Khó khăn trước quyết định về vấn đề hạt nhân

Thứ hai, 04 Tháng chín 2006, 09:16 GMT+7
  • Thời hạn cuối cùng mà Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) yêu cầu Tê-hê-ran phải dừng các hoạt động hạt nhân, bao gồm chương trình làm giàu u-ra-ni (vào ngày 31-8) đã qua.

     

    Tuy nhiên, dư luận chưa thấy một hy vọng nào giúp giải quyết bế tắc hiện nay. Ngày 31-8, Tổng thống I-ran Ma-mút A-ma-đi-nê-giát, phát biểu trên đài truyền hình quốc gia, đã tuyên bố không từ bỏ quyền lợi của đất nước, không khuất phục trước sức ép của phương Tây trong vấn đề hạt nhân. Trước đó, người đứng đầu chính quyền Tê-hê-ran đã kêu gọi các nước châu Âu không thông qua các biện pháp trừng phạt I-ran sau thời hạn cho của HĐBA và cho rằng, lệnh trừng phạt không thể buộc nước này từ bỏ chương trình hạt nhân.

     

    Vấn đề mấu chốt trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng hiện nay nằm ở quan hệ Mỹ - I-ran. Khi thời hạn HĐBA đặt ra đến gần, cuộc “đọ sức” giữa hai nước này đã có chiều hướng gia tăng. Một ngày sau khi khánh thành nhà máy sản xuất nước nặng và đi vào hoạt động (ngày 26-8), hải quân I-ran đã phóng thành công tên lửa chống hạm tầm xa trong cuộc tập trận quy mô đang diễn ra. Báo chí châu Âu cho rằng, “đây là sự khiêu khích đối với Oa-sinh-tơn”. Trong khi đó, Mỹ đã có những chuẩn bị cho việc nếu I-ran không đình chỉ hoạt động làm giàu u-ra-ni. Trước hết, Oa-sinh-tơn sẽ thúc đẩy HĐBA áp dụng các biện pháp trừng phạt với nước này, mặt khác, trong trường hợp các nước trong HĐBA không đạt được mục tiêu này, theo tờ “Al-Youm” (Ca-ta), không loại trừ khả năng Oa-sinh-tơn sẽ lập ra một liên minh các nước sẵn sàng áp dụng những biện pháp trừng phạt đơn phương chống Tê-hê-ran. Đại sứ Mỹ tại LHQ đã phát biểu nêu rõ rằng, “vấn đề này cũng như Mỹ đã đơn phương áp đặt những biện pháp trừng phạt chống I-rắc, các chính phủ khác cũng có thể làm như vậy”.

     

    Hiện tại, quyết định quan trọng của HĐBA còn phụ thuộc vào báo cáo của Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), sau khi ban lãnh đạo cơ quan này nhóm họp và phê chuẩn thì HĐBA mới có quyết định chính thức (dự kiến vào giữa tháng 9 này). Cho đến lúc này, Trung Quốc và các nước châu Âu vẫn tiếp tục chọn giải pháp thương lượng. Ngoại trưởng Pháp đã phát biểu nêu rõ, cho dù câu trả lời của I-ran không khiến người ta hài lòng, nhưng điều quan trọng là phải tiến hành đối thoại, ngăn chặn vấn đề hạt nhân I-ran ngày càng leo thang. Trong khi đó, Ngoại trưởng I-ta-li-a M. Đa-lê-ma, trả lời phỏng vấn (ngày 30-8), đã cho rằng, “nếu I-ran đang tìm cách sử dụng năng lượng hạt nhân vì các mục đích hòa bình thì điều này không chỉ hợp pháp mà còn dọn đường cho sự hợp tác với các nước khác”.

     

    Theo các nhà phân tích, phản ứng của các nước châu Âu trong bối cảnh hiện nay cũng có thể hiểu được. Liên minh châu Âu (EU) lo ngại, trừng phạt I-ran sẽ dẫn đến việc nước này cứng rắn hơn trong vấn đề hạt nhân, thậm chí áp dụng những biện pháp cực đoan như đình chỉ hợp tác với IAEA, rút khỏi Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân... Đây là điều không ai mong muốn. Trong khi đó, Tê-hê-ran vẫn để ngỏ cánh cửa đàm phán. Trong văn bản trả lời phương án của 6 nước (ngày 22-8), nhà đàm phán hạt nhân hàng đầu của I-ran A-li La-ri-gia-ni bày tỏ, Tê-hê-ran sẵn sàng đàm phán nghiêm túc với 6 nước. Thậm chí, Tổng thống M. A-ma-đi-nê-giát còn đề xuất tranh luận trên truyền hình với Tổng thống Mỹ G. Bu-sơ, thảo luận hàng loạt vấn đề quốc tế trong đó có vấn đề hạt nhân của I-ran. Đó cũng là cơ hội mà các nước châu Âu không dễ bỏ qua. Bởi nếu áp dụng biện pháp trừng phạt I-ran, nước sản xuất dầu lửa lớn thứ 3 thế giới, chắc chắn giá dầu quốc tế sẽ tăng cao, lên đến 100 USD/thùng hoặc hơn nữa. Như thế, trừng phạt như con dao hai lưỡi, vừa làm phương hại đến I-ran nhưng kinh tế của Mỹ, đặc biệt là các nước châu Âu sẽ bị ảnh hưởng nặng nề.

     

    Hiện nay, vấn đề hạt nhân của I-ran đang ở vào thời điểm then chốt. Cân nhắc các lợi hại, chắc chắn giải pháp đàm phán ngoại giao vẫn là ưu tiên số một. Tuy nhiên, sự lựa chọn cuối cùng còn phụ thuộc vào quyết định quan trọng của HĐBA.

     

    Thanh Hải

    VietBao.vn
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Khó khăn trước quyết định về vấn đề hạt nhân

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Khó khăn trước quyết định về vấn đề hạt nhân bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Kho khan truoc quyet dinh ve van de hat nhan ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Khó khăn trước quyết định về vấn đề hạt nhân ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Thế Giới của chuyên mục Thế Giới.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - THẾ GIỚI - TIN THẾ GIỚI