Bước ngoặt hay bước tiếp?

Thứ ba, 22 Tháng tư 2003, 09:54 GMT+7
  • Một cuộc xung đột khu vực đã có thể tác động sâu sắc đến toàn bộ tình hình chính trị, an ninh và kinh tế của thế giới. Với sự tham gia trực tiếp của các nước lớn thì những tác động của nó lại còn sâu sắc hơn thế nữa. Như cuộc chiến tranh của Mỹ và Anh hiện nay ở Iraq.

    Giống như sau khi xảy ra sự kiện ngày 11/9/2001, người ta thường đề cập đến “bước ngoặt” trong quan hệ quốc tế và cục diện thế giới, thì ở cuộc chiến tranh này cũng vậy. Thật khó có thể có được câu trả lời khái quát về việc đây là bước ngoặt hay chỉ là bước tiếp vì tất cả phụ thuộc vào những tiêu chí được sử dụng trong đánh giá.

    Nếu xét từ giác độ nguyên nhân cuộc chiến, ý đồ của các bên và tác động trực tiếp của cuộc chiến thì cuộc chiến tranh này chưa đưa lại bước chuyển giai đoạn trong quan hệ quốc tế, nó làm biến động phần nào, nhưng chưa làm thay đổi cơ bản cục diện thế giới, hay nói cách khác, nó là bước diễn biến tiếp của những gì đã được bắt đầu từ cuối thế kỷ trước, và được thúc đẩy mạnh mẽ từ sau sự kiện ngày 11/9/2001.

    Với và sau cuộc chiến này, chiều hướng “một siêu đa cường” bộc lộ rõ nét và mạnh lên hẳn. Đối với Mỹ, những ưu thế, nhưng cả những hạn chế của Mỹ cũng thể hiện rõ rệt. Từ nay, Mỹ chắc sẽ không định nghĩa hay xác định nước nào là đối thủ tiềm năng của Mỹ – như Mỹ đã từng có lần coi Trung Quốc – mà sẽ đưa ra những tiêu chí nhất định để xác định đối thủ tiềm năng cho từng thời kỳ, nhất là khi chính quyền cầm quyền có nhu cầu nội bộ.

    Các nước sẽ tiếp tục điều chỉnh chính sách. Mức độ khác nhau, thời điểm khác nhau và lĩnh vực chính sách khác nhau, nhưng tính thực dụng sẽ chi phối và xuyên suốt mọi điều chỉnh chính sách ấy. Các nước lớn sẽ tránh đối đầu với nhau và với Mỹ, tăng cường tranh thủ nhau, tìm kiếm những cấp độ co cụm nhau, nhưng không để đến mức để cho đối tác này hay đối tác khác lợi dụng thành một “phe” đối lập với Mỹ. Sự cọ sát lợi ích sẽ diễn ra tinh vi hơn và quyết liệt hơn dưới cái vỏ của sự hợp tác.

    Thách thức đối với vai trò của các tổ chức quốc tế và khu vực lớn hơn đối với từng quốc gia riêng rẽ. Tới đây sẽ là một thời kỳ khó khăn đối với các tổ chức này. Chính quyền Mỹ không hẳn sẽ loại bỏ hoàn toàn vai trò của chúng, nhưng sẽ chỉ lợi dụng chúng mỗi khi cần và có lợi cho Mỹ. Cũng giống như đối với các luật chi, Mỹ sẽ tự tạo ra những luật chi mới có lợi cho Mỹ, bỏ mặc những luật chi mà Mỹ cho là không có lợi, nhưng cũng không hẳn xoá bỏ mọi luật chi đã được định hình.

    Tập hợp lực lượng quốc tế cơ bản tiếp tục diễn biến như đã bộc lộ rõ từ sau sự kiện 11/9/2001 đến nay và thời gian tới vẫn là thời kỳ không thuận lợi cho những ý tưởng thành lập các phe hay liên minh lâu bền về chính trị, quân sự và an ninh.

    Một điều có thể chắc chắn là cuộc chiến này làm cho các vấn đề toàn cầu trở nên sâu sắc và phức tạp hơn như khủng bố quốc tế hay toàn cầu hoá, sự cọ sát về các giá trị văn hoá và tôn giáo. Những nguy cơ an ninh truyền thống và phi truyền thống đối với Mỹ không vì cuộc chiến mà giảm bớt đi đáng kể. Từ đó có thể thấy cục diện thế giới và quan hệ quốc tế thời gian tới tiếp tục xoay quanh chính sách của Mỹ và chính quyền Bush có nhiều việc cấp bách phải làm hơn là tiến hành một cuộc chiến tranh mới, chẳng hạn như chống Syria hay Iran, lại càng khó có thể với CHDCND Triều Tiên.

    • Lục Quán Anh
    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Bước ngoặt hay bước tiếp?

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bước ngoặt hay bước tiếp? bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Buoc ngoat hay buoc tiep ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bước ngoặt hay bước tiếp? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Phân Tích & Bình Luận của chuyên mục Thế Giới.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - THẾ GIỚI - PHÂN TÍCH & BÌNH LUẬN