Làng văn phát hiện cặp truyện ngắn “sinh đôi”?

Thứ ba, 27 Tháng sáu 2006, 09:36 GMT+7
  • Dư luận đang nóng lên về sự giống nhau kỳ lạ giữa hai truyện ngắn “Cánh đồng bất tận” (Nguyễn Ngọc Tư) và “Dòng sông tật nguyền” (Phạm Thanh Khương). Một số nhà phê bình văn học cho rằng không thể tình cờ trùng lặp đến thế, còn Tạp chí VNQĐ, nơi đăng tải “Dòng sông tật nguyền” thì trả lời là không có cơ sở khẳng định chuyện khuất tất.

    Lang van phat hien cap truyen ngan sinh doi
    Tập "Truyện ngắn hay 2005-2006" của NXB Thanh Niên có in lại tác phẩm: "Dòng sông tật nguyền".

    Những ồn ào xung quanh “Cánh đồng bất tận” còn chưa dứt, nhiều người đọc lại ngỡ ngàng khi nghe tin có một tác phẩm giống truyện ngắn này như “cặp sinh đôi”.

    Theo cảm nhận thông thường, người đọc nghĩ rằng “Cánh đồng bất tận” có trước, bởi truyện đã được công bố lần đầu tiên trên báo Văn nghệ tháng 9/2005; đăng lại trên báo Tuổi trẻ và in trong tuyển tập truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư tháng 11/2005. Người đọc cả nước đã biết tới Nguyễn Ngọc Tư nhờ truyện ngắn đặc sắc này. Còn “Dòng sông tật nguyền”, mãi tới tháng 4/2006 mới in trong số gộp 643-644 của Tạp chí Văn nghệ quân đội.

    Tuy nhiên, tác giả Phạm Thanh Khương (hiện là Phó tổng biên tập báo Biên Phòng) cũng khẳng định là có trao đổi về ý tưởng truyện ngắn “Dòng sông tật nguyền” với đại diện tạp chí VNQĐ từ thời gian này. Ông còn nói rằng chưa hề đọc “Cánh đồng bất tận” cho đến tận thời điểm dư luận bắt đầu xôn xao về hai truyện ngắn này. Vì vậy, khá nhiều người đọc đã bắt buộc phải đặt ra câu hỏi: có thể tin vào nhân cách cầm bút của ai khi phát hiện ra sự giống nhau đến mức kỳ lạ của “cặp sinh đôi” hy hữu này?

    Trưởng ban Văn xuôi Tạp chí Văn nghệ quân đội, nhà văn Sương Nguyệt Minh không hề ngạc nhiên khi chúng tôi tới liên hệ. Ông cho biết, trước khi đăng, ban biên tập đã nhận thấy quả thực có một số chi tiết của “Dòng sông tật nguyền” giống “Cánh đồng bất tận”. Tuy nhiên, đánh giá “Dòng sông tật nguyền” là một tác phẩm khá, BBT vẫn quyết định cho đăng tải.

    Lang van phat hien cap truyen ngan sinh doi
    Nhà văn Sương Nguyệt Minh - trưởng ban Văn xuôi tạp chí VNQĐ.

    Khi được hỏi, cũng là một người cầm bút, lại chịu trách nhiệm thẩm định văn xuôi của tạp chí VNQĐ, ông có nhận thấy điều gì đáng nghi ngại khi hai tác phẩm quá giống nhau cả về mô típ, nhân vật, không gian nghệ thuật, hình thức triển khai câu chuyện đến tình tiết câu chuyện; ông Minh cho rằng: “Sự giống nhau ấy có thể chỉ là ngẫu nhiên. Không có cơ sở để nói tác giả Phạm Thanh Khương bị ảnh hưởng hay “đạo văn” của Nguyễn Ngọc Tư. Riêng giọng văn thì khác hẳn nhau.”


    Ông Minh cũng khẳng định vào thời điểm diễn ra trại sáng tác Đại Lải vào tháng 4/2005 do tạp chí VNQĐ tổ chức, Phạm Thanh Khương đã trình bày với BBT ý tưởng về một truyện ngắn với các nhân vật và cốt truyện như thế, tuy nhiên, phải một thời gian sau ông Khương mới hoàn thành truyện và gửi “Dòng sông tật nguyền” tới tạp chí vào đầu năm 2006.

    Câu trả lời “chỉ là sự trùng hợp” có thuyết phục khi người đọc đã nhận ra sự trùng hợp đến mức khó tin giữa hai tác phẩm, những chi tiết đắt nhất không hiểu vì sao lại có thể tuần tự giống hệt nhau?

    Trong cả hai truyện đều là khung cảnh lang thang sông nước của người kể, nỗi u uất của nhân vật cha, người vợ - mẹ - ngoại tình rồi bỏ đi, người đàn ông trả thù đời bằng cách nhặt nhạnh những người đàn bà xung quanh rồi sau đó vứt bỏ họ. Và, đặc biệt là thân phận người con gái lênh đênh kiếp bèo dạt mây trôi cùng cha, chứng kiến nỗi hận đời của ông ta, rồi cuối truyện bị cưỡng hiếp…

    Chỉ khác là toàn bộ nội dung “Cánh đồng bất tận” hiện ra trong văn cảnh đặc sệt cuộc sống miền sông nước Cà Mau (cực phía Nam của tổ quốc) với cái nóng nực hầm hập đè ngạt đời sống mục đồng, còn “Dòng sông tật nguyền” là mùa đông phía Bắc quắt queo khô lạnh.

    Theo tôi, điểm khác nhau cơ bản nhất giữa hai truyện ngắn này là cách viết của Phạm Thanh Khương không ám ảnh và day dứt bằng Nguyễn Ngọc Tư. Còn lại, bảo là sự trùng hợp ngẫu nhiên thì thật khó tin. Đành phải để độc giả tự đánh giá sau khi đọc cả hai truyện vậy” – Nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên nói.

    Hoà Bình - Diễm Huyền

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Làng văn phát hiện cặp truyện ngắn “sinh đôi”?

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Làng văn phát hiện cặp truyện ngắn “sinh đôi”? bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Lang van phat hien cap truyen ngan sinh doi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Làng văn phát hiện cặp truyện ngắn “sinh đôi”? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - VĂN HÓA - TIN VĂN HÓA