Vụ kiện tôm: Thêm một phép thử mới cho Washington

Thứ hai, 12 Tháng một 2004, 08:48 GMT+7
  • Vu kien tom Them mot phep thu moi cho Washington

    Thu hoạch tôm ở Mỹ

    Tuần qua, Liên minh các nhà nuôi tôm tại Mỹ khởi kiện với Bộ Thương mại và Ủy ban thương mại quốc tế của Mỹ. Họ muốn được bảo vệ chống lại sáu quốc gia, trong đó có bốn quốc gia châu Á, vì các nước này bị họ coi là bán phá giá tôm vào thị trường Mỹ dưới mức giá bình thường.

    Nhập khẩu tôm từ sáu quốc gia này tăng 28% kể từ năm 2000 và đến năm 2002 đã đạt mức 295 triệu kg. Các nhà nông Thái Lan, VN, Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil và Ecuador góp đến 3/4 tổng nhập khẩu tôm hằng năm (trị giá 3,4 tỉ USD) vào Mỹ. Các nước này sẽ thua thiệt thê thảm nếu các nhà nông Mỹ đạt được điều họ muốn: mức thuế sẽ tăng từ 57% đến 267% đối với các sản phẩm tôm đông lạnh hoặc tôm đóng hộp nhập khẩu. Riêng đối với nền kinh tế VN, mức thiệt hại này sẽ là đáng kể.

    Bên đi kiện nói các nhà xuất khẩu châu Á được hưởng trợ cấp chính phủ và nuôi được tôm, nên mức giá tôm của họ có lợi thế tuyệt đối so với giá của các nhà nông Mỹ, những người phải đánh bắt tôm ngoài biển. Thế tại sao các nhà nông Mỹ không nuôi tôm trong các nông trại? Chương trình nuôi tôm của thủy quân Mỹ, một dự án được thực hiện từ năm 1984 nhằm tăng tính cạnh tranh của nhà nông Mỹ trên toàn cầu, nêu lý do đầu tiên: "Các nhà sản xuất nước ngoài dùng các biện pháp sản xuất thô sơ, được hưởng mức giá nhân công và giá đất thấp hơn, dĩ nhiên sẽ giảm mức giá để bảo vệ môi trường. Các biện pháp thô sơ đang được áp dụng tại hầu hết các nước sẽ không được chấp nhận (cả trên phương diện môi trường lẫn xã hội) tại nước Mỹ".

    Thêm một lý do khác thiên về tình cảm được đưa ra: ngành công nghiệp đánh bắt tôm là một phần không thể thiếu của lịch sử, văn hóa và kinh tế nước Mỹ, do đó cách sống bằng nghề đánh bắt tôm cần phải được duy trì và gìn giữ.

    Một yếu tố mà các nhà nông Mỹ không hề đưa ra trong các cuộc bàn luận, đó là người tiêu thụ Mỹ đang phải chi trả để bảo vệ ngành đánh bắt tôm này. Ví dụ như tại bang Louisiana, 6.000 nhà nông đánh bắt tôm được hưởng 8,7 triệu USD trợ cấp của liên bang (đây là một phần trong mức trợ cấp trị giá 35 triệu USD mà Quốc hội Mỹ thỏa thuận cấp cho ngành công nghiệp này để chống lại việc giá tôm giảm trên toàn nước Mỹ).


    Mức trợ cấp này tương đương với mức 1.450 USD cho mỗi nhà nông. Mức trợ cấp đó sẽ chẳng làm gì được nhiều trong việc cải thiện "sức khỏe tài chính" cho các nhà nông Mỹ. Tuy nhiên, đứng ở góc độ của các nhà nông châu Á, mức trợ cấp ấy rất quan trọng: 1.450 USD là số tiền cao hơn gấp 3 lần so với mức thu nhập bình quân đầu người hằng năm ở VN hay Ấn Độ.

    Thêm một điều thú vị nữa là các nhà nông Mỹ sẽ dành một phần số tiền trợ cấp này để trả chi phí kiện tụng nhằm làm cho các nhà nông châu Á thất nghiệp. Chi phí cho vụ kiện thương mại này nếu theo đuổi đến cùng sẽ trong khoảng 4-6 triệu USD. Khoảng 400 nhà nông từ bang Florida đến Texas cũng hứa sẽ chi 1/4 số tiền trợ cấp của chính phủ cho vụ kiện này.

    Làm sao mà một nhóm nhỏ các nhà nông có thể làm được điều đó? Đây là điều mà chúng ta gọi là sự độc tài của thiểu số. Mức trợ cấp 35 triệu USD nghĩa là mỗi một công dân Mỹ chỉ phải trả khoảng 12 xu, nên ít có khả năng người dân sẽ tập hợp nhau lại để phản đối. Tuy nhiên khi số tiền này rơi vào tay vài ngàn nhà nông ngành tôm, đây sẽ là một số tiền đủ để họ dùng hàng triệu USD chống lại các chính phủ châu Á.

    Xét về mọi mặt, nỗi khổ của các nhà nông Louisiana là có thật. Nhưng nếu vụ kiện thương mại của họ thành công, thiệt hại đối với các nhà nông VN cũng sẽ chẳng nhẹ nhàng gì hơn. Còn đối với nước Mỹ, đất nước đã rao giảng về tự do thương mại cho thế giới suốt bao năm ròng qua, phép thử về cam kết của Mỹ đối với chính lời giảng của mình nằm trong những ngày tháng sắp tới.

    ANDY MUKHERJEE

    CAM LY dịch

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Chủ đề liên quan: Vụ kiện tôm: Thêm một phép thử mới cho Washington

    Nhận xét tin Vụ kiện tôm: Thêm một phép thử mới cho Washington

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vụ kiện tôm: Thêm một phép thử mới cho Washington bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Vu kien tom Them mot phep thu moi cho Washington ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vụ kiện tôm: Thêm một phép thử mới cho Washington ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Thế Giới của chuyên mục Thế Giới.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - THẾ GIỚI - TIN THẾ GIỚI