Bộ trưởng VH-TT Lê Doãn Hợp: "Làm Kinh tế bằng Văn hóa"

Thứ năm, 20 Tháng bảy 2006, 14:46 GMT+7
  • "Có 7 nội dung lớn cần nhấn mạnh, trong đó quan trọng nhất là nếp sống văn hóa và bảo vệ di sản dân tộc..." - Tân Bộ trưởng Bộ Văn hóa thông tin Lê Doãn Hợp trao đổi với phóng viên TS. Đây là cuộc trả lời báo chí đầu tiên kể từ khi ông đảm nhận chức vụ này.

    Bộ trưởng Lê Doãn Hợp - ảnh: Hồ Quang
    - Thưa Bộ trưởng, ông ưu tiên những nội dung nào trong nhiệm kì mới?
    - Ngành văn hóa thông tin là ngành xã hội tổng hợp, rộng lớn. Nói ưu tiên điều gì thì rất khó. Nhưng với tư cách người đứng đầu ngành, tôi dự kiến trong những năm tới tập trung vào 7 nhiệm vụ chính. Ưu tiên số 1 vẫn là đẩy mạnh nếp sống văn hóa. Đấy là cái cần nhất của mọi thời đại và là nền tảng cho sự phát triển bền vững. Nếp sống văn hóa phải thấm nhuần từ mỗi con người đến mỗi gia đình và toàn thể cộng đồng dân cư. Sắp tới có thể tổ chức định kì các lễ hội tôn vinh gia đình văn hóa, làng văn hóa tiêu biểu...

    Việc thứ hai là quan tâm đến toàn bộ mảng di sản văn hóa dân tộc, cả di sản vật thể và phi vật thể, bằng các hành động cụ thể để giữ gìn, tôn vinh, nâng cấp, phục hồi. Chính việc này cũng nhằm làm kinh tế. Không có cách làm kinh tế nào lại bền vững, trọn vẹn và đồng bộ như làm kinh tế bằng văn hóa. Khi người ta đến thăm một di tích lịch sử, người dân địa phương vừa làm kinh tế được, lại vừa khoe được lịch sử, văn hóa - một cách giáo dục trực quan hiệu quả nhất. Tôi đã giao cho tất cả các tỉnh làm kế hoạch để đưa ra một chiến lược dài hạn, đầu tư bài bản, có trọng điểm từ nay đến 2010 về việc giữ gìn di sản văn hóa.

    Việc thứ ba là phải phát huy tối đa lợi thế của báo chí; vừa quản lý báo chí để ngăn ngừa những mặt xấu của báo chí do tác động của cơ chế thị trường; đồng thời tăng cường tính định hướng để đảm bảo cho báo chí thông tin chính xác và chống tiêu cực đúng địa chỉ.

    Thứ tư là chỉ đạo quyết liệt xã hội hóa văn hóa, gắn với hội nhập quốc tế, huy động nhiều nguồn lực để làm văn hóa. Trong khi giao lưu với thế giới, phải vừa tiếp thu tinh hoa thời đại, ngăn ngừa văn hóa độc hại, nhân lên văn hóa của dân tộc. Tôi nghĩ đây là việc cần làm quyết liệt, và làm bằng các chủ trương đúng, và cơ chế kích cầu tốt.

    Thứ năm là tạo cơ chế thông thoáng để định hướng và động viên các tài năng trẻ nói chung và các tài năng trong văn học nghệ thuật nói riêng được sáng tạo hết mình. Sự nghiệp chống Mỹ cứu nước của chúng ta vẻ vang như vậy, sự nghiệp đổi mới cũng hoàn thành tốt như vậy, nhưng chưa có nhiều tác phẩm văn học ngang tầm thời đại; có thể do ba nguyên nhân: nhân tài, cơ chế, nguồn lực. Tôi vẫn nghĩ có lẽ không phải do thiếu nhân tài, mà là thiếu cơ chế. Bây giờ cần phải làm sao để anh em văn nghệ sỹ không bị ức chế, cho người ta một khoảng trời tự do để sáng tác, sáng tạo.

    Thứ sáu, quan tâm đến thiết chế văn hóa và đẩy mạnh đầu tư cho thiết chế văn hóa, đặc biệt là thiết chế văn hóa cơ sở.

    Thứ bảy là đào tạo cán bộ. Trước hết là cán bộ quản lý. Quản lý một ngành mang tính đặc thù cao và màu sắc tâm lý riêng như văn hóa thông tin đòi hỏi người quản lý vừa mềm dẻo về phương pháp lại vừa có bản lĩnh về chính trị. Thứ nữa, phải chú trọng đào tạo nghiệp vụ, nhất là cho cán bộ xã, những người trực tiếp đưa chủ trương của Đảng vào đời sống nhân dân. Và thứ ba là đào tạo cán bộ đầu đàn cho mỗi lĩnh vực văn hóa.

    - Trong thời điểm hiện nay, so với các Bộ có nhiều vấn đề "nóng" như Giao thông vận tải, thì Bộ Văn hóa Thông tin xem ra bề ngoài rất bình yên... Tuy nhiên, ông dự trù sẽ gặp những khó khăn ra sao?

    - Thực tế chưa bao giờ ngành văn hóa thông tin được thuận lợi như hiện nay: chủ trương đường lối của Đảng rất rõ, ngân sách cho văn hóa nhiều hơn và nhu cầu hưởng thụ của nhân dân ngày càng cao. Tuy nhiên, giữ vững bản sắc văn hóa dân tộc trong khi hội nhập, mà vẫn chắt lọc được tinh hoa thời đại và ngăn ngừa văn hóa độc hại là việc làm không đơn giản. Các khó khăn khác là tình trạng chênh lệch văn hóa vùng miền và sự thiếu hài hòa trong cơ chế phối hợp giữa các ngành -cấp, vùng - miền. Việc xã hội hóa văn hóa, quản lý các biến tướng của hoạt động karaoke, internet cũng là những thách thức lớn.

    Bảo vệ Di sản văn hóa là một trong những khía cạnh được Bộ trưởng nhấn mạnh (Trong ảnh: Một góc cố đô Huế).

    Các nhà quản lý văn hóa các thế hệ trước tôi đã tạo được nền tảng khá tốt. Ngành văn hóa chưa có gì thật sự xuất sắc, nhưng cũng chưa có những vụ việc phức tạp đến mức đáng lo ngại. Tiếp nhận cương vị này, tôi cố gắng làm được mấy việc sau. Một là đã đến lúc chúng ta phải làm kinh tế bằng văn hóa. Hai là nếu tôi có một chút tài năng thì phải phấn đấu để có cái tài cần thiết nhất đối với người quản lý, đó là biết được mọi cái tài của người khác, nhất là đội ngũ chuyên gia đầu đàn về văn hóa thông tin, trong và ngoài ngành, đương chức cũng như đã nghỉ hưu. Việc nữa là tháo gỡ cơ chế chính sách và tạo môi trường cho mọi người sáng tạo, phát triển tài năng.


    - Ông có ưu tiên giải quyết những bức xúc nhất hiện nay trong hoạt động văn hóa là tệ nạn từ karaoke, internet và băng đĩa lậu?

    - Cơ chế và văn bản quản lý các hoạt động này đã khá đầy đủ, nhưng tiếc là khâu tổ chức thực hiện chưa tốt. Theo tôi cần nhất là phải phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, làm tốt việc kiểm tra, chấn chỉnh. Chứ không phải vì khó quản mà lại cấm đoán. Vì các hoạt động này vốn lành mạnh, phần tiêu cực là do biến tướng mà ra, không thể vì không quản được phần biến tướng đó mà cấm toàn bộ.

    Trên Internet vừa chứa những nguyên liệu và sản phẩm rất hay, lại có cả rác rưởi, đòi hỏi định hướng sử dụng. Cách xử trí cũng cần mềm mại. Về nạn băng đĩa lậu, công tác quản lý ở cửa khẩu nước ta chưa được tốt. Nước ta biên giới dài và tiểu ngạch quá lớn cho nên đòi hỏi tiếp tục kiểm tra đốc thúc, ngăn ngừa từ cơ sở. Cần dần nâng cao nhận thức của người dân, để họ tự sàng lọc. Giống như uốn một cái cây, mỗi ngày uốn một tí, phải có thời gian, uốn vội nó gẫy. Lĩnh vực văn hóa cũng thế, bước đầu hơi nhốn nháo khi mình chuyển đổi cơ chế, nhưng sau đó sẽ được định hướng dần...

    - Bộ trưởng đặt việc đẩy mạnh thực hiện nếp sống văn hóa lên vị trí số một trong nhiệm kì mới, có lẽ bản thân ông cũng nhận thấy những bức xúc từ hiện thực: vẫn còn rất nhiều làng hoặc khu phố văn hóa chưa xứng với danh hiệu đó?

    - Thật ra bây giờ phong tặng làng văn hóa không phải cứ dựng cái cổng chào lên là xong, mà phải liên tục đánh giá lại; có thể năm nay nơi này được nhưng sang năm lại mất danh hiệu. Danh hiệu làng văn hóa là một vinh dự phải liên tục phấn đấu để giữ vững và phát huy. Phải rà soát lại các tiêu chí xét chọn, tránh tình trạng phong tặng nhưng chưa thuyết phục. Nếp sống văn hóa là nội dung theo tôi phải tiếp tục làm kỹ hơn, quyết liệt hơn. Ngay khi còn ở địa phương tôi đã nhận thấy đó là sự nghiệp cần nhất, lớn nhất; chừng nào đời sống còn thấp thì còn đổ lỗi cho sự thiếu hiểu biết và do kinh tế; nhưng vật chất là thứ dễ thỏa mãn, còn nhu cầu văn hóa mới là vô hạn.

    - Về những ồn ào gần đây quanh việc phong tặng danh hiệu NSND và giải thưởng Hồ Chí Minh, Bộ trưởng có ý kiến gì?

    - Xung quanh việc phong tặng có ý kiến này kia cũng là chuyện thường tình khi chúng ta cần trưng cầu dân chủ. Bởi hai lẽ. Một là chúng ta đang sử dụng quy chế tạm thời, phải nghe ý kiến góp ý để hoàn chỉnh tiếp; nếu chờ cho hoàn chỉnh mới bắt tay vào xem xét thì lại chậm trễ, thiệt thòi cho anh em nghệ sỹ. Thứ hai là khi xét tặng, có người được người không được, người đồng tình thì im lặng, người không đồng tình tất nhiên có kiến nghị. Bộ VHTT chủ trương trưng cầu ý kiến.

    Hiện nay, việc công khai danh sách để lấy góp ý đã kết thúc. Sau đây, Bộ sẽ tập hợp tất cả ý kiến góp ý, kiến nghị và Hội đồng sẽ xem xét để có văn bản trả lời với từng ý kiến. Bộ sẽ tiếp thu để chỉnh sửa quy chế chặt chẽ hơn; chẳng hạn như về điều kiện thời gian, yêu cầu bao nhiêu phần trăm phiếu bầu, lập hội đồng chuyên ngành, hội đồng quốc gia như thế nào, rồi làm thế nào để đề cao tiếng nói của hội đồng chuyên ngành, vì đó mới là nơi đánh giá chính xác nhất cống hiến của từng nghệ sỹ.

    Tình hình hiện nay là các hội đồng chuyên ngành hay đẩy hết trách nhiệm cho hội đồng cấp trên vì biết hội đồng quốc gia mới là nơi xem xét cuối cùng. Bộ VHTT cũng tiếp thu các ý kiến về từng trường hợp cụ thể: ví như xem xét những người thiếu một phiếu bầu, những người mà rất nhiều người cùng lên tiếng nói là xứng đáng, hoặc những người thiếu một phiếu bầu mà tuổi cao, sức yếu, cơ hội tiếp tục phấn đấu khó khăn hơn. Ai nâng lên, ai để nguyên..., Bộ đều có lý lẽ giải thích và trả lời mọi đơn thư bằng văn bản, sao cho vừa trí tuệ, vừa trách nhiệm, lại vừa tình nghĩa.

    - Xin cảm ơn Bộ trưởng!

    Diễm Huyền (thực hiện)

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Bộ trưởng VH-TT Lê Doãn Hợp: "Làm Kinh tế bằng Văn hóa"

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bộ trưởng VH-TT Lê Doãn Hợp: "Làm Kinh tế bằng Văn hóa" bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Bo truong VHTT Le Doan Hop Lam Kinh te bang Van hoa ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bộ trưởng VH-TT Lê Doãn Hợp: "Làm Kinh tế bằng Văn hóa" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - VĂN HÓA - TIN VĂN HÓA