Những thách thức với Mahmoud Abbas

Thứ ba, 11 Tháng một 2005, 08:16 GMT+7
  • Trong khi mối quan hệ với Israel vẫn là một vấn đề cấp thiết, thì những khó khăn lớn nhất của tổng thống đắc cử Palestine Mahmoud Abbas nằm trong nội bộ. Ông phải lập lại sự công bằng, an ninh, ổn định trong những thể chế đại diện cho người Palestine và quản lý nhà nước trong tương lai.

    Theo kết quả mới nhất , Abbas, 69 tuổi, giành 69,5% số phiếu so với 24,5% của ứng viên thứ hai, Mustafa Barghouti.

    Khi ông Yasser Arafat qua đời hôm 11/11, Chủ tịch PLO nhận được 2% ủng hộ trong các cuộc thăm dò dư luận. Khác biệt giữa hiện nay và trước đây chứng tỏ kỳ vọng vào sự thay đổi của người Palestine, vốn đã quá mệt mỏi với bạo lực, tham nhũng, nghèo đói và sự hiện diện của binh lính Israel.

    "Người dân trông mong Abbas sẽ có những quyết định dũng cảm để đặt toàn bộ ngôi nhà Palestine trong trật tự, tạo một khác biệt thật sự trong cuộc sống của người Palestine", Khaled Yazji, cựu trợ lý của Arafat, nhận xét. "Đó là lý do tại sao ông lại nhận được nhiều sự ủng hộ đến vậy".

    Theo Yazji, nhiệm vụ của tổng thống đắc cử Palestine là thiết lập một nhà nước. "Ông sẽ gặp khó khăn, thậm chí là nguy hiểm. Nhưng đơn giản ông phải làm vì là nhà lãnh đạo", nhà phân tích nói.

    Các thách thức của tổng thống đắc cử bao gồm cải cách thể chế và nhân sự, du kích Palestine và mối quan hệ với Israel, trong đó một vấn đề quan trọng là an ninh.

    Tel Aviv cho rằng có khoảng 14 cơ quan ninh cạnh tranh nhau trong chính quyền Palestine, chưa kể đến các nhóm du kích Hamas, Jihad Hồi giáo. Ông Abbas cho biết muốn sắp xếp một cách hợp lý tất cả các nhóm vào trong 3 nhánh của hệ thống quyền lực - bước đi mà Liên Hợp Quốc và châu Âu đã gây sức ép với Arafat từ lâu.

    Các cuộc ganh đua giữa nhiều nhân vật trong lực lượng an ninh đã gây ra sự kình địch giữa những người đứng đầu, tham nhũng và mất trật tự công cộng.

    Hồi tuần trước, ở Gaza, đọ súng đã xảy ra giữa lực lượng của Moussa Arafat, cháu cố chủ tịch Yasser Arafat, và Mahmoud Nashabat, chỉ huy Lữ đoàn Jenin đóng tại các trại tị nạn ở miền trung Gaza. Hai tháng qua ở Gaza, 50 người thiệt mạng trong các vụ xung đột lợi ích kinh doanh tới những cuộc đấu đá phe phái. Không ai bị bắt. Chính quyền Palestine bất lực trước các tướng lĩnh, những người tuyên bố hành động vì lợi ích của cuộc chiến chống Israel. Trong tháng lễ Ramadan, một chỉ huy lực lượng an ninh tại Gaza yêu cầu thợ cơ khí sửa xe. Người thợ cho biết sẽ sửa trong ngày hôm sau. Lập tức, viên chỉ huy bắn chết anh này và đi mất. Tại Bờ Tây, nơi Israel cho phép cảnh sát Palestine mang vũ khí, rất hiếm khi trật tự công cộng được giữ gìn.

    "Người ta biết những thủ phạm giết người, nhưng chẳng ai động đến cả", Salah Abdel Shafi, nhà kinh tế và phân tích chính trị có quan hệ gần gũi với Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO), nhận xét. "Nếu không có quan hệ với một nhóm an ninh hay một gia đình lớn, bạn sẽ gặp trục trặc. Một cuộc cãi lộn trên đường cũng có thể dẫn tới vụ giết người".

    "Lực lượng an ninh phải trung thành với nhà nước, chứ không phải với nhà lãnh đạo", Yazji nói. "Điều đó không thể là vẻ bề ngoài, mà phải là sự thay đổi sâu sắc trong tư duy các lãnh đạo". Những nhân vật này nắm trong tay vũ khí và những người ủng hộ trung thành.

    Người ta dự đoán ông Abbas sẽ đề cử thiếu tướng Nasser Youssef, thành viên uỷ ban trung ương Fatah, là người đứng đầu lực lượng an ninh Palestine và có thể là cả bộ trưởng nội vụ, vị trí mà cố chủ tịch Yasser Arafat không muốn ông này nắm giữ. Một ứng viên khác cho vị trí đứng đầu Bộ Nội vụ được cho là Tayeb Abdul Rahim, lâu nay là tổng thư ký chính quyền Palestine.

    Fatah, phong trào chính trị chính trên chính trường Palestine, đã ủng hộ Abbas sau khi ông Arafat qua đời. Nhưng nếu tổng thống đắc cử muốn thay đổi cuộc sống của những người Palestine bình thường, ông sẽ phải nhanh chóng thay đổi nhân sự trong phong trào này. Abbas không thể kiểm soát phản ứng của Israel, cử tri biết điều đó, nhưng ông có thể có những thay đổi nội bộ nhằm thúc đẩy dân chủ, minh bạch và công bằng.


    "Vấn đề của Palestine không phải là thiếu vắng dân chủ, mà là thiếu vắng tự do", nhà lập pháp Fatah theo đường lối cải cách Hanan Ashrawi nhận xét.

    Tuy nhiên, ông Abbas sẽ phải đối mặt với sự chống đối từ bên trong PLO, tổ chức đã trao ghế chủ tịch cho ông nhưng vẫn do những người trung thành với cố chủ tịch Arafat chiếm ưu thế.

    Sau khi đắc cử, Mahmoud Abbas sẽ phải thực hiện lời hứa điều hành bằng thể chế, chứ không phải bằng cá nhân; luật pháp sẽ cai trị, chứ không phải khẩu súng.

    "Nếu Abu Mazen (tên thường gọi của Abbas) nghiêm túc về cải cách, ông ấy sẽ có đưa ra một số thay đổi nhanh chóng trong ban lãnh đạo cũ của Fatah", Shafi dự đoán. "Nếu ông nghiêm túc trong chống tham nhũng, và ông là như vậy, nó sẽ ảnh hưởng đến không chỉ một khu vực nhỏ trong chính quyền Palestine mà là toàn bộ".

    Ismail Sommad, thủ lĩnh Tổ chức Thanh niên Fatah, cho rằng mối nguy hiểm lớn nhất với Fatah là tham nhũng trong nội bộ và các nhà lãnh đạo phải chịu trách nhiệm. Ông Abbas hứa sẽ tổ chức bầu cử trong nội bộ Fatah lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ, để làm mới uỷ ban trung ương và hội đồng cách mạng.

    Dự kiến, ông Abbas sẽ "cho về vườn" một số nhân vật trở về cùng Arafat năm 1994 sau thời gian lưu vong và cố gắng tuyển mộ thế hệ lãnh đạo trẻ hơn, đang ở độ tuổi 40, lớn lên sau Chiến tranh Trung Đông 1967, khi Israel chiếm đóng Bờ Tây, Dải Gaza. Đó là Muhammed Dahlan, một nhân vật chính trị quyền lực ở Gaza, và Jibril Rajoub, cựu chỉ huy lực lượng an ninh phòng vệ Bờ Tây. Số này còn có thể có Marwan Barghouti, người đang chịu 5 án chung thân trong nhà tù Israel.

    Trong chiến dịch tranh cử, ông Abbas công khai quan điểm sẽ chấm dứt cuộc nổi dậy hiện nay, coi đó là "phản tác dụng" và thay vào đó là đàm phán với Tel Aviv để đạt mục tiêu một nhà nước Palestine độc lập. Với chiến thắng cách biệt, tổng thống đắc cử có thể tuyên bố cử tri đã trao cho ông sự ủng hộ và tính hợp pháp cho những bước đi sắp tới.

    Tuy nhiên, chương trình của ông là một thách thức trực tiếp với thế hệ chiến binh có vũ trang chống Israel. Theo các nhà phân tích, nếu thành viên các tổ chức như Lữ đoàn Tử vì đạo Al-Aqsa được trao việc làm, lương bổng và quân phục trong lực lượng an ninh, thì họ sẽ phục vụ cho một Palestine mới. Nền kinh tế hồi phục sẽ tạo ra nhiều việc làm thật sự cho những chiến binh "rửa tay gác kiếm".

    Tuy nhiên, những tổ chức Hồi giáo như Hamas, Jihad luôn phản đối lời kêu gọi ngừng bắn chính thức từ Abbas và yêu cầu ông xin lỗi vì chỉ trích những người bắn rocket vào các khu định cư Do Thái. Các tổ chức khác, như Uỷ ban Kháng chiến Bình dân tự thấy mình không có lợi khi tình hình ổn định. "Những chiến binh đó không muốn an ninh cải thiện và chống đối việc thiết lập thể chế có quyền lực tối cao trong đời sống, chính trường Palestine", Sommad, thủ lĩnh tổ chức thanh niên Fatah, nhận xét.

    Tổng thống đắc cử đang cố gắng mở hội đàm nghiêm túc với mọi phe phái để đưa ra các quy tắc cơ bản và một chương trình chính trị mà Hamas và Fatah đều chấp nhận. Đây cũng là một thách thức lớn.

    "Tôi lạc quan hơn, nhưng mọi thứ rất mong manh", Shafi nhận xét. "Các thể chế không thể trở nên dân chủ sau một đêm".

    Nguyễn Hạnh (theo CSM)

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Chủ đề liên quan: Những thách thức với Mahmoud Abbas

    Nhận xét tin Những thách thức với Mahmoud Abbas

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những thách thức với Mahmoud Abbas bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Nhung thach thuc voi Mahmoud Abbas ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những thách thức với Mahmoud Abbas ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Phân Tích & Bình Luận của chuyên mục Thế Giới.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - THẾ GIỚI - PHÂN TÍCH & BÌNH LUẬN