’’Chính sách đối ngoại Mỹ đang rơi tự do’’

Thứ sáu, 21 Tháng mười hai 2007, 17:03 GMT+7
  • Cựu Đại sứ Mỹ tại LHQ, John Bolton, không còn đương chức song ông vẫn có nhiều điều để nói về chính sách ngoại giao của Mỹ. Ông John Bolton cho rằng về khía cạnh này, Tổng thống Bush đã lạc lối. TS xin giới thiệu bài phỏng vấn của tạp chí Spiegel (Đức) với ông Bolton.

    John Bolton là Đại sứ Mỹ tại LHQ cho tới cuối năm 2006. Trung thành với Tổng thống Mỹ Bush, ông Bolton là người cực kỳ bảo thủ và hoài nghi cao độ về các tổ chức quốc tế như LHQ. Ông cho rằng chính sách ngoại giao của ông Bush đang rơi tự do và gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia Mỹ.

    John Bolton là Đại sứ Mỹ tại LHQ cho tới cuối năm 2006. Trung thành với Tổng thống Mỹ Bush, ông Bolton là người cực kỳ bảo thủ và hoài nghi cao độ về các tổ chức quốc tế như LHQ. (ảnh Reuters)
    John Bolton (ảnh Reuters)

    Ông đã là trợ thủ đắc lực của Tổng thống Bush và ông có cùng quan điểm cứng rắn với ông Bush về Iraq. Tuy nhiên, trong cuốn sách mới, ông lại chỉ trích gay gắt ông Bush. Tại sao vậy?

    Ông Bolton: Chính sách đối ngoại của ông Bush đang rơi tự do. Tổng thống đang chống lại đánh giá tốt nhất và bản năng của chính ông, dưới sự ảnh hưởng của Ngoại trưởng Rice. Bà ấy là tiếng nói chi phối, quả thực gần như là tiếng nói duy nhất về chính sách đối ngoại trong chính quyền này.

    Dư luận lại có quan điểm hơi khác về bà Rice. Bà ấy được cho là yếu đuối và đặc biệt là không có năng lực.

    Không phải vậy. Bà Rice đang đại diện cho quan điểm của các công chức có tư tưởng tự do trong Bộ Ngoại giao. Tổng thống đang dồn mọi sự tập trung vào Iraq và do đó đã cho phép Ngoại trưởng bị Bộ Ngoại giao khống chế. Ông ấy không giám sát bà Rice một cách thích đáng. Đó là một sai lầm.

    Liệu có phải sự giận dữ của ông thực sự bắt nguồn từ việc Tổng thống Bush dường như không còn lắng nghe những người tân bảo thủ như ông?

    Phó Tổng thống Dick Cheney vẫn ở đó. Tuy nhiên, thật hoang đường khi cho rằng những người tân bảo thủ đã có ảnh hưởng mạnh. Tôi muốn nói là có 5 hoặc 6 người. Tôi không phải là người tân bảo thủ.

    Ông nói rằng chính sách đối ngoại ôn hòa, mới, mà ông Bush đang theo đuổi làm tổn hại tới an ninh của nước Mỹ?

    Tôi nghĩ như vậy. Triều Tiên sẽ tìm cách giữ vũ khí hạt nhân của họ. Tôi nghĩ Mỹ đã gửi tới Iran một tín hiệu rằng họ có thể làm bất cứ điều gì họ muốn.

    ... Ông đang nói về báo cáo gần đây của các cơ quan tình báo Mỹ rằng Iran đã ngừng chương trình vũ khí hạt nhân của họ vào năm 2003...?

    Đúng vậy. Trong vòng 12 giờ sau khi tuyên bố báo cáo tình báo quốc gia , không có một phản ứng nào từ Iran. Họ ngồi ở Tehran, nói rằng ’’Người Mỹ đang giở trò ranh ma gì với chúng ta vậy?’’. Họ không thể tin vào báo cáo đó và cuối cùng đã tuyên bố chiến thắng.

    Trong quá khứ, ông đã ủng hộ can thiệp quân sự vào Iran. Ông có còn coi đó là một lựa chọn không?

    Tôi không có sự tin tưởng mạnh mẽ như các nhà phân tích tình báo này, sự tin tưởng rằng Iran ngừng hoàn toàn chương trình quân sự của họ.

    Tổng thống ở đâu? Phải chăng ông ấy chỉ là một con rối?

    Hãy nhìn vào chính sách đối với Triều Tiên. Triều Tiên chắc chắc liên quan tới cơ sở ở Syria mà bị Israel oanh kích. Triều Tiên không tuân thủ những cam kết của họ và chúng ta vẫn thương lượng.


    Ông có giải pháp nào khác không - ném bom Bình Nhưỡng chẳng hạn?

    Tôi sẽ không chạy khắp thế giới tìm cách gây thù địch. Giải pháp đối với Triều Tiên là thống nhất bán đảo Triều Tiên. Trung Quốc có thể ảnh hưởng tới Triều Tiên. Trung Quốc cung cấp 80-90% năng lượng của Triều Tiên. Mỹ phải gây áp lực với Trung Quốc để Trung Quốc gây áp lực với Triều Tiên.

    Ông có nghĩ lại về cuộc chiến của Mỹ ở Iraq không?

    Lật đổ Saddam Hussein là việc làm đúng đắn. Chế độ đó là một mối đe dọa. Tôi nghĩ điều mà lẽ ra tôi nên làm là trao trả quyền cho người Iraq nhanh hơn nữa và nói rằng: ’’Đây là đất nước của các bạn, các bạn phải tìm ra cách điều hành đất nước đó’’.

    Ông có cho là thế giới hiện là một nơi an toàn hơn so với trước khi xảy ra cuộc chiến tranh Iraq?

    Đúng vậy. Giờ Iraq không còn khả năng có được vũ khí hủy diệt hàng loạt. Chúng ta đã giành được chiến thắng mang tính chiến lược khi lãnh đạo Libya Moammar Gadhafi từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân. Khi ông ấy nhìn thấy số phận của Saddam, ông ấy kết luận rằng ông ấy có thể là người tiếp theo.

    Dường như ông không nghi ngờ gì về đường lối đơn phương của Mỹ mặc dù tinh thần chống Mỹ đang tăng khắp thế giới. Một quan điểm tiêu cực như vậy về nước Mỹ không làm suy yếu sức mạnh của Mỹ hay sao?

    Tôi không nghĩ vậy. Tôi đã xem xét các cuộc thăm dò dư luận ở Pháp vào cuối những năm 1940 và đầu những năm 1950 trong suốt thời kỳ đỉnh cao của kế hoạch viện trợ Marshall. Người Pháp có quan điểm rất tiêu cực về nước Mỹ vào lúc đó. Có quan điểm tiêu cực đối với Mỹ do cuộc chiến ở Việt Nam. Có những quan điểm tiêu cực về nước Mỹ khi Reagan muốn triển khai tên lửa đạn đạo tầm trung. Tôi không nghĩ Tổng thống Bush sẽ căn cứ vào các cuộc thăm dò dư luận Mỹ để lựa chọn chính sách đối ngoại của ông ấy, chứ chưa nói tới các cuộc thăm dò dư luận ở nước ngoài.

    Ông cho rằng tổng thống Mỹ kế tiếp sẽ theo đuổi kiểu chính sách đối ngoại gì?

    Nếu bà Hillary Clinton được bầu làm tổng thống kế tiếp, có lẽ Mỹ sẽ rút khỏi Iraq và ảnh hưởng của Mỹ trên thế giới sẽ suy giảm, giống như sau cuộc chiến tranh Việt Nam. Trong một vài năm tới, châu Âu cũng sẽ phàn nàn về điều đó. Hãy nghĩ xem quân đội Mỹ tồn tại được bao lâu ở châu Âu dưới một chính quyền mà nghĩ rằng đã đến lúc quân Mỹ trở về nước.

    Liệu đó có phải là một mối đe dọa.

    Không. Liên minh châu Âu giờ có thể hành động giống như một cường quốc, ít nhất đó là điều mà EU nói với chúng tôi.

    Xin cảm ơn ông đã dành thời gian nói chuyện với chúng tôi.

    • Minh Sơn (lược dịch)
    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin ’’Chính sách đối ngoại Mỹ đang rơi tự do’’

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết ’’Chính sách đối ngoại Mỹ đang rơi tự do’’ bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Chinh sach doi ngoai My dang roi tu do ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc ’’Chính sách đối ngoại Mỹ đang rơi tự do’’ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Thế Giới của chuyên mục Thế Giới.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - THẾ GIỚI - TIN THẾ GIỚI