Đừng ngại làm bẩn tay!

Thứ tư, 05 Tháng mười 2005, 06:04 GMT+7
  • Toyota - Bắt đầu từ chiếc máy dệt (Kỳ 3)

    Dung ngai lam ban tay
    Kiichiro (bìa phải) tại một khách sạn ở New York năm 1921
    Với 119 phát minh đóng góp cho ngành công nghiệp dệt Nhật Bản, tháng 11-1927, Sakichi được vinh dự gặp mặt và trò chuyện với Thiên hoàng. Trong buổi tiệc mừng tại nhà, Sakichi đã gọi con trai lớn của mình là Kiichiro Toyoda lại, nói:

    “Mỗi con người cần phải thực hiện một kế hoạch lớn lao trong cuộc đời mình. Cha đã dành trọn cuộc đời cho việc phát minh một loại máy dệt mới. Giờ đến lượt con, Kiichiro. Con cũng cần phải cố gắng làm một cái gì đó có ích cho xã hội. Hãy tạo ra những chiếc xe tốt nhất. Hãy để Nhật Bản có quyền tự hào đứng ngang hàng với các quốc gia công nghiệp phát triển trên thế giới...”.

    Từ bốn bàn tay chai sạn...

    Sâu thẳm trong trí óc của mình, Sakichi vẫn lưu giữ ấn tượng mạnh mẽ về những chiếc xe hơi được sử dụng rộng rãi ở Mỹ. Ông đã sớm nhận ra thế giới đang thay đổi, và những chiếc máy dệt năng lượng chỉ là công nghệ của ngày hôm qua, trong khi xe hơi sẽ là công nghệ của ngày mai.

    Nhưng không chỉ có thế, Sakichi đã ghi được dấu ấn của mình trong nền công nghiệp thế giới bằng việc chế tạo máy dệt, và bây giờ ông cũng muốn con mình có cơ hội đóng góp cho thế giới bằng một sản phẩm riêng của chính mình...

    Tháng 3-1918, khi đạo luật trợ cấp xe quân đội được ban hành, những tập đoàn, công ty lớn của Nhật với nguồn vốn đầy đủ bắt đầu cân nhắc nghiêm túc việc gia nhập ngành công nghiệp ôtô. Vào thời điểm đó, Kiichiro Toyoda còn học đại học, tuy hầu hết các khóa học công trình phổ biến nhất tập trung vào việc chế tạo tàu thuyền, thế hệ sinh viên cùng lứa tuổi với Kiichiro đã bắt đầu hứng thú với những động cơ đốt trong.

    Trước ngưỡng cửa Chiến tranh thế giới thứ nhất, tiêu điểm chú ý của các sinh viên ngành công trình cơ khí dồn vào động cơ xe hơi và máy bay. Kiichiro cũng không ngoại lệ. Năm 1921, sau khi tốt nghiệp chuyên ngành công trình cơ khí tại Đại học hoàng gia Tokyo, Kiichiro vào làm tại Công ty dệt bông vải sợi Toyoda của cha. T

    hừa hưởng từ cha niềm tin rằng những kiến thức kỹ thuật tiên tiến chỉ trở nên hữu ích khi người ta đã nắm vững trước hết những kỹ thuật thực tế ngay tại xưởng sản xuất, Kiichiro không chỉ ngồi yên trong văn phòng chỉ đạo mà luôn lăn xả xuống xưởng trực tiếp hướng dẫn công nhân cách thức cải tiến công việc. Hơn ai hết, Kiichiro hiểu rõ chính triết lý “đừng ngại làm bẩn tay” mà cha cậu tôn thờ là chìa khóa dẫn đến những thành quả ông có được ngày hôm nay.

    Người con trai hiểu khi cần thực hiện một việc gì, chính mình chứ không ai khác phải tự tay thực hiện công việc đó. Kinh nghiệm thật sự quí giá chỉ khi nó có được từ mồ hôi, nước mắt đổ ra ngay tại xưởng làm việc, không phải khi bạn ngồi một chỗ thừa hưởng công sức của người khác. Khi thử thách xuất hiện, câu trả lời là hãy thử giải quyết nó - học hỏi bằng cách làm việc trực tiếp.

    Tinh thần“không ngại bẩn tay vì công việc” này vẫn luôn tiếp tục ngay khi Sakichi đã trở thành người lãnh đạo cao nhất của công ty. Sakichi luôn là người có mặt sớm nhất tại nhà máy, và ngoài những giờ nhốt mình trong phòng làm việc mày mò nghiên cứu các bản thiết kế, ông luôn có mặt tại phân xưởng để quan sát các cỗ máy dệt hoạt động nhằm tìm ra những chỗ có thể cần được cải tiến, chỉnh sửa mà không để tâm đến việc mình dính đầy dầu nhớt máy.

    Noi gương cha, không chỉ tự mình thực hiện triết lý đó, Kiichiro còn khuyến khích mọi thành viên khác trong công ty hãy đừng ngại “bẩn tay” khi làm việc. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, khi Nhật bị tàn phá nặng nề sau chiến tranh, ông đã từng nhận xét: “Sẽ rất bi quan cho hi vọng xây dựng lại nền công nghiệp đất nước nếu như thế hệ kỹ sư của chúng ta là những người có thể ngồi vào bàn ăn mà không phải rửa tay”.

    Đối với những kỹ sư trẻ mới ra trường chỉ biết dựa vào kiến thức lý thuyết học tại trường, Kiichiro dạy cho họ tầm quan trọng của việc trực tiếp xuống phân xưởng làm việc để lấy kinh nghiệm thực tiễn bằng những câu trách khéo: “Các bạn chắc khéo tay lắm vì các bạn không có vết xước nào trên tay. Tôi thì không khéo như các bạn, vì tay tôi đầy vết cắt và chai như thế này”.

    Không văn vẻ, hoa mỹ, những câu nói của Kiichiro đơn giản và trực tiếp, không phải trên tư cách một giám đốc với nhân viên dưới quyền mà là tư cách một kỹ sư đàn anh khuyên bảo thế hệ kỹ sư đàn em. Nhờ vậy mà tinh thần “không ngại bẩn tay” đã được tiếp thu và phát huy trong suốt mọi thế hệ lãnh đạo, quản lý cũng như nhân viên của Toyoda.

    Một khát vọng cha truyền con nối

    Sau cơn động đất tại Kanto vào ngày 1-9-1923, 800 khung gầm xe tải của Ford đã được nhập vào Nhật để chế tạo xe buýt thay thế tạm hệ thống giao thông bị hủy hoại ở Tokyo. Tính hiệu quả của những chiếc xe này đã đánh thức sự chú ý của quần chúng vào ôtô, và những chiếc xe của Mỹ nhanh chóng tràn vào Nhật với số lượng lớn. Hai hãng xe hàng đầu thế giới thời điểm đó là Ford và GM đã có nhà máy lắp ráp xe ngay tại Nhật.


    Một chiếc xe được tạo nên từ sắt, thép, cao su, kính, vải... Những ngành công nghiệp về những vật liệu đó ở Nhật đều có, nhưng những chiếc xe chạy trên đường phố Nhật lại toàn là xe Mỹ. Mang cùng những bức xúc giống như cha mình, Kiichiro đã có lần nói với đồng sự: “Nếu không có một người nào chịu đứng lên thử sức với ngành công nghiệp ôtô, nền công nghiệp quốc gia sẽ không bao giờ phát triển.

    Người đó là ai cũng được, không nhất thiết phải là người của dòng họ Toyoda. Nhưng hãy nhớ tấm gương của nền công nghiệp ôtô của Canada, dưới sự thao túng toàn bộ của Ford đã hoàn toàn không phát triển gì, hiện vẫn còi cọc mãi trong trứng nước. Nước Nhật hiện đang đi theo cùng con đường đó. Nếu chúng ta cứ mãi chịu cúi đầu để các hãng xe Mỹ tung hoành thị trường thì nền kinh tế Nhật sẽ vĩnh viễn phải lệ thuộc Mỹ”.

    Thấy được quyết tâm của Kiichiro, Sakichi cho phép con trai dùng số tiền chuyển nhượng bản quyền máy dệt G-Type của ông để phát triển các nghiên cứu về ôtô.

    Tháng 3-1930, sau chuyến tham quan các nhà máy ôtô tại Mỹ và châu Âu, Kiichiro trở về Nhà máy dệt tự động Toyoda, dành ra một góc trong nhà máy cho việc nghiên cứu chế tạo sản xuất xe hơi. Ông tập hợp những kỹ sư dưới quyền lại và cùng nhau bắt tay chế tạo thử một động cơ chạy bằng xăng loại nhỏ.

    Kiichiro muốn bắt đầu bằng động cơ, chi tiết quan trọng nhất của một chiếc ôtô, nhưng ông nhanh chóng nhận ra rằng ngay bước đi ban đầu này đã đòi hỏi hàng loạt thử nghiệm quan trọng, trong khi nhóm nghiên cứu gặp hết rắc rối này đến rắc rối khác...

    Ngay cả khi phải đánh vật với những kỹ thuật cần thiết cho việc sản xuất xe hơi, Kiichiro vẫn không quên viếng thăm các công ty kinh doanh bộ phận phụ tùng xe cũng như các nhà máy chế tạo thiết bị máy móc và sử dụng cơ khí. Bằng cách mua các bộ phận và phân tích chúng, ông có thể có cái nhìn chính xác về ngành công nghiệp bộ phận, một ngành công nghiệp đóng vai trò quan trọng cho sự phát triển của ngành công nghiệp ôtô.

    Tháng 5-1931, Bộ Thương mại và Bộ Công nghiệp Nhật mở cuộc họp bàn về việc phát triển ngành công nghiệp ôtô với quyết định sản xuất những chiếc xe theo tiêu chuẩn đặc biệt. Cùng với Bộ Giao thông, ba nhà sản xuất xe hơi của Nhật (Dat Motor, Ishikawajima Automobile, Tokyo Gas & Electric) đã được giao nhiệm vụ thiết kế xe hơi theo yêu cầu.

    Tháng 3-1932, họ đã hoàn thành khung gầm xe cho xe buýt và xe tải với khả năng vận chuyển 1,5 - 2 tấn, cùng kích thước nhưng hơi lớn hơn mẫu khung gầm của xe Ford và Chevrolet. Chính phủ thúc giục ba nhà sản xuất này hợp nhất với nhau để có thể tiến hành sản xuất mẫu xe hơi trên. Tuy nhiên, mâu thuẫn phân chia quyền lợi giữa các công ty đã ngăn cản tiến trình sản xuất hàng loạt.

    Trong thời gian đó, Kiichiro vẫn tiếp tục chuẩn bị để Toyoda gia nhập làng sản xuất và kinh doanh ôtô. Mỗi khi có ý tưởng mới nảy sinh, ông cẩn thận ghi lại, liên tục cân nhắc, so sánh chúng với những ý tưởng khác và với khả năng kỹ thuật nhà máy hiện có. Từ hàng núi ghi chú ông để lại, người ta có thể biết được kế hoạch của ông dần định hình như thế nào.

    Kiichiro nhận ra rằng một chiếc xe dù tốt đến đâu cũng sẽ chẳng ích lợi gì nếu nó quá đắt, và với xe hơi nội địa, trừ khi nó rẻ hơn xe nước ngoài, nếu không sẽ khó tìm được chỗ đứng trên một thị trường vốn đã quen với các loại xe đó. Kiichiro bắt đầu cân nhắc số tiền cần thiết để chế tạo một chiếc xe cũng như mức hao tổn duy trì chúng cho đến khi người mua chịu để mắt đến. Lúc này, quan tâm chính của ông là Nhà máy dệt tự động Toyoda có thể hỗ trợ mức thâm hụt đó được bao lâu?

    MY HOAN - LẠC NHÂN tổng hợp

    -----------

    + Kỳ sau: Vì khó nên mới phải làm

    ----------------------

    Tin, bài liên quan:

    - Kỳ 1: Giấc mơ của con trai người thợ mộc

    - Kỳ 2: Hãy làm, trước khi nói không thể

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Chủ đề liên quan: Đừng ngại làm bẩn tay!

    Nhận xét tin Đừng ngại làm bẩn tay!

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đừng ngại làm bẩn tay! bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Dung ngai lam ban tay ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đừng ngại làm bẩn tay! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Bài Báo Hay của chuyên mục Phóng Sự.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - PHÓNG SỰ - BÀI BÁO HAY