Cuộc tranh giành ảnh hưởng tại Gru_di_a

Thứ năm, 11 Tháng mười hai 2003, 08:46 GMT+7
  • Cuoc tranh gianh anh huong tai Gru_di_a

    Bản đồ khu vực Trung Á

    Gru-di-a, nước Cộng hòa thuộc Liên Xô trước đây, với 4,5 triệu dân, có vị trí chiến lược quan trọng ở khu vực Cáp-ca-dơ. Nằm giữa Nga (phía Bắc), A-déc-bai-gian, Ác-mê-ni-a (phía Đông), Thổ Nhĩ Kỳ phía Tây Nam và có bờ biển dài tiếp giáp Biển Đen. Gru-di-a cũng nằm trên tuyến trung chuyển dầu mỏ quan trọng từ biển Ca-xpi sang Tây Âu. Chính vì có vị trí địa lý chiến lược quan trọng trong khu vực nên cả Nga, Mỹ đặc biệt quan tâm, nhất là sau cuộc khủng hoảng vừa qua.

     

    Sau hơn 10 năm độc lập (kể từ sau khi Liên Xô tan rã), kinh tế Gru-di-a vẫn trì trệ, hơn 50% dân số sống dưới mức nghèo khổ. Cuộc xung đột dai dẳng xung quanh vấn đề áp-kha-di-a (vùng lãnh thổ thuộc Gru-di-a tự tuyên bố độc lập nhưng không được quốc tế công nhận) là một trong những nguyên nhân gây mất ổn định trong nước. Diễn biến ở Gru-di-a vừa qua cho thấy hai nước Mỹ và Nga muốn có ảnh hưởng lớn trên vùng đất này.

     

    Xét về địa lý, Gru-di-a tuy nhỏ nhưng đối với Nga lại vô cùng quan trọng. Đây là khu một tiền đồn quân sự chiến lược giữa Nga và khối Bắc Đại Tây Dương (NATO) vì Thổ Nhĩ Kỳ, một thành viên quan trọng của tổ chức này nằm sát Gru-di-a. Đồng thời, Gru-di-a cũng là cửa khẩu quan trọng để Nga đưa đường ống dẫn dầu xuất khẩu tới biển Ca-xpi. Cho tới nay, nước Cộng hòa Bắc Cáp-ca-dơ này vẫn là nơi quân đội Nga đồn trú và có các căn cứ quân sự quan trọng. Những vấn đề thiết thực quan trọng đối với Mát-xcơ-va ở nước Cộng hòa Bắc Cáp-ca-dơ này sẽ là các câu hỏi về an ninh liên quan đến nước Cộng hòa ly khai Tre-sni-a, quy chế của cộng đồng ủng hộ Nga ở các khu vực tự trị của Gru-di-a và những thay đổi trong cán cân quyền lực kinh tế giữa hai nước. Gru-di-a vẫn được các phiến quân Tre-sni-a chọn làm nơi ẩn náu; trong khi đó Tre-sni-a vẫn là vấn đề trong nước lớn nhất mà Tổng thống Nga V.Pu-tin đang phải đối mặt và là một trong những vấn đề ông theo đuổi lập trường cứng rắn. Mát-xcơ-va có trên 3000 binh sĩ gìn giữ hòa bình ở 2 tỉnh áp-kha-di-a và Nam Ô-xê-ti-a ly khai vào đầu những năm 1990. Nga cũng có các liên hệ gần gũi với át-gia-ri-a, một tỉnh duyên hải trên bờ Biển Đen có thủ phủ là Ba-tu-mi, đã đe dọa ly khai Tbi-li-xi.

     

    Trong những cuộc cãi vã “cơm chẳng lành canh chẳng ngọt” giữa Nga và Gru-di-a thời gian qua, Nga đã đồng ý trên nguyên tắc về việc rút quân khỏi Gru-di-a, nhưng vẫn tiếp tục tranh cãi về thời gian biểu. Trong khi đó, đối với Mỹ, Gru-di-a chính là khu đệm và là căn cứ để đi sâu vào Trung  Á. Hơn một năm qua Mỹ đã đưa quân tới đồn trú tại đây và giúp Gru-di-a tiến hành huấn luyện quân đội, cung cấp viện trợ. Thứ hai, Mỹ đang nhằm vào nguồn tài nguyên năng lượng ở khu vực này. Mấy năm gần đây, người ta đã phát hiện ra tại vùng biển Ca-xpi, trữ lượng dầu mỏ là 200 tỉ thùng và 7890 nghìn tỉ m3 khí thiên nhiên, được gọi là “Trung Đông thứ hai”.


     

    Các chuyên gia cho rằng sự tồn tại quân sự của Mỹ ở khu vực này có thể cắt đứt động mạch xanh của Nga, từ phía Nam có thể mở đường vận chuyển dầu mỏ từ Trung Á thông ra ấn Độ Dương. Đối với Mỹ, Gru-di-a là một mắt xích chủ chốt trong chuỗi các nước đầy bất ổn ở Cáp-ca-dơ và Trung Á. Oa-sinh-tơn khuyến khích nền độc lập của những quốc gia ở khu vực này, một mặt để kiềm chế Nga và mặt khác để tăng cường tiếp cận các nguồn trữ lượng dầu mỏ ở Ca-xpi. Mỹ đã đổ hơn 1 tỉ USD để viện trợ cho Gru-di-a trong thập niên qua, mặc dù số lượng đã giảm sút trong thời gian gần đây do lo ngại về nạn tham nhũng và do cạnh tranh với các nhu cầu trên thế giới trong cuộc chiến tranh chống khủng bố, vì Mỹ muốn bảo đảm rằng sẽ không có gì cản trở dự án đầu tư lớn nhất của khu vực-đường ống dẫn dầu Ba-cu Tbi-li-xi - Xây-han trị giá gần 3 tỉ USD.

     

    Về phía mình, thời gian qua Nga đã tăng cường quyền kiểm soát đối với ngành năng lượng của Gru-di-a thông qua UES (công ty điện lực độc quyền của Nga) và Gazprom (tập đoàn dầu khí độc quyền được Nhà nước Nga hỗ trợ). Trong khí đó, American Energy System, một tập đoàn điện lực của Mỹ vẫn nuôi hy vọng đầu tư vào Gru-di-a. Cả Mỹ và Nga trong những ngày qua đã tham gia tích cực nhằm “hạ nhiệt” ở Gru-di-a vì cả hai đều có lý do để gìn giữ sự ổn định mong manh của nước này.

     

    Việc giữ mối cân bằng trong các lợi ích chiến lược giữa Mỹ và Nga có ý nghĩa quan trọng đối với Gru-di-a. Không ai biết chắc được rằng việc cựu Tổng thống E.Se-vác-nát-de rời bỏ chính trường có báo hiệu một sự thay đổi tốt đẹp cho Gru-di-a không, hay chỉ là sự tan vỡ đơn thuần của đất nước này.

     

    HNM
    VietBao.vn
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Cuộc tranh giành ảnh hưởng tại Gru_di_a

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cuộc tranh giành ảnh hưởng tại Gru_di_a bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Cuoc tranh gianh anh huong tai Grudia ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cuộc tranh giành ảnh hưởng tại Gru_di_a ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Thế Giới của chuyên mục Thế Giới.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - THẾ GIỚI - TIN THẾ GIỚI