P. Klebnikov: Nạn nhân của "100 người giàu nhất nước Nga"?

Thứ bảy, 17 Tháng bảy 2004, 20:39 GMT+7
  • P Klebnikov Nan nhan cua 100 nguoi giau nhat nuoc Nga
    Klebnikov và cuốn Forbes có đăng bài 100 người giàu nhất nước Nga.

    Chủ biên tạp chí Forbes tiếng Nga - ông Paul Klebnikov đã bị mưu sát vào tối 9/7 tại Moscow. Nhiều giả thuyết được đưa ra xoay quanh cái chết của nhà báo Mỹ gốc Nga này, song nhiều khả năng, Klebnikov bị những thế lực ngầm "xử" vì đã nói thật quá nhiều về bọn họ.

    Cuộc thanh toán ngày 9/7/2004

    Vụ mưu sát diễn ra vào khoảng 10 giờ tối ngày 9/7, khi Klebnikov vừa bước ra khỏi phòng làm việc tại 16 Ulitsa Dokukina. Các nhân chứng cho biết, có 3 tay súng phục sẵn trên một chiếc Lada và bám ngay sau Klebnikov. Khi còn cách khoảng 10 - 15 mét, chúng hạ kính cửa xe và xả đạn bằng tiểu liên tự động rồi chuồn mất. Klebnikov trúng 4 phát vào cổ, bụng và đùi phải.

    "Phát đạn nặng nhất trúng vào bụng. Trên thái dương ông ta cũng có vết máu", Alexander Gordeyev, chủ biên tạp chí Newsweek tiếng Nga có văn phòng đặt chung trong tòa nhà, cho biết. Gordeyev nhận được điện chỉ vài phút ngay sau vụ nổ súng và đã cùng vài đồng nghiệp chạy ngay đến hiện trường.

    "Tôi cố gắng nói tiếng Anh với ông ta, nhưng ông ta đáp lại bằng tiếng Nga", Gordeyev nói. "Tôi hỏi gần đây ông ta có gây hấn gì với ai không mà xảy ra nông nỗi này. Ông nói rằng, bây giờ không thể nghĩ được gì cả".

    Cũng theo Gordeyev, Klebnikov rất muốn gọi điện cho vợ và 2 anh trai, nhưng ông ta không nhớ nổi số điện thoại. Klebnikov nói rằng ông rất khó thở, song cả 2 xe cứu thương được điều đến, không xe nào có máy trợ thở. Theo tường thuật của tờ Gazeta.ru, cảnh sát xác định vụ nổ súng xảy ra lúc 9 giờ 55 và 7 phút sau, cảnh sát đã có mặt tại hiện trường. Klebnikov chết lúc 10 giờ 10 tại Bệnh viện City Hospital No 20.

    Tại hiện trường, các điều tra viên tìm được 9 vỏ đạn loại 9 li, 1 đầu đạn cùng chủng loại và một số đồ vật khác "có thể có liên quan đến các tay súng", theo tường thuật của Interfax. Hãng này cũng cho biết, các điều tra viên của Mỹ cũng đã nhập cuộc điều tra, lục soát nơi ở và nơi làm việc của Klebnikov để tìm manh mối. Ba ngày sau, cảnh sát cho biết họ đã tìm được chiếc xe Lada màu sậm chở bọn sát thủ và đang tiến hành kiểm tra chiếc xe này.

    Giới tài phiệt ra tay?

    Chưởng lý Moscow, ông Vladimir Ustinov tuyên bố sẽ tiến hành điều tra một cách nghiêm túc. Vì đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, không chỉ liên quan đến báo giới mà còn có ảnh hưởng đến quan hệ Nga - Mỹ. Giả thuyết thuyết phục nhất đang nhắm vào những kẻ có liên quan trong danh sách 100 người giàu nhất nước Nga đăng trên Forbes. Một tháng sau khi Forbes tiếng Nga chính thức ra mắt, Klebnikov đã gây được sự chú ý chưa từng có bằng bài viết đăng tải danh sách 100 người giàu nhất nước Nga, cho thấy Moscow đang quy tụ nhiều tỉ phú hơn bất cứ thành phố nào khác trên thế giới. Hãng Interfax dẫn lại lời Tổng thư ký Hiệp hội Báo chí Nga - Igor Yakovenko: "Có những người bỗng dưng trở thành tỉ phú chỉ trong vòng vài tháng và không thể giải thích được mình đã đào đâu ra những khoản tài sản khổng lồ đó, thì lẽ đương nhiên, họ không hề muốn xuất hiện trong danh sách ấy. Cảnh sát, thuế vụ và khối nhà chức trách khác không sớm thì muộn sẽ đến gõ cửa nhà họ".

    Và dù động cơ của vụ mưu sát chưa được làm sáng tỏ, song hướng điều tra đang nhắm vào thương gia nào đó bị Forbes điều tra và lọt vào "danh sách 100" đã không hài lòng và đi đến quyết định thanh trừng. Ngay sau khi Klebnikov chết, Mikhail Khodorkovsky, người được Klebnikov "ưu ái" xếp vị trí số 1 trong "danh sách 100", lập tức gửi thư chia buồn đến trụ sở tạp chí Forbes tại New York.

    "Không nghi ngờ gì nữa, Paul đã góp phần rất quan trọng trong việc thúc đẩy tính cởi mở trên thị trường nước Nga", Khodorkovsky viết, dù vẫn còn ở trong tù vì dính đến vụ trốn thuế ở Tập đoàn Dầu mỏ Yukos. "Ông ta là người tôi có thể tranh luận, trên tinh thần xây dựng và thực tế, chúng tôi đã tranh luận. Cho dù chúng tôi có đồng ý hay bất đồng với ông ta, việc xuất hiện những người đã cung cấp thông tin cho Paul - đó là điều chưa hề có từ trước đến giờ, trên đất nước Nga".

    Giả thuyết khác: Quân ly khai Chechnya

    P Klebnikov Nan nhan cua 100 nguoi giau nhat nuoc Nga

    Đám tang Paul Klebnikov.












    Sinh năm 1963 tại New York, Paul Klebnikov là cháu nội của hai vợ chồng người Nga, di cư sang Mỹ từ năm 1917. Ở nhà, Klebnikov vẫn nói tiếng Nga và ngoài tiếng Anh, ông còn nói rất chuẩn tiếng Ý và Pháp. Năm 1984, Paul tốt nghiệp Đại học Berkley, California trước khi giành được học vị thạc sĩ Trường Đại học Kinh tế London (1985) và bằng tiến sĩ (1991). Năm 1989, trước khi hoàn tất chuyện học hành, Paul bắt đầu làm việc cho Forbes. Năm 1984, Klebnikov sang Nga du học, nghiên cứu lịch sử nước Nga và bảo vệ luận án thạc sĩ tại Liên Xô. Trong quá trình đổi mới ở Liên Xô cũ và nước Nga sau này, Klebnikov là người đầu tiên khiến dư luận phương Tây chú ý bằng những bài viết về những "ông trùm" mới của nước Nga ẩn sau chính trường, đặc biệt khi xuất bản quyển: Bố già ở điện Kremlin: Boris Berezovsky và cuộc cướp phá nước Nga. Đây là mảng đề tài được xem là "cực kỳ nhạy cảm" ở Nga trong những năm cuối thế kỷ 20, nhất là nhắm vào nhà tài phiệt phất lên trong quãng thời gian lộn xộn nhất trong nửa đầu thập niên 1990 và từng được coi là rất thân tín với cựu Tổng thống Boris Yeltsin. Lẽ đương nhiên, Berezovsky là nhân vật số 1, luôn ước ao nhổ phắt cái gai Klebnikov.
    Một giả thuyết khác cũng được đề cập đến là khả năng liên quan của các nhóm Hồi giáo ly khai Chechnya. Năm ngoái, Klebnikov tiếp tục cho ra đời quyển Trò chuyện với người Barbarian, cũng dựa trên các cuộc phỏng vấn với Nukhayev. Theo đó, quyển sách kể lại những câu chuyện của Nukhayev chiến đấu tại Chechnya, về cái nhìn của ông về tương lai của Hồi giáo tại Nga và trên toàn thế giới, bên cạnh đó là những lời bình luận của riêng Klebnikov. Quyển sách này có thể gây phản ứng bất lợi từ phía Nukhayev hoặc những nhà lãnh đạo người Chechnya khác, vốn là đồng minh của phe ly khai. "Cho đến lúc quyển sách xuất hiện trên sạp, Nukhayev vẫn không tin là nó đã được chuẩn bị từ trước", tờ Vremya Novostei viết.

    Sau hôm vụ mưu sát, tờ Kommersent dẫn lại lời Mikhail Fishman, một phóng viên người Nga làm việc cho Newsweek, nói rằng, "một bác sĩ cho biết, Klebnikov chết vì thang máy đưa ông lên phòng phẫu thuật đã bị kẹt".

    "Lúc đó, có 9 người trong thang máy cả thảy, bao gồm 5 bác sĩ, 2 y tá và 2 cảnh sát", tờ Izvestia cho biết. "Thêm vào đó, các bác sĩ đã vi phạm quy định là lẽ ra phải đợi người phục vụ thang máy - lúc này đang kẹt chuyển bệnh nhân ở thang máy thứ hai, song vẫn cho vận hành và bị kẹt. Phải mất 15 - 20 phút sau, nhân viên sửa chữa mới đến, lúc này Klebnikov đã chết trong thang máy".

    Cái chết của Klebnikov đặt thêm cho Chính phủ Nga một vấn đề đau đầu trong cuộc chiến chống lại các thế lực ngầm, luôn sẵn sàng giải quyết mâu thuẫn bằng các vụ mưu sát. Kể từ một thập niên qua, đã có 20 nhà báo bị sát hại trên đất nước Nga, trong đó có 14 nhà báo bị giết từ khi ông Putin lên cầm quyền và chưa hề có vụ án nào được lôi ra ánh sáng. Không chỉ có cánh nhà báo là nạn nhân, một số chính trị gia cũng rơi vào cảnh tương tự. Tháng 10/2002, Thống đốc bang Magadan - ông Valentin Tsvetkov bị bắn chết tại Novy Arbat. Sáu tháng sau, Viện phó Duma Nga Sergei Yushenkov bị giết chết ngay trước cửa nhà và tháng 4 năm nay, Georgy Tal - cựu lãnh đạo Cục Phá sản liên bang cũng bị sát hại.

    "Đây là phút nói thật lòng của nước Nga. Họ là quốc gia thừa khả năng xây những tòa nhà chọc trời, đủ sức giải quyết những xung đột trên thế giới hoặc thậm chí có thể chiến thắng ở những giải quần vợt lớn. Nhưng đến khi nào việc giải quyết mâu thuẫn cá nhân hoặc muốn bứng bỏ ai đó đi bằng hành động mưu sát được xem là một việc rất bình thường, thì nước Nga vẫn còn quá nhiều điều cần phải bàn", Michael Klebnikov đã phát biểu trong lễ an táng em trai mình tổ chức tại New York.

    Ngọc Thịnh

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin P. Klebnikov: Nạn nhân của "100 người giàu nhất nước Nga"?

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết P. Klebnikov: Nạn nhân của "100 người giàu nhất nước Nga"? bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết P Klebnikov Nan nhan cua 100 nguoi giau nhat nuoc Nga ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc P. Klebnikov: Nạn nhân của "100 người giàu nhất nước Nga"? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tìm Hiểu của chuyên mục Thế Giới.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - THẾ GIỚI - TÌM HIỂU