Khả năng vụ kiện dioxin được thụ lý rất cao

Thứ năm, 07 Tháng tư 2005, 15:12 GMT+7
  • Trước khi bên biện của các nạn nhân chất độc da cam VN thông báo kháng án, giáo sư Ngô Thanh Nhàn, người theo dõi sát sao vụ kiện, nhận định khả năng giành lợi thế của bên nguyên là "rất cao", nếu họ chỉ ra được một hiểu lầm quan trọng trong phán quyết của thẩm phán Weinstein về chất khai quang và dioxin.

    - Ý định kháng án của bên nguyên sẽ được tuyên bố như thế nào, thưa ông?

    - Nay mai trước ngày 10/4 (một tháng sau phán quyết của Thẩm phán JackWeinstein) các luật sư bên nguyên sẽ nộp Thông báo Kháng án (Notice of Appeal), thông báo cho Toà Kháng án, hiện toạ lạc tại quận Manhattan, biết bên nguyên sẽ làm hồ sơ kháng án Thẩm phán Jack Weinstein.

    - Các luật sư bên nguyên sẽ tập trung vào những vấn đề nào trong phán quyết hôm 10/3 của thẩm phán Weinstein?

    - Tôi nghĩ bên nguyên sẽ chỉ ra một hiểu lầm quan trọng nhất trong phán quyết ngày 10/3/2005 của Thẩm phán Jack Weinstein về thuốc khai quang da cam và dioxin theo luật quốc tế, trên 3 điểm:

    (a) Ai cũng đồng ý dioxin là chất độc. Bên nguyên nói dùng và biết các vật chở chất độc trong chiến tranh là vi phạm luật quốc tế, bên bị bảo không. Sự khác biệt này chỉ được giải quyết bằng phiên xử, chứ không thể bác đơn. Những luận điểm của Thẩm phán để bác đơn cũng không đủ, vì chính Thẩm phán không phải là chuyên gia về luật quốc tế.

    (b) Thẩm phán cho rằng việc rải thuốc khai quang có chứa chất độc dioxin là "hậu quả ngoài ý muốn", coi ngang với "vạ lây" trong chiến tranh. Nhưng chính Thẩm phán cũng biết là Chính phủ Mỹ và các công ty hoá chất biết rất rõ mục tiêu (chính trị và quân sự) và cách sử dụng chất độc da cam trong chiến tranh. Trong hợp đồng làm chất da cam không nhắc đến việc cho phép có pha tạp dioxin. Các công ty hoá chất muốn làm giàu nhanh, pha chất da cam lẽ ra mất 13 tiếng, thì họ hạ xuống còn 45 phút để tăng sản xuất - khi sử dụng cách làm nhanh này, họ biết chất da cam bị tạp dioxin với nồng độ cao. Rõ ràng, họ đã tham lợi nhuận, coi mạng người Việt Nam lúc đó là không đáng quan tâm (cũng trùng hợp với mục tiêu chính trị và quân sự khi chính phủ Mỹ đặt tên "vùng bắn giết tự do" - free fire zone - để ép dân vào ấp chiến lược).

    (c) Phán quyết này đi ngược lại phán quyết cùng loại vụ kiện của cùng loại nạn nhân, cùng kiện vì bị nhiễm độc da cam, cùng trong điều kiện bị nhiễm độc, cùng bị can, cùng thẩm phán, cùng toà án liên bang tại Brooklyn. Sau phán quyết cũ, 25.000 nạn nhân được bồi thường, lại còn được Cơ quan phụ trách Cựu chiến binh và Quốc hội xác nhận sự liên can của chất da cam đến 13 loại bệnh. Thế mà với các nạn nhân Việt Nam, Thẩm phán lại xử ngược.

    - Tiến trình pháp lý tiếp theo sau khi bên nguyên nộp đơn lên Toà Kháng án lưu động liên bang vùng 2?

    - Có ba thẩm phán của Toà Kháng án sẽ xem xét các hồ sơ của Toà
    Liên bang, và có lẽ sẽ có phán quyết vào cuối hè hay sang thu. Sau
    đó, nếu Toà Kháng án đồng ý với phán quyết của Thẩm phán
    Weinstein, bên nguyên sẽ được quyền đưa lên Toà án Tối cao.

    Toà Kháng án cũng có thể đảo ngược phán quyết của Thẩm phán Weinstein, buộc ông này phải nhận xử. Thẩm phán Weinstein trong phán quyết của mình cũng đưa ra khả năng này (trang 128), lúc đó, vụ kiện sẽ kéo dài nhiều năm để hai bên sửa soạn hồ sơ, bằng chứng, người làm chứng.

    - Dự đoán của ông về khả năng toà kháng án không đồng ý với phán quyết của thẩm phán Weinstein?

    - Theo tôi khả năng này rất cao, vì có sự bất cập và mâu thuẫn trong
    phán quyết. Dù thế, theo tôi, bên nguyên cũng dự tính dành cho mình điều kiện và thời gian để đưa lên Toà án Tối cao.

    - Ông bình luận gì về ý nghĩa vụ kiện của các nạn nhân chất độc da cam, cho đến lúc này?

    Trẻ em là nạn nhân chất độc da cam tại làng Hữu Nghị, Hà Tây, cùng các cựu chiến binh Mỹ.
    Trẻ em là nạn nhân chất độc da cam tại làng Hữu Nghị, Hà Tây, chơi cùng cựu chiến binh Mỹ.

    - Suy cho cùng vụ kiện tự nó là một phần của một cuộc vận động lớn
    hơn để đòi chính phủ Mỹ và các công ty hoá chất chịu trách nhiệm pháp lý và đạo đức trước công luận thế giới. Vì chính phủ Mỹ không đồng ý nạn nhân kiện mình (giới hạn về công pháp), nên nạn nhân chỉ còn cách vận động công luận thay đổi các giới hạn công lý này.
    Vì các công ty hoá chất có đền bù bao nhiêu cũng không đủ, vì giới hạn công pháp thế giới, nên mọi vụ kiện loại này thường phải có một bộ phận vận động công luận để giúp mình. Những cựu chiến binh Mỹ được bồi thường không nhiều, nhưng chính vì vụ kiện ấy và cuộc vận động công luận kèm theo sau đó, mà Cơ quan phụ trách Cựu chiến binh và Quốc hội đã bồi thường tiếp cho họ, đã đi đến thừa nhận có 13 bệnh liên quan trực tiếp đến phơi nhiễm chất độc da cam.


    Đối với tôi, vụ kiện của nạn nhân chất độc da cam đã thành công nhiều mặt và có tính lịch sử: Lần đầu tiên nạn nhân của một cuộc chiến tranh phi nghĩa của Mỹ đi đến tận Mỹ để kiện. Bên nguyên đã thắng nhiều điểm có ý nghĩa, ví dụ như:

    (a) Được phép đi kiện sau 30 năm mà không bị coi là trễ thời hiệu,

    (b) Hội Nạn nhân chất độc Da cam Việt Nam được quyền thay mặt đại diện cho nạn nhân đi kiện,

    (c) Các công ty hoá chất không thể viện lý lẽ vì làm theo hợp đồng
    của chính phủ (người đi rải) mà có quyền làm ra chất độc phục vụ
    chiến tranh, và

    (d) Tổng thống Mỹ cũng không có quyền là người duy nhất tại Mỹ diễn dịch luật, các hợp đồng quốc tế, các thông lệ quốc tế theo ý mình.

    Các nạn nhân đã thành công trong việc tạo một dư luận mạnh mẽ trong nước và dùng đó làm cơ sở để tạo dư luận mạnh hơn trên thế giới. Ví dụ có người đã đề nghị thế giới tẩy chay các sản phẩm của hãng Dow và 35 hãng khác, lý do là vì một khi sản phẩm của họ làm tổn thương người khác, các hãng này sẽ tránh trách nhiệm. Chúng tôi lập Cuộc Vận động Cứu trợ và Trách nhiệm đối với Nạn nhân chất độc Da cam tại Mỹ ( http://www.vn-agentorange.org ) cũng là để noi gương cuộc vận động trong nước.

    T. Huyền - Trịnh Vũ thực hiện

    Theo dòng sự kiện:
    UNDP gây quỹ 10 triệu USD để tiêu độc dioxin tại VN (05/08/2006)
    Việt kiều ở Paris tuần hành vì nạn nhân chất độc da cam (03/05/2006)
    Nhà khoa học Nga khảo sát chất độc da cam tại Quảng Trị (31/03/2006)
    Dioxin - nỗi đau của nhiều thế hệ (30/03/2006)
    Việt Nam nộp đơn kháng án vụ kiện dioxin (22/03/2006)
    Xem tiếp»
    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Chủ đề liên quan: Khả năng vụ kiện dioxin được thụ lý rất cao

    Nhận xét tin Khả năng vụ kiện dioxin được thụ lý rất cao

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Khả năng vụ kiện dioxin được thụ lý rất cao bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Kha nang vu kien dioxin duoc thu ly rat cao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Khả năng vụ kiện dioxin được thụ lý rất cao ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Thế Giới của chuyên mục Thế Giới.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - THẾ GIỚI - TIN THẾ GIỚI