Chứng khoán ABC

Thứ sáu, 22 Tháng chín 2006, 06:24 GMT+7
  • "Xây mộng" trên sàn chứng khoán - Kỳ 1

    Chung khoan ABC
    Phiên đấu giá bán cổ phần ra bên ngoài lần đầu của Công ty Xuất nhập khẩu thủy sản TP.HCM ngày 14-9-2006 - Ảnh: T.T.D.

    Thị trường chứng khoán VN nóng, lạnh, lên, xuống... đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của hàng ngàn người dân ở các thành phố lớn.

    Thị trường “hào phóng” đến mức có thể giúp một bà nội trợ liên tục “trúng đậm”, nhưng cũng “tàn nhẫn” không kém khi đẩy nhiều đại gia đến chỗ trắng tay.

    Có thể chưa ở đâu gương mặt các học viên lại đa dạng như trong một lớp học về chứng khoán. Cử nhân trong nước có, thạc sĩ tốt nghiệp ở các trường đại học danh tiếng ở nước ngoài có, cô gái bán hàng xén có, cả anh bộ đội cũng tham gia góp mặt…

    Đã thành thông lệ, người mở đầu lớp đào tạo căn bản về chứng khoán của Ủy ban Chứng khoán nhà nước (SSC) tại TP.HCM bao giờ cũng là ông Bùi Nguyên Hoàn, trưởng đại diện văn phòng SSC tại TP.HCM. Giọng Bắc trầm ấm, lối nói chậm rãi và cách giảng giải dễ hiểu, ông Hoàn đã trở thành giảng viên chính của các lớp học này ngay từ khi thị trường mở cửa vào tháng 7-2000.

    Ngày ấy, sĩ số lớp của ông còn rất ít, giáo trình cũng chỉ là vài chục trang in A4 phát không cho học trò. Còn bây giờ, ông Hoàn đứng giảng trong một căn phòng rộng chừng 30m2 trên tầng ba của tòa nhà SSC cũ kỹ, với bàn ghế kê san sát, gần như không còn khoảng trống giữa thầy, trò và bảng đen. Mặc dù liên tục khai giảng lớp mới, SSC vẫn không thể nào đáp ứng hết được nhu cầu học chứng khoán cấp tốc của người dân.

    Theo Trung tâm Giao dịch chứng khoán TP.HCM, hiện nay tổng số tài khoản mở tại các công ty môi giới chứng khoán đã lên đến con số 67.000, trong đó tài khoản của nhà đầu tư cá nhân VN là 65.000 (chiếm 97%), nhà đầu tư cá nhân nước ngoài là 1.000 (chiếm 1,5%), còn lại là của các nhà đầu tư có tổ chức (quĩ đầu tư, công ty chứng khoán, công ty bảo hiểm…). Trong khi đó, ở các thị trường chứng khoán phát triển, tỉ lệ nhà đầu tư cá nhân chỉ chiếm khoảng 10%.

    Tìm cơ hội

    Với một cô gái chỉ mới tốt nghiệp THCS như Liên, những điều thầy Hoàn giảng trên lớp thật khác xa với công việc cô đang làm hằng ngày. Liên bán hàng tạp hóa ngay tại nhà ở Hóc Môn (TP.HCM), hằng ngày dường chỉ quen với việc thu tiền lẻ. Từ ngày đăng ký học lớp chứng khoán, cứ 16g30 là cô nhờ mẹ trông coi cửa hàng, tất tả chạy đến lớp ở quận 1.

    Bài học đầu tiên thầy nói về cổ phần, cổ phiếu, mệnh giá, giá thị trường, cổ phiếu quĩ, cổ tức..., Liên bảo cô cố gắng ghi còn không kịp, nói gì đến chuyện hiểu. Đến khi thầy nói sang cách tính các chỉ số cơ bản để ra quyết định mua bán như P/E, EPS… thì cô càng rối.

    “Tôi mở tài khoản ở Công ty chứng khoán Vietcombank rồi, bỏ vào đấy 5 triệu đồng nhưng chưa dám chơi đâu. Có lẽ học xong lớp này rồi kiếm cái gì học thêm nữa thì mới chơi thiệt, chứ không mất tiền bạc triệu xót lắm”, Liên bẽn lẽn.

    Hoa, cô cử nhân tài chính - chứng khoán của Trường đại học Tổng hợp California tại Northridge (Mỹ), cho rằng càng đi học càng thấy thị trường chứng khoán VN “không giống ai”. Hoa tốt nghiệp năm 2004, về nước làm việc tại một công ty tư vấn tài chính của Thụy Sĩ.

    Mỗi tuần ba buổi cô phải đến lớp học căn bản về chứng khoán vì luật qui định muốn được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán phải trải qua đủ các lớp huấn luyện của SSC. “Thị trường chứng khoán của mình còn quá sơ khai, khác hẳn với những gì tôi đã được học ở Mỹ, vì thế đến lớp cũng biết thêm được nhiều điều” - Hoa giải thích.

    Còn với chị Tâm, đại lý một công ty bảo hiểm nhân thọ nước ngoài, đi học chứng khoán cho chị thêm cơ hội “củng cố” túi tiền để bù vào những tháng chị chẳng kiếm được một hợp đồng nào.

    Chị Tâm giãi bày: “Vốn chơi chứng khoán của tôi cũng ít thôi nhưng vì xác định chơi lâu dài nên tôi quyết đi học. Nhưng đi “thực tập” rồi tôi mới thấy khó tìm được công bằng cho nhà đầu tư nhỏ lẻ như tôi”. Chị Tâm kể khi thị trường lên cơn sốt giá vào tháng tư, việc mua bán gần như là chuyện may rủi vì không phải lúc nào lệnh cũng “chạy” được.


    Lắm lúc chị tấm tức vì lệnh của chị được nộp vào trước nhưng anh nhân viên công ty chứng khoán nhập sau vì anh còn mải ưu tiên cho các khách “ruột” là các quĩ đầu tư. Do đó, chị cố gắng học nhiều hơn để rành rẽ hơn trong việc tìm cơ hội.

    Chung khoan ABC

    Khách hàng chăm chú theo dõi kết quả giao dịch - Ảnh: T.T.D.

    Khoa học và nghệ thuật

    Buổi sáng 12-7, khi cổ phiếu Ngân hàng Sacombank chính thức “chào sàn”, Công ty chứng khoán HSC đón một nhóm các cô gái trẻ mặc áo blouse trắng. Hỏi ra mới biết các cô là thợ mátxa ở khách sạn kế bên, nghe phong thanh cổ phiếu “quí tộc” lên sàn nên kéo nhau đi mua. Theo các chuyên gia tài chính, những nhà đầu tư “tay ngang” như các cô gái này đang chiếm lĩnh thị trường chứng khoán.

    Họ đến nhanh và rút cũng rất nhanh, đơn giản vì tiền họ đem đầu tư chứng khoán là tiền “cơm áo” hằng ngày, thậm chí đi vay mượn nên không thể đợi lâu để “hái quả”. Trong khi đó, “kinh nghiệm xương máu” của những nhà đầu tư “lăn lộn” trên thị trường cho thấy chỉ nên “lao” vào thị trường với số tiền của chính mình mà bạn không cần nó trong một thời gian dài, ít nhất là 3-4 tháng trở lên.

    Thế nhưng, theo Khuyên - sinh viên Trường đại học Kinh tế TP.HCM, 3-4 tháng vẫn quá ngắn để tiền nhàn rỗi có thể sinh lãi như kỳ vọng. Sau một thời gian thực tập ở một công ty chứng khoán ở quận 1, Khuyên đã quyết định gia nhập thị trường bằng số tiền bố mẹ cô dự định dùng để mua nhà riêng cho cô.

    “Bố mẹ tôi không hiểu gì về chứng khoán cả nhưng hằng ngày HTV có phát giá cả của tất cả các loại cổ phiếu. Ông bà theo dõi cũng biết tiền của mình đang “phình” ra hay “teo tóp” lại” - Khuyên cười mà như mếu vì sau hơn năm tháng đầu tư vào ba loại cổ phiếu, cô vẫn chưa thể bán ra vì giá cổ phiếu đang trở lại với mặt bằng giá hồi tháng ba.

    Trong khi nhiều nhà đầu tư cá nhân như Khuyên không chịu bán chứng khoán khi giá ở đỉnh cao, một số quĩ đầu tư đã kịp “thanh lý” hầu hết các khoản đầu tư của họ vào các cổ phiếu niêm yết.

    Ông Trần Thanh Tân, tổng giám đốc Công ty quản lý quĩ VFM, cho rằng: “Không ai có thể biết chắc giá nào thấp nhất để mua và giá nào cao nhất để bán, vì thế quyết định của các nhà đầu tư pháp nhân không hẳn đều đúng cả”. Ông Phạm Uyên Nguyên, giám đốc đầu tư của VinaCapital, nhấn mạnh: “Kiến thức không thể nào dẫn đến chân lý bởi thị trường sẽ ra sao nếu tất cả mọi người đều thông minh?”.

    Còn ông Dominic Scriven, giám đốc Công ty quản lý quĩ Dragon Capital, chia sẻ kinh nghiệm hơn 10 năm “lăn lộn” trên thị trường chứng khoán VN: “Chứng khoán là một trò chơi kết hợp giữa khoa học và nghệ thuật. Khi ta xác định và tính ra các chỉ số cho cổ phiếu thì đó là khoa học, nhưng dự báo các chỉ số này sẽ thay đổi như thế nào là cả một nghệ thuật. Hai cái này nhiều khi khó đi chung với nhau!”.

    NHƯ HẰNG

    Giới chơi chứng khoán luôn nhắc nhở nhau bài học nhập môn: phải luôn nhớ mình đang tìm kiếm cơ hội gì trên thị trường. Theo họ, điều quan trọng là phải cần biết cách kiểm soát bản thân mình. Thế nhưng, từ vị trí kẻ săn mồi, họ đã trở thành con mồi.

    Kỳ tới: Lòng tham và nỗi sợ hãi

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Chứng khoán ABC

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Chứng khoán ABC bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Chung khoan ABC ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Chứng khoán ABC ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Bài Báo Hay của chuyên mục Phóng Sự.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - PHÓNG SỰ - BÀI BÁO HAY