như bảo một họa sĩ vẽ tranh mà thiếu màu, lấy tạm màu này thay vào chỗ của màu khác thì làm sao ra hết được khát vọng của nghệ sĩ. Số tiền 1 tỷ đồng ấy sẽ dùng để dàn dựng, bồi dưỡng diễn viên, quảng bá, có vở không diễn tại sàn diễn NHTT mà phải diễn ở Trung tâm hội nghị quốc gia. Theo tôi, cái đáng lo nhất không phải là tiền.

    Vậy 100 kiệt tác sân khấu sẽ được giới thiệu theo lộ trình nào? tác giả nào trước, tác giả nào sao? Nước nào trước, nước nào sau?

    Tùy từng năm, Hội đồng nghệ thuật của Nhà hát sẽ có chiến lược, quyết định làm vở gì? Có vở không thuộc dòng cổ điển, viết rất gần đây nhưng lại dựng trước. Có vở viết từ rất lâu của Corney, Raxin lại phải chờ vài năm nữa mới dựng được. Dòng kịch của Jeant Paull Chartre, Ionessco có thể dựng nay mai. Hiện có đối tác bên Pháp đang muốn hợp tác dựng "Chờ Godo" của Samuel Backet. Mục đích quan trọng là mang những tác phẩm kinh điển đó đến với khán giả, chứ không phải bài giảng để dạy từ A đến Z. Cũng còn tùy thuộc vào hứng của đạo diễn và nghệ sĩ, chứ không thể bắt họ làm cái họ không hề có hứng thú?

    Anh khẳng định diễn viên là sự kết hợp của nhiều nhà hát. Còn đạo diễn thì sao? Không lẽ chỉ mình anh "ôm show", sẽ rất... nhàm chán về phong cách?

    Tôi sẽ mời cả các đạo diễn khác dựng vở, miễn sao dự án thành công tối đa. Như "Cuộc chia tay tháng sáu" của Papearlov đã giao cho một đạo diễn trẻ sắp tốt nghiệp dàn dựng. Còn nếu ai có ý tưởng thì hãy chủ động trình bày với tôi, chỉ cần thấy "xuôi tai" là tôi sẽ mời, chứ không đóng cửa.

    Đây sẽ là quá trình vừa làm vừa học chứ, thưa anh?

    Với mỗi tác phẩm, phải đặt chữ sáng tạo lên đầu. Tiềm năng nghệ sĩ không thua kém lắm đâu, quan trọng là mình có biết khai thác họ, kích thích họ không? Phải để cho họ làm, vừa làm vừa học, vừa phấn đấu thì sẽ thành công. Dựng vở cũng là nghề, là nghiệp của họ. Bản thân NHTT cũng đã có kinh nghiệm dựng một số vở, chứ đây không phải là lần đầu tiên.

    Tôn chỉ mục đích của NHTT là phục vụ khán giả trẻ, liệu việc dàn dựng kịch cổ điển có xa mục tiêu chính ấy không?

    Chúng tôi đã và đang đi nhiều chân đấy chứ? Nhà hát sẽ chia thành nhiều đoàn, dựng vở theo những phong cách khác nhau. Hội đồng nghệ thuật sẽ bàn bạc, trao đổi. Lê Khanh sẽ là trợ lý phụ trách mảng cổ điển, sẽ có những diễn viên nòng cốt cho riêng mảng này.

    • Khánh Linh (thực hiện)

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Lê Hùng:Tôi không ôm cả "100 kiệt tác sân khấu thế giới

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Lê Hùng:Tôi không ôm cả "100 kiệt tác sân khấu thế giới bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Le Hung Toi khong om ca 100 kiet tac san khau the gioi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Lê Hùng:Tôi không ôm cả "100 kiệt tác sân khấu thế giới ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - VĂN HÓA - TIN VĂN HÓA