Giá sách cao: người mua lại bị thiệt!

Thứ bảy, 23 Tháng sáu 2007, 06:45 GMT+7
  • Gia sach cao nguoi mua lai bi thiet
    Người mê sách đang tìm đến các “tiệm” sách lề đường bán giảm giá từ 20-30%. Trong ảnh: một “tiệm” sách trên đường Trương Định, Q.3, TP.HCM - Ảnh: Minh Đức

    Lâu nay đã có quá nhiều lời ta thán về chuyện giá sách quá cao. Nhưng làm thế nào để trả lại giá đúng cho sách - vấn đề vẫn còn thả nổi... Và người yêu sách tiếp tục chịu gánh nặng “giá sách cao”...

    Giá sách lại trở thành đề tài nóng tại diễn đàn văn học nghệ thuật vừa được Đài Truyền hình VN tổ chức tại trường quay S8 ngày 19-6.Vì sao giá sách lại quá cao? Có cách nào để giảm giá sách hợp lý?

    TS lược ghi các ý kiến tại buổi tọa đàm và lấy thêm ý kiến của người trong cuộc:

    - Ông Trần Tấn Ngô - đại diện Tổng công ty Sách VN - cho biết hiện nay có người làm sách tự in giá bìa cao lên gấp đôi và khi sách mới in xong, họ tung ra thị trường với lời quảng cáo: đại hạ giá 50%! Đó là một “chiêu” thường thấy của giới tư nhân làm sách hiện nay.

    Và sự việc đó vượt ra ngoài chuyện “nâng khống giá bìa để rao bán hạ giá” khi tại nhiều nhà sách không bán giảm giá, khách hàng phải mua với đúng giá bìa. Có nhiều người bị móc túi khi giá sách cao gấp đôi mà không hề hay biết như vậy.

    Tiến sĩ Quách Thu Nguyệt công bố cách tính cấu thành giá trị một bản sách. Trong đó, tiền quản lý phí chiếm khoảng 8%, tiền tác giả cao nhất là 15%, tiền giấy, công in khoảng 30%, và tiền chiết khấu phát hành 45%.

    Như thế đủ thấy trừ các khoản chi phí ra, NXB không còn bao nhiêu tiền để trang trải cho các hoạt động. “Trong đó, tiền chiết khấu phát hành chiếm tỉ lệ cao nhất. Đây là nguyên nhân chính đẩy giá sách lên cao” - bà Nguyệt khẳng định.

    Gia sach cao nguoi mua lai bi thiet
    Sách tràn ngập nhưng giá sách đang ngày càng cao - Ảnh: Thanh Đạm
    Mọi người đều đồng ý rằng cơ chế hiện nay khiến các NXB phụ thuộc vào hệ thống phát hành của tư nhân. Nhà báo Hoài Sơn nêu vấn đề: “Hầu hết các NXB đều không có hệ thống phát hành riêng, nên giới phát hành dễ dàng nâng giá bán”.

    Ông Trần Tấn Ngô cũng cho rằng mỗi bản sách dày 100 trang chỉ nên bán giá 10.000 đồng thì “vừa đúng giá thành của sách và vừa phù hợp túi tiền bạn đọc. Hiện nay thị trường vẫn có nhiều quyển sách 100 trang bán giá 30.000 đồng, bạn đọc cũng vẫn phải mua, nhưng như thế thì cao quá”. Ông Ngô nói thêm: “Nhà nước nên có biện pháp quản lý giá trần các bản sách xuất bản”.

    Giá sách cao nhưng lợi ích cho người viết sách vẫn không tăng, thể hiện ở khoản tiền tác quyền dao động 10-15%. “Tôi nghĩ với các bản sách khác nhau thì nên trả tiền tác giả tương xứng. Đằng này, với cấu thành giá sách như thế, không làm sao nâng tiền tác giả lên được, trong khi giới phát hành hưởng lợi rất nhiều” - bà Thu Nguyệt bức xúc.

    Cuộc trao đổi dẫn đến vấn đề: tại sao tình hình lại như thế? Ông Hoài Sơn phân tích rằng thực tiễn cuộc sống ở ta như thế. Thực tiễn ở đây là nhu cầu đọc của người dân thời mở cửa đòi hỏi phải có một số lượng lớn những nhà sách tư nhân tham gia làm xuất bản. Từ đó dẫn đến các việc chiết khấu, nâng giá, và một mặt, điều này cũng mang lại những tích cực cho thị trường xuất bản trong những năm gần đây.

    Ông Trần Tấn Ngô nêu cụ thể hai vấn đề: một là công tác quản lý của Nhà nước còn kém. “Ngay cả khâu in mà chúng ta vẫn chưa quản lý được in lậu thì không thể nói quản lý các khâu khác tốt được”.

    Bên cạnh đó, trách nhiệm của người làm sách cũng được nêu ra như một suy nghĩ cần có để bình ổn giá sách. “Bởi hiện nay người dân ở các vùng sâu, vùng xa không dám nghĩ tới mình sẽ mua một quyển sách giá 100.000 đồng” - ông Ngô nhấn mạnh.


    LAM ĐIỀN

    Ông Phạm Minh Thuận - tổng giám đốc Công ty cổ phần Fahasa:

    45% là hợp lý!

    Phải nói ngay rằng mức chiết khấu 45% cho phát hành các sách độc quyền hiện nay là không cao. Mức chiết khấu các sách văn học ở VN hiện nay là 35% cũng không cao bởi ở các nước, phát hành sách văn học người ta cũng phải chiết khấu 50-55%.

    Nhưng phải thừa nhận giá sách ở VN đang bị đẩy lên cao. Có một số nguyên nhân: khi mua tác quyền, những đối tác bán bản quyền nước ngoài thường e ngại tình trạng vi phạm tác quyền ở VN, do đó họ bán tác quyền theo yêu cầu định mức số bản in.

    Chẳng hạn có tập đoàn nước ngoài chỉ bán bản quyền khi VN in tối thiểu 5.000 bản. Các công ty, NXB VN cũng phải mua, nhưng thay vì in 5.000 bản thì in 2.000 bản để đảm bảo không thừa sách. Mặc dù in 2.000 bản nhưng tiền tác quyền bỏ ra mua 5.000 bản cũng được tính vào giá thành nên sách bị đẩy giá lên cao.

    Một số đơn vị làm sách đã định giá vô tội vạ khiến giá sách bị đẩy lên cao. Thật ra, giá sách in trên bìa là do giám đốc NXB quyết theo luật định. Nhưng hiện nay trong khâu liên kết, việc thực hiện luật chỗ này cũng chưa triệt để, và nhiều khi các đối tác tư nhân tự quyết định giá bìa (đây là minh chứng cho việc in giá cao gấp đôi rồi rao “đại hạ giá 50%” như ông Ngô nói - PV).

    Con số 45% là do các đơn vị phát hành, phân phối đã tính toán các khoản: mặt bằng kinh doanh, lưu kho, khả năng tồn kho, chi phí quản lý, chi phí lưu thông đi toàn quốc, chiết khấu lại cho các đại lý... và ra mức 45% là hợp lý với các sách nhận phát hành độc quyền.

    Còn vấn đề giảm giá sách là cần thiết, nhưng tôi khẳng định là chỉ có thể đưa giá sách trở về hợp lý, chứ không thể kéo giá sách giảm xuống bằng cách cắt bỏ tỉ lệ chiết khấu như đã tính toán được.

    Theo tôi, giá bìa sách hợp lý khi tính 100 đồng - 120 đồng/ trang khổ 13x19. Nhưng hiện nay có nhiều nơi bán sách ghi giá bìa đến 140 đồng - 150 đồng/trang, như thế là cao, cần cân đối lại các khoản chi cấu thành một bản sách.

    Nếu chiết khấu phát hành sách độc quyền hiện nay dưới mức 45% thì chỉ có thể mua đâu bán đó, tức sách ở TP.HCM phát hành thì đại lý chỉ mua đi bán lại tại TP.HCM, không thể đưa về các vùng miền, đưa đi toàn quốc được.

    Giảm giá sách hợp lý là để người dân mua sách đúng với giá trị của một bản sách, trong điều kiện phải đảm bảo lưu thông toàn quốc.

    L.Đ. ghi

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Chủ đề liên quan: Giá sách cao: người mua lại bị thiệt!

    Nhận xét tin Giá sách cao: người mua lại bị thiệt!

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Giá sách cao: người mua lại bị thiệt! bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Gia sach cao nguoi mua lai bi thiet ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Giá sách cao: người mua lại bị thiệt! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - VĂN HÓA - TIN VĂN HÓA