Dựng 100 kiệt tác sân khấu - có quá sức?

Thứ tư, 05 Tháng ba 2008, 13:40 GMT+7
  • Cảnh trong vở kịch "Âm mưu và tình yêu"

    Vừa qua tại Hà Nội, Lãnh đạo Bộ VH - TT - DL và Cục NTBD đã trao quyết định thực hiện dự án Dàn dựng 100 tác phẩm kịch kinh điển thế giới cho Nhà hát Tuổi trẻ, thời gian kéo dài đến năm 2020. Nhà hát Tuổi trẻ đã khởi dựng vở diễn đầu tiên trong dự án của chương trình này: Âm mưu và tình yêu - một tác phẩm kinh điển thế kỷ 18 của tác giả người Đức Schiller - sẽ được giới thiệu với công chúng vào đêm truyền hình trực tiếp 30/5 tới. Có lẽ đây sẽ là dự án sân khấu dài hơi nhất Việt Nam từ trước tới nay.

    100 vở sẽ ngốn khoản kinh phí rất lớn!

    Lâu nay, kịch cổ điển vẫn được các nhà hát lựa chọn dàn dựng, nhất là trong hoàn cảnh sân khấu “đói” kịch bản. Cũng như những thử nghiệm và công diễn thành công một số tác phẩm lớn như “Othenlo”, “Macbet” (của Shakespeare- sân khấu Anh), “Trưởng giả học làm sang” (của Moliere- sân khấu Pháp), “Người tốt thành Tứ Xuyên) (của B.Brech-sân khấu Đức), “Lôi vũ” (Tào Ngu-sân khấu Trung Quốc), “Nhà Búp bê” (của Henrik Ibsen-sân khấu Nauy)... Tuy nhiên, những vở diễn này chưa từng dàn dựng một cách có hệ thống. Lý do kinh phí dàn dựng vở khá tốn kém và đây lại là những vở “không ăn khách”. Đối với những vở có yếu tố nước ngoài này, các nhà hát thường phải hợp tác với các nhà hát nước ngoài để tìm nguồn kinh phí dàn dựng.

    Dự án Dàn dựng 100 tác phẩm kịch kinh điển thế giới vốn xuất phát từ chính gợi ý của Bộ trưởng Bộ VH- TT&DL ông Hoàng Tuấn Anh trong buổi làm việc với nhà hát Tuổi trẻ năm 2007. Ông Hoàng Tuấn Anh khẳng định: “Cùng với sự phát triển không ngừng của kinh tế thì nhu cầu thưởng thức văn hoá của khán giả ngày càng nâng cao. Do vậy, bên cạnh những tác phẩm kịch truyền thống chúng ta cũng cần “góp vào thực đơn” để khán giả tiếp cận với những món ăn mới, lạ, những tác phẩm kinh điển thế giới. Tuy nhiên, các vở diễn có thu hút được khán giả hay không lại phụ thuộc vào khả năng diễnxuất, cách hoá thân vào các nhân vật lịch sử của từng diễn viên. Như vậy vấn đề đặt ra là các anh, em nghệ sĩ phải phấn đấu hơn, vừa nâng cao trình độ, vừa học hỏi kinh nghiệm biểu diễn sân khấu các nước để sân khấu kịch của Việt Nam không bị thụt lùi”.

    Giải thích về con số “100 tác phẩm”, Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh cho biết: “Nếu chúng ta chỉ dừng lại việc dàn dựng 2 hay một vài vở kinh điển thì không đủ, bởi rất nhiều tác phẩm kịch lớn ấy mặc dù đã được ra đời cách đây hàng trăm năm, hàng ngàn năm trước nhưng tư tưởng nghệ thuật và tính giáo dục của nó vẫn đồng hành với khán giả hôm nay”. Theo đó, một trong những nhiệm vụ của Nhà hát này là giới thiệu những tinh hoa nghệ thuật của sân khấu thế giới với khán giả trẻ Việt Nam . Và sau đó, chính Giám đốc nhà hát NSND Lê Hùng đã gửi thư đề nghị Bộ VH-TT&DL giao cho nhà hát được phép lập kế hoạch lựa chọn, dàn dựng và giới thiệu lâu dài, trong thời gian từ nay đến 2020, những tác phẩm kịch nói của sân khấu thế giới với tiến độ: 4 – 6 vở diễn/năm. Và “Âm mưu và tình yêu” là tác phẩm kinh điển đầu tiên trong dự án “100 kiệt tác sân khấu thế giới” được Nhà hát Tuổi trẻ dàn dựng và biểu diễn từ nay đến 2020.

    Giám đốc nhà hát NSND Lê Hùng cho biết, kinh phí dàn dựng mỗi vở có thể lên tới 1 tỷ đồng. Riêng vở Âm mưu và tình yêu, ông đạo diễn này còn mạnh tay chi tới 400 triệu đồng cho trang trí sân khấu. Điều đó cũng có thể chứng tỏ sự “chịu chơi” của nhà hát Tuổi trẻ trong dự án tiền tỷ này! Theo tiến độ của NSND Lê Hùng, trong ý tưởng của ông, một số vở dàn dựng trong thời gian tới, nhà hát còn mời cả Dàn nhạc giao hưởng cùng tham gia biểu diễn. Như vậy con số 1 tỷ đồng chi cho mỗi vở hoàn toàn có thể xảy ra.


    NSND Lê Hùng chia sẻ thêm: “dự án dàn dựng 100 kiệt tác sân khấu thế giới sẽ huy động mọi nguồn lực của sân khấu Việt Nam nói chung và các nhà hát, đoàn nghệ thuật nói riêng. Có những vở diễn, nếu nhà hát Tuổi trẻ không đủ diễn viên thì sẽ mời các diễn viên của các nhà hát khác. Sắp tới, vở Bão của Shakespeare, tôi còn mời thêm diễn viên Nhà hát Kịch Việt Nam , các nghệ sĩ đang khao khát diễn những vai cổ điển. NSND Lê Hùng, Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ cho rằng, người được hưởng lợi nhiều nhất từ dự án này chính là nhân dân. Ông nói: “Nhân dân chính là người trực tiếp được tiếp nhận 100 tác phẩm tinh hoa của thế giới tại sân khấu nước nhà, do các nghệ sĩ trong nước biểu diễn. Những tác phẩm này hẳn ai cũng đã từng nghe nhưng không phải ai cũng đã được đọc hay có thời gian để nghiền ngẫm nó”. Trên thực tế, có nhiều vở dịch xong để đó. Học sinh lớp 12 chỉ được học một số trích đoạn trong sách giáo khoa. Sự hiểu biết về sân khấu thế giới của khán giả Việt Nam hiện còn rất mơ hồ. Mà cái khó nhất của đạo diễn là làm thế nào để đưa các tác phẩm nghệ thuật kinh điển đến với công chúng. Đây cũng là một trong những vấn đề khiến cho nhiều học giả và những người làm công tác văn hóa đau đầu.

    12 năm, 100 vở: Liệu có thành hiện thực?

    Sau “phát súng mở màn” với Âm mưu và tình yêu, hiện nay, hội đồng nghệ thuật của nhà hát Tuổi trẻ cũng đang đứng trước nhiều băn khoăn để lựa chọn những tác phẩm tiếp theo. Thực tế mới đây, NXB Sân khấu đã biên dịch và giới thiệu tủ sách “100 kiệt tác sân khấu thế giới” từ thời cổ đại đến Phục Hưng, Lãng mạn và hiện đại. Trong tuyển tập 100 kiệt tác sân khấu ấy, những tác phẩm của Shakespeare, Sinlơ, Gớt, Gôgôn, Tào Ngu… được giới thiệu. Thế nhưng, nó không phải là sách gối đầu giường cho bất kỳ ai. Và, tình trạng rất nhiều công chúng, đặc biệt các bạn trẻ không hề biết đến các tác giả và tác phẩm được coi là tinh hoa của nghệ thuật thế giới này. Trong khi đó, như chúng ta biết, sân khấu kịch nửa thế kỷ qua, dù các nhà hát, các đoàn nghệ thuật nỗ lực khai thác và dàn dựng nhưng cũng chỉ dừng lại ở con số quá khiêm tốn. Tính đến thời điểm này, vẫn còn 60 kiệt tác chưa ai “đụng” tới. Vì thế, dự án dàn dựng lần này sẽ là một cách làm hiệu quả với kinh phí lên đến tiền tỷ cho mỗi vở. Song, để có con số hàng tỷ đồng cho việc dàn dựng và biểu diễn một vở kịch mà không đem lại hiệu quả kinh tế thì xem ra không phải là dễ. Đó có thể, sẽ là những lựa chọn khởi đầu của nhà hát Tuổi trẻ.

    Sự trở lại của một vở kịch kinh điển đã đem lại hào hứng cho những nghệ sĩ muốn làm nghệ thuật chuyên nghiệp sau thời gian dài phải diễn hài để kiếm sống. Tuy vậy, lo lắng lớn nhất hiện nay mà là sân khấu Việt Nam có đủ nhân lực, vật lực để “chơi hết mình” trong dự án dài hơi này hay không. Nhiều người ngoài cuộc còn cho rằng: hay lại đẽo cày giữa đường?! Những lo lắng nói trên không phải không có lý. Về mặt thời gian 12 năm liệu có đủ để dựng 100 kiệt tác, nhất là trong khi sân khấu đang thiếu đạo diễn trầm trọng. Nền đạo diễn sân khấu phía Bắc từ lâu vẫ mang tên Giang (NSND Doãn Hoàng Giang) - Huyền (NSND Xuân Huyền) – Hùng (NSND Lê Hùng). Còn không ít những nghệ sĩ biểu diễn, một thời gian chỉ quen diễn hài bình dân nên vào vai kịch cổ điển không phải dễ.

    (Theo TT&VH)

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Dựng 100 kiệt tác sân khấu - có quá sức?

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Dựng 100 kiệt tác sân khấu - có quá sức? bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Dung 100 kiet tac san khau co qua suc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Dựng 100 kiệt tác sân khấu - có quá sức? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - VĂN HÓA - TIN VĂN HÓA