Hàng trăm triệu đồng bản quyền chưa biết trả ai!

Thứ năm, 07 Tháng mười hai 2006, 11:27 GMT+7
  • Đó là tình trạng của Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc Việt Nam. Để giải quyết số tiền tồn đọng ngày một nhiều lên, Trung tâm chỉ còn cách phát lên mạng danh sách của 60 tác giả không thể tìm thấy này. Trong khoảng thời gian nhất định, nếu không ai đến nhận, hàng trăm triệu đồng này sẽ phải chuyển cho cơ quan Nhà nước xử lý.

    Hang tram trieu dong ban quyen chua biet tra ai

    Khi tiền tác quyền được các đơn vị kinh doanh chi trả trọn gói, Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc VN lại phải lần theo địa chỉ từng tác giả để gửi trả tiền.

    Vì sao "vô thừa nhận"?

    Sở dĩ số tiền bản quyền "vô thừa nhận" phát sinh nhiều như vậy, là bởi thời gian gần đây số hợp đồng bản quyền giữa Trung tâm với một số đơn vị sử dụng âm nhạc liên tục tăng lên và đều được chi trả theo hình thức trọn gói.

    Các đài phát thanh truyền hình, các đơn vị của Tổng công ty Bưu chính viễn thông, một số nhà hàng, khách sạn... hằng quý, hằng năm sẽ trả cho Trung tâm một số tiền nhất định theo thỏa thuận, bất kể họ sử dụng tác phẩm như thế nào.

    Và để thuận tiện cho Trung tâm trong việc phân phối số tiền đó, họ cũng cung cấp danh sách các tác phẩm được sử dụng.

    Và, trường hợp rất hay xảy ra, là trong danh sách đó, có những tác phẩm không xác định đúng tên tác giả, người soạn lời thậm chí không đúng cả tên bài hát, địa chỉ tác giả. Lại có nhiều trường hợp tác giả "hữu danh" nhưng người đó lại chưa ủy thác tác quyền với Trung tâm.

    Theo thông lệ quốc tế, trong trường hợp trên, Trung tâm có thể đứng ra "nhận hộ" và "trả hộ" tiền tác quyền. Vì tất nhiên vì "làm hộ", nên Trung tâm sẽ không phải chịu trách nhiệm gì lắm về số tiền bản quyền cũng như thời gian chi trả.

    Song với tinh thần trách nhiệm cao, Trung tâm chủ trương, đối với các nhạc sĩ lão thành, dù mất dù còn, dù khó khăn đến mấy cũng phải tìm đến tận nơi để trả tiền.

    Gian nan tìm người nhận tiền

    Trong danh sách các tác phẩm được sử dụng (phát sinh tiền bản quyền) liên tục có cái tên nhạc sỹ Trần Khánh, với các ca khúc như: "Nắng sớm về trên tổ quốc"... Vậy nhạc sỹ này là ai, ở đâu?

    Nhiều người biết có một Trần Khánh là ca sỹ của Đài Tiếng nói Việt Nam, với giọng nam cao nổi tiếng nhất của những thập niên 60,70.

    Trong ký ức của nhạc sỹ Phan Phương, PGĐ Trung tâm thì chưa có giọng hát nào vượt qua được Trần Khánh với ca khúc "Tôi là người thợ mỏ" (Hoàng Vân). Còn việc Trần Khánh có sáng tác hay không thì tất cả mọi người đều mang máng.

    Để giải quyết hàng trăm triệu đồng tác quyền tồn đọng, bắt đầu từ tháng 10/2006, Trung tâm Bảo vệ bản quyền tác giả âm nhạc VN cập nhật danh sách tên nhạc sĩ, tên tác giả lời kèm theo tên tác phẩm trên Website của Trung tâm, của Cục Bản quyền ( http://www,cov.org.vn ) để các tác giả liên hệ.

    Đồng thời Trung tâm sẽ phối hợp với Trung tâm Bảo vệ bản quyền tác giả văn học VN, các Hội VHNT địa phương để tìm kiếm.

    Liên hệ với Đài TNVN, nhạc sỹ Phan Phương được biết Trần Khánh đã về hưu được... 20 năm rồi, và cũng đã mất, nhà ông trước đây ở Đường Thành, cạnh rạp Hồng Hà, sau đó đã chuyển đi nơi khác, gia đình cũng không có liên hệ gì với cơ quan cũ.

    Một nhạc sỹ lớn tuổi cho biết thêm, lần cuối uống rượu với Trần Khánh là từ hồi nhạc sỹ Đỗ Nhuận còn sống. Sau khi ông mất hình như gia đình chuyển về ngõ Lương Sử (cạnh phố Quốc Tử Giám).

    Vào một buổi chiều, sau giờ làm, nhạc sỹ Phan Phương quyết tâm đi tìm. Ở phố Quốc Tử Giám có tới 3 ngõ Lương Sử (A, B, C), ông lần lượt vào từng ngõ, hỏi từ các bà hàng nước đến các ông tổ trưởng dân phố, không ai biết, họ bảo ở đây chỉ có ca sỹ là NSND Quý Dương thôi.


    Ông chuyển sang hỏi thăm bà Dậu (là tên vợ ông Trần Khánh), và cuối cùng ở ngõ Lương Sử C, một cô chủ quán cho biết ở đây có rất nhiều người tên Dậu, tầm 60 tuổi cũng có một bà, nhưng ở tận ngõ Linh Quang A, phường Văn Chương cơ.

    Đánh liều nhờ cô chủ quán dẫn vào, gặp bà Dậu, hỏi về ông Trần Khánh và các tác phẩm của ông, bà Dậu trả lời được ngay. Thế là "đúng người" rồi.

    Sau khi trình bày lý do, và trao số tiền bản quyền (chính xác là 167.000 đồng), dù số tiền chẳng đáng bao nhiêu (chỉ khoảng 10 ngàn/1 lượt sử dụng), nhưng bà Dậu đã gọi con trai xuống cùng nhận, và tỏ rất xúc động trước sự "tri ân" này.

    Có thể nói, những lần "đáy bể mò kim" để trao tiền bản quyền cho các tác giả lão thành như Đỗ Minh, Doãn Quang Khải, Bùi Công Kỳ, Nguyễn Mạnh Thường... đều đã kết thúc trong... nước mắt!

    Nhạc sỹ Nguyễn Mạnh Thường, trước công tác tại Đài TNVN, nhưng đã mất được khoảng 10 năm nay. Trong hồ sơ về ông, ghi địa chỉ nhà ở C10- Kim Liên (Hà Nội).

    Các cán bộ của Trung tâm dành một buổi tối để đi tìm, nhưng đến nơi, số nhà đã thay đổi, hỏi khắp cũng không ai biết ông Thường là ai, ở đâu. Chỉ còn cách hỏi bà Tổ trưởng tổ dân phố. Không ngờ bà Tổ trưởng lại là... một nhà thơ.

    Đó chính là nhà thơ Hồng Cẩm, tác giả lời của một ca khúc long lanh, trong trẻo thời chống Mỹ mà thời đó có lẽ ít ai lại không thuộc (ca khúc "Nữ dân quân vùng biển", nhạc Văn Lưu). Là nhà thơ, có một số tác phẩm được phổ nhạc, nên bà Cẩm mới biết ông Thường và quan tâm đến gia đình ông.

    Bà Lương Thị Thệ, vợ ông Thường đã rưng rưng xúc động khi nhận tiền bản quyền của chồng, và ngay tối hôm đó (3/11), cả bà Thệ và nhà thơ Hồng Cẩm đã ký luôn hợp đồng ủy thác tác quyền với Trung tâm.

    Hang tram trieu dong ban quyen chua biet tra ai

    Mọi hoạt động liên quan đến âm nhạc đều phải trả tác quyền chứ không chỉ truy thu của những đơn vị sử dụng âm nhạc với mục đích kinh doanh.

    Có thể kể thêm sự xúc động của nhạc sỹ Đỗ Minh ở Thái Nguyên (tác giả ca khúc "Chào mừng Đảng cộng sản Việt Nam") khi ông rưng rưng nói: "Đây là lần đầu tiên trong đời, tôi được nhận tiền tác quyền!".

    Còn nhạc sỹ Doãn Quang Khải, 80 tuổi, tác giả của "Vì nhân dân quên mình", đang sống như một lão nông ở Quốc Oai (Hà Tây). Hàng ngày ông vẫn được nghe những nốt nhạc của mình được sử dụng liên tục trên đài nhưng ông không thể ngờ được rằng, ông sẽ được trả tiền từ những việc sử dụng đó, và càng không thể ngờ rằng, một ngày nào đó người ta lại tìm đến tận nhà mình để trả.

    Tác phẩm của 2 tác tác giả Đỗ Minh, Doãn Quang Khải hiện còn được sử dụng làm nhạc hiệu, nhạc nền, nhạc cắt cho nhiều chương trình phát thanh, truyền hình.

    Tới đây, theo NĐ 100 của Chính phủ về việc hướng dẫn thi hành Luật sở hữu trí tuệ (có hiệu lực trong tháng 10), thì trong việc trả tác quyền không còn phân biệt giữa các tác phẩm kinh doanh và các phẩm phục vụ chính trị như quan niệm trước đây nữa; cả nhạc cắt, nhạc hiệu cũng phải trả tác quyền đầy đủ. Và như thế, 2 tác giả này sẽ có một khoản thu kha khá nữa!

    Nguyễn Mỹ

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Hàng trăm triệu đồng bản quyền chưa biết trả ai!

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hàng trăm triệu đồng bản quyền chưa biết trả ai! bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Hang tram trieu dong ban quyen chua biet tra ai ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hàng trăm triệu đồng bản quyền chưa biết trả ai! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - VĂN HÓA - TIN VĂN HÓA