Jalal Talabani - sứ giả hòa bình của Iraq

Thứ năm, 07 Tháng tư 2005, 22:23 GMT+7
  • Jalal Talabani su gia hoa binh cua Iraq
    Tân tổng thống Iraq Jalal Talabani

    Tân Tổng thống Iraq J.Talabani - thường được người Kurd tại Iraq gọi là mam (chú) - là một trong những chính trị gia kỳ cựu nhất của cộng đồng người Kurd. Theo giới phân tích, việc ông này lên làm tổng thống có thể giúp cải thiện mối quan hệ giữa người Kurd và người Ả Rập tại nước này.

    Cuộc đời sóng gió

    Tân Tổng thống Iraq J.Talabani sinh năm 1933, tại làng quê Kelkan và 26 năm sau ông tốt nghiệp khoa luật của Đại học Baghdad. Ông bắt đầu sự nghiệp chính trị từ đầu thập niên 50 với vai trò sáng lập viên kiêm tổng thư ký của Liên minh sinh viên người Kurd thuộc đảng Dân chủ người Kurd (KDP). Ông nhanh chóng thăng tiến lên các cấp bậc cao hơn để rồi trở thành một thành viên cao cấp của đảng KDP. Năm 1961, Talabani tham gia cuộc nổi dậy của người Kurd chống chính phủ của Thủ tướng Abdul Karim Qasim. Sau cuộc đảo chính lật đổ Thủ tướng Qasim, Talabani dẫn đầu đoàn đại biểu người Kurd đến đàm phán với chính phủ của Tổng thống Abdul Salam Arif vào năm 1963. Do có nhiều bất đồng với thủ lĩnh KDP M.Barzani nên Talabani quyết định gia nhập một nhóm phân lập của đảng có tên Cục chính trị KDP do I.Ahmad - bố vợ tương lai của ông - lãnh đạo. Ba năm sau, nhóm này thiết lập liên minh với chính phủ trung ương ở Baghdad và tham gia chiến dịch quân sự chống KDP. Nhưng cuối cùng, Cục chính trị KDP bị giải tán sau khi KDP và chính phủ ký một hiệp định hòa bình vào tháng 3.1970. Không chấp nhận thất bại, chỉ trong vòng 5 năm sau, Talabani cùng một số người khác sáng lập khối Liên minh người Kurd yêu nước (PUK) và ông trở thành lãnh tụ. Ông cho biết đây là một đảng xã hội, hoàn toàn khác biệt so với đảng KDP vốn chỉ mang tính chất bộ tộc. Năm 1976, PUK bắt đầu chiến dịch quân sự chống chính phủ. Tuy nhiên, năm 1988, PUK thất bại nặng nề vì bị chính phủ Iraq thời Saddam Hussein trấn áp. Talabani buộc phải rời miền Bắc Iraq sang Iran sống lưu vong.

    Gió xoay chiều

    Phát biểu trước các nghị sĩ Quốc hội Iraq sau khi được bổ nhiệm, tân Tổng thống Talabani cam kết sẽ làm hết sức mình để củng cố khối đoàn kết dân tộc, không phân biệt tôn giáo, đảng phái hay chủng tộc ở Iraq, đồng thời phấn đấu khôi phục an ninh trật tự, sự ổn định của đất nước cũng như diệt trừ chủ nghĩa khủng bố.


    Một giai đoạn mới trong sự nghiệp chính trị của J.Talabani bắt đầu hé mở từ sau cuộc chiến vùng Vịnh năm 1991 và cuộc nổi dậy của người Kurd ở miền Bắc chống chính phủ Iraq. Tuyên bố của các nước đồng minh phương Tây về một vùng cấm bay và một bến đỗ an toàn cho người Kurd ở miền Bắc Iraq đã đánh dấu giai đoạn mào đầu cho mối quan hệ nồng ấm giữa PUK và KDP. Hàng loạt cuộc bầu cử được tổ chức trong cộng đồng người Kurd ở Iraq và kết quả là một chính quyền liên minh PUK-KDP ra đời vào năm 1992. Tuy nhiên 2 năm sau, những căng thẳng vốn tiềm ẩn từ lâu giữa hai bên đã bộc phát thành một cuộc đối đầu quân sự "huynh đệ tương tàn". Sau những nỗ lực hòa giải của Mỹ và Anh, lãnh đạo 2 đảng PUK và KDP là Talabani và Barzani đã tổ chức nhiều cuộc gặp gỡ để đi đến ký kết một hiệp định hòa bình tại Washington (Mỹ) vào năm 1998. Hiệp định này được củng cố vững chắc hơn vào ngày 4/10/2002 khi cơ quan lập pháp của người Kurd được triệu tập với sự tham gia của cả đại diện hai bên. Nhân dịp này, ông Talabani đề nghị thông qua một điều luật ngăn cấm sự giao tranh trong nội bộ người Kurd ở Iraq.

    Trước khi Mỹ tấn công Iraq vào tháng 3/2003, 2 đảng đã gạt bỏ những bất đồng lâu nay để thành lập ban lãnh đạo chung Barzani - Talabani. Sau đó cả hai ông đều được bổ nhiệm vào Hội đồng điều hành Iraq cùng với 3 người Kurd khác. Nhiều người Kurd tại Iraq từ lâu mong muốn có một nền độc lập hoàn toàn cho quê hương của mình nhưng các lãnh đạo của họ, trong đó có tân Tổng thống Talabani, khẳng định chỉ theo đuổi quy chế tự trị trong lòng một nước Iraq thống nhất.

    Châu Yên
    (Theo BBC, AFP)

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Jalal Talabani - sứ giả hòa bình của Iraq

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Jalal Talabani - sứ giả hòa bình của Iraq bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Jalal Talabani su gia hoa binh cua Iraq ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Jalal Talabani - sứ giả hòa bình của Iraq ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Thế Giới của chuyên mục Thế Giới.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - THẾ GIỚI - TIN THẾ GIỚI