Nhiều giám đốc dự án ODA không biết việc

Thứ hai, 10 Tháng tư 2006, 14:57 GMT+7
  • Tôi có trực tiếp theo dõi và trực tiếp làm việc với một số dự án ODA của Việt Nam từ những năm 1999 trở lại đây, điều đầu tiên tôi nhận thấy là sự buông lỏng về mặt quản lý và lỏng lẻo trong điều hành các dự án.

    Người gửi: Trần Tuấn Nam
    Gửi tới: Ban Kinh doanh
    Tiêu đề: Dự án ODA, yếu kém trầm trọng trong quản lý điều hành và thực hiện

    Từ năm 2002 lại gần đây, mặc dù một số nhà tài trợ lớn (như WB, ADB..) có yêu cầu ban quản lý dự án phải được xây dựng về cơ bản, dự án phải xây dựng được cơ chế quản lý, phần mềm kế toán của riêng mình. Thêm vào đó, một số các dự án lớn đều cố gắng xin một công văn riêng hướng dẫn cho hoạt động của dự án. Tuy nhiên, xét về mặt tổng thể tất cả các yếu tố đó chỉ là hình thức vì:

    1. Đội ngũ quản lý yếu và thiếu:

    - Các cán bộ của dự án phần nhiều là cán bộ kiêm nhiệm, những người hầu như hoặc rất ít kinh nghiệm trong việc quản lý các dự án quốc tế. Đặc biệt, đa phần trong số họ hầu như không có khả năng ngoại ngữ để có thể đọc và hiểu được các văn bản tài liệu của nhà tài trợ.

    - Vì vậy, các dự án buộc phải thuê thêm cán bộ hợp đồng, những người làm công tác chuyên môn như phiên dịch, kế toán viên, nhân viên quản lý hợp đồng... Trong số đó, không ít là những người thuộc diện "con ông, cháu cha" được nhận vào làm vì những mối quan hệ nhất định.

    2. Các văn bản của dự án không đầy đủ, hiệu quả:

    Mặc dù các dự án có thông tư hướng dẫn, tuy nhiên các thông tư đấy chỉ hướng dẫn về mặt quản lý tài chính (cụ thể là định mức chi tiêu) còn các phần quản lý khác rất sơ sài, do những người làm luật ít kinh nghiệm và hiểu biết về dự án cũng như dự án chưa được triển khai.

    Vì hai nhóm nguyên nhân trên, khi dự án đã đi vào hoạt động, việc quản lý càng trở nên yếu kém trầm trọng. Nhiều vị giám đốc dự án không biết việc, chỉ ký khi đã được nhân viên cấp dưới "ký nháy". Việc đầu tiên mà một số vị sếp thiếu trách nhiệm làm là tranh thủ vơ vét cho bản thân thông qua nâng giá các hợp đồng mua sắm hoặc cắt giảm lương của nhân viên (có nơi, người lao động ký nhận lương theo đơn giá của dự án nhưng phải nộp lại cho dự án một khoản được gọi là phí giao tiếp với cấp trên).

    Đối với những dự án có địa bàn hoạt động dàn trải thì điều đó càng trở nên tệ hại, nhất là khi ban quản lý dự án cấp tỉnh càng thiếu và yếu trình độ chuyên môn nhưng thừa trình độ nhũng nhiễu và ăn chặn chi phí của dự án, đặc biệt là các dự án đầu tư xây dựng cơ bản.

    Chính vì lẽ đó, các hạng mục và các công trình được đầu tư bởi dự án vốn dĩ chất lượng đã kém lại càng kém hơn vì đã bị bớt xén để lại quả cho A, A".


    Thiếu sự kiểm tra kiểm soát của các cơ quan quản lý

    Thông thường Ban quản lý dự án Trung ương hoặc các cơ quan quản lý nhà nước thường ghé thăm dự án một cách đều đặn. Tuy nhiên cuộc ghé thăm này thường là cưỡi ngựa xem hoa trong một vài ngày, mà phần lớn trong số đó là thời gian tiếp khách. Nếu có muốn đi kiểm tra thực tế thì thường kết hợp thăm quan địa điểm du lịch hoặc vì không có thời gian nên chỉ đi những chỗ gần. Vì thế, những công trình xa xôi hẻo lánh nếu có sai sót, hoặc xuống cấp sập sệ cũng không được ai kiểm tra, giám sát.

    Nhà nước phải sử dụng thêm một công cụ khác, đó là kiểm toán nhà nước, tuy nhiên, do có thời gian làm việc lâu hơn, có chuyên ngành cũng khá hơn và đặc biệt là có quyền lực cao, đôi khi các cán bộ kiểm toán nhà nước tha hồ hạch sách dự án.

    Đánh giá của các bên chưa đồng nhất quan điểm

    Thông thường các nhà tài trợ lớn sẽ thực hiện đánh giá giữa kỳ và trước khi kết thúc dự án. Điều đầu tiên chúng ta thường thấy là trong khi các nhà tài trợ đánh giá trên mức độ hoàn thành công việc và hiệu quả đầu tư từ dự án thì phía dự án lại đánh giá và báo cáo trên giá trị giải ngân. Đành rằng, giải ngân nhiều thì dự án chạy thực hiện tốt, nhưng với những kiểu làm một mục tiêu giải ngân được 80-90% kế hoạch nhưng thực tế không đạt nổi 50% khối lượng công việc thì mức độ thất thoát sẽ là bao nhiêu hẳn chỉ có những người trong cuộc mới rõ.

    Theo quan điểm cá nhân, dù có thu hút được nhiều dự án ODA đến đâu đi nữa, chúng ta cũng cần cân nhắc xem liệu chúng ta có đủ khả năng để quản lý và vận hành chúng? Liệu con cháu chúng ta có đáng phải nai lưng làm để trả nợ cho những khoản vay mà nhiều khi biết chắc là sẽ bị lạm dụng cho mục đích cá nhân…

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Chủ đề liên quan: Nhiều giám đốc dự án ODA không biết việc

    Nhận xét tin Nhiều giám đốc dự án ODA không biết việc

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nhiều giám đốc dự án ODA không biết việc bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Nhieu giam doc du an ODA khong biet viec ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nhiều giám đốc dự án ODA không biết việc ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Ý Kiến Độc Giả của chuyên mục Trang Ban Đọc.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - TRANG BAN ĐỌC - Ý KIẾN ĐỘC GIẢ