Tìm thù, gặp bạn

Thứ ba, 12 Tháng tư 2005, 04:17 GMT+7
  • Nhà báo Mỹ Barbara Gluck:

    Tim thu gap ban
    Những người lính "Việt cộng" trẻ tuổi và lá cờ giải phóng - Ảnh: Barbara Gluck
    Nữ nhà báo Mỹ Barbara Gluck sáng nay (12-4) sẽ khởi hành từ TP.HCM đi Mỹ Tho để tìm lại vùng đất bà đã đến cách đây đúng 32 năm trong chuyến hành trình tìm “Việt cộng”.

    Đó là một dải đất nằm trên sông Tiền chỉ cách Mỹ Tho (tỉnh Tiền Giang, khi ấy là tỉnh Kiến Hòa) không hơn 20 phút chèo ghe.

    32 năm trước Barbara thấy người Mỹ cần có một cái nhìn đầy đủ hơn về cuộc chiến VN chứ không đơn thuần là những thông tin về hoạt động của chính quyền Sài Gòn và lính Mỹ.

    Bà và đồng nghiệp Joseph Treaster của tờ New York Times giấu kín kế hoạch chuyến đi vì chính quyền Sài Gòn mặc dù không chính thức cấm nhưng không ưa gì việc này. Bà thuê một giáo sư người Pháp nói tiếng Việt rất sõi đang sống tại Sài Gòn để làm người thông dịch.

    Những vị khách không mời

    Buổi sáng hôm đó (2-4-1973), nhóm ba người nước ngoài đáp xe xuống Mỹ Tho và thuê một chiếc ghe nhỏ tiến ra giữa sông Tiền. Trong lúc chiếc ghe chậm chạp trôi đi, cả ba người căng mắt tìm những dấu hiệu của sự sống trong đám cây cối xanh thẳm mọc ven sông.

    Họ nhận thấy một khoảng đất trống ở phía xa và bảo người chèo ghe tiến tới gần. Đột nhiên một nhóm thanh niên mang súng xuất hiện, bước ra dải đất từ những lùm cây rậm rạp. Đó là lần đầu tiên trong đời những nhà báo Mỹ thấy “Việt cộng”.

    Người thông dịch la to “báo chí, báo chí”. Ban đầu những người “Việt cộng” rất bất ngờ với những người phương Tây xa lạ và không biết phải làm gì nên bảo họ tiếp tục ngồi trên ghe. Sau đó nhóm ba người được phép bước lên bờ để tránh nắng.

    Mặc dù nhóm “Việt cộng” không chĩa súng vào họ, ông Treaster vẫn tỏ ra căng thẳng. Tuy nhiên bà Barbara đã trấn an, bảo ông hãy nhìn “những người Việt cộng chỉ áp sát những khẩu súng AK vào ngực và không tỏ ra đe dọa”.

    Một giờ sau một người chỉ huy trẻ đi tới, bảo họ có thể nghỉ lại qua đêm nhưng không được đặt câu hỏi hay chụp hình cho đến khi được cấp cao hơn cho phép. Người lính này cũng báo với họ rằng cấp trên đã đồng ý gặp họ vào buổi tối.

    Họ được dẫn đi khoảng nửa cây số đến một căn nhà mái ngói chỉ có một phòng. Những người lính "Việt cộng" cho biết ngôi nhà thuộc sở hữu một người họ hàng của một tướng ba sao trên Sài Gòn. Những người “Việt cộng” tỏ ra lịch sự, mang nước uống và trái cây đến cho họ. Xung quanh họ có tất cả 14 lính “Việt cộng” trẻ tuổi mang súng M-16 và AK-46. Phần lớn họ đi chân đất.

    Tim thu gap ban
    Lính Mỹ gắn bom lên cánh B52 - Ảnh: Barbara Gluck
    Trò chuyện với "Việt cộng"

    Trong lúc những người khách ăn cơm, hai người chỉ huy khá lớn tuổi bước vào nhà. Họ bắt đầu nói chuyện với nhau về chính trị và chiến tranh. Sau khi hai người chỉ huy rời đi, những người lính trẻ bày tỏ cảm nghĩ của mình về người Mỹ.

    Một anh lính nói: “Chúng tôi không bao giờ ghét người dân Mỹ. Kẻ thù của chúng tôi là những tên đế quốc. Giờ đây họ đã buông vũ khí (Hiệp định Paris đã được ký kết ba tháng trước đó - NV), chúng ta có thể làm bạn”.

    Buổi sáng hôm sau, quân đội Sài Gòn nã pháo vào vùng lân cận của khu vực. Tiếp đến là âm thanh của những chiếc trực thăng quần đảo nhưng những người lính "Việt cộng" không tỏ ra quan tâm. Vào khoảng giữa trưa, nhóm nhà báo được tham quan khu vực trong vòng nửa giờ.


    Bà Barbara được phép chụp ảnh nhưng đều phải xin phép mỗi lần chụp. Đã đến lúc trở về, những người lính “Việt cộng” ôm chào những người khách và mời họ trở lại nếu có dịp.

    Trở lại Sài Gòn, bà Barbara và ông Treaster không dám đến hiệu ảnh để tráng rọi những hình ảnh chụp được vì sợ bị phát hiện. Họ bay ngay sang Hong Kong để gửi bài tường thuật và những tấm ảnh nóng hổi cho tòa soạn báo The New York Times. Bài báo được đăng ngày 5-4-1973.

    Bà Barbara cho biết bài viết về chuyến đi đã tạo được sự quan tâm của người Mỹ và họ đã có cái nhìn “mang tính người hơn về cuộc chiến", đồng thời "Việt cộng" có cơ hội được bày tỏ mình. Chính bà và những người đi cùng cũng nhận ra sự nồng ấm, thân thiện của những người “Việt cộng” với căn cứ chỉ cách chính quyền Mỹ Tho khoảng 7km.

    Lần này bà Barbara trở lại thành phố này nhằm tìm lại ký ức xưa, để so sánh cuộc sống hiện tại với quá khứ và tìm chất liệu cho tập hồi ký của mình. Bà dự định dành hẳn một chương sách để kể lại chuyến phiêu lưu đến vùng đất của “Việt cộng” với tựa Đi tìm kẻ thù và gặp những người bạn.

    SƠN NGUYỄN

    Bà Barbara Gluck sinh trưởng tại New York City trong một gia đình người Hungary di cư. Tháng 4-1968, Barbara đang là một nhân viên quảng cáo, một người bạn tên Joseph Treaster rủ bà sang VN du lịch ba tuần.

    Họ gặp nhau ở Hong Kong và bay sang Sài Gòn hai ngày trước khi nổ ra một đợt tấn công lớn của quân đội miền Bắc VN. Cảm nhận đang sống trong những thời khắc quan trọng, Barbara quyết định ở lại VN chụp ảnh thời sự chiến tranh và bán chúng cho The New York Times, AP và Newsweek.

    Barbara là nhà báo nữ đầu tiên có mặt trên một chiếc B-52 trong một vụ đánh bom VN năm 1973. Bà muốn biết cảm giác thật như thế nào trong khoang lái của "pháo đài bay" trong lúc nó gieo rắc sự kinh hoàng và chết chóc cho những nạn nhân dưới mặt đất.

    Bà cho biết điều quan trọng mà bà hiểu ra sau chuyến bay dài 14 giờ là các phi công không hề biết họ đang làm gì cũng như hậu quả tàn khốc đối với VN. Trên bầu trời VN, bà hỏi họ: "Các anh đang thả gì đấy?". "Chúng tôi đang gửi các bức thư và thông điệp xuống VN" - họ vô tư đáp.

    Bà nói những viên phi công này chỉ quanh quẩn ở căn cứ tại đảo Guam, chưa bao giờ đặt chân đến VN và cũng chưa từng chứng kiến cảnh hủy diệt, máu chảy ở nơi đón nhận những quả bom. "Họ chỉ biết làm theo mệnh lệnh, thế thôi" - bà nói.

    Trước chuyến bay đáng nhớ này, bà cũng đã có dịp lên hai tàu sân bay của Mỹ (USS Kitty Hawk và USS Saratoga) để chụp ảnh các chuyến bay F-4 và F-5 đi đánh bom VN. Khi ấy, bà là người phụ nữ duy nhất trên chiếc tàu khổng lồ với 5.000 sĩ quan và lính thủy.

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Tìm thù, gặp bạn

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tìm thù, gặp bạn bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Tim thu gap ban ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tìm thù, gặp bạn ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Thế Giới của chuyên mục Thế Giới.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - THẾ GIỚI - TIN THẾ GIỚI