Chọn phía những người bảo vệ tự do

Thứ sáu, 30 Tháng mười hai 2005, 01:21 GMT+7
  • Những "Chiến binh quốc tế" trong lực lượng Việt Minh

    Chon phia nhung nguoi bao ve tu do
    Ông bà Milut - Hồ Chí Mạnh và Malican - Lan Anh hiện nay
    Người đàn bà đứng tuổi ấy khiến tôi tò mò, không phải vì đôi ba nét Việt trên khuôn mặt tây tây, mà trên lòng và mu bàn tay chị vẽ những hoa văn tia tía nâu nâu khá lạ lùng... Chị cười xòe tay ra và nói đây là cả một câu chuyện dài.

    >> Câu chuyện về Frans de Boel - Phan Lăng
    >> Nước mắt ngày về cố hương
    >> Một trái tim, hai quê hương…
    >> Những người Đức “của” Việt Minh
    >> Những người VN mới... gốc Nhật
    >> Cựu quân nhân Nhật Bản trên đất Việt
    >> Những gia đình Việt - Nhật

    Câu chuyện về người vợ Malican - Lan Anh

    Tết của Morocco, của đạo Hồi theo lịch Mặt trăng thì có nhiều ngày tết lắm. Nhiều ngày tết nhưng có hai tết to là Tết Nhịn và Tết Cắt cổ cừu gọi là ngày Tết Cừu. Vào mỗi dịp tết như thế, những người đàn bà Hồi giáo lại lên núi kiếm mấy thứ lá rừng giã nhỏ với nhau rồi lấy nước bôi lên lòng và mu bàn tay.

    Lúc chia tay, tôi với vợ chồng chị Lan Anh cứ dùng dằng tại sảnh khách sạn một hồi lâu bởi phải nối thêm một chuyện buồn. Chị Lan Anh - Malican muốn nhờ tôi một việc là về VN thì xuống Hải Phòng để tìm hỏi một người...

    Nói đúng hơn là tìm một người Pháp tên Marcel Collier. Cũng như Milut và hàng trăm người lính lê dương khác do chán ghét chiến tranh thuộc địa vì nhiều lý do hoàn cảnh được giác ngộ đã tự nguyện chạy sang hàng ngũ Việt Minh, Marcel Collier từng tham gia cuộc kháng chiến cứu nước của chúng ta, được tặng thưởng Huy chương Kháng chiến...

    Hòa bình lập lại, Collier được chuyển công tác, như chị Lan Anh cho hay là về Ty Thủy lợi Hải Phòng ở bộ phận đê điều (?) trong nhiều năm. Collier lấy vợ người Việt chính là bà Minh và sau đó Lan Anh ra đời. Collier hồi hương về Marseille năm 1958, bà Minh không muốn đi. Giằng co lủng củng mãi rồi hai người chia tay nhau. Collier biệt tăm từ đó...

    Nhiều năm nay, chị Lan Anh muốn tìm lại người cha của mình nhưng không có điều kiện. Không có thư từ hồi âm. Không một lời nhắn. Bố chị có còn sống? Cuộc sống của ông khi về Pháp ra sao?... May ra có thể ở Ty Thủy lợi của Hải Phòng người ta biết địa chỉ của Collier bên Pháp chăng?

    Chao ôi, tìm đâu cho ra một tin nhạn mong manh giữa muôn trùng dâu bể này! Nhưng tôi cứ chép chi tiết này ra đây, may ra có người đọc biết được một manh mối nào đó?

    Không phải ai bôi vẽ gì thì tùy mà trong mỗi thôn ấp phải có những người thạo vẽ hướng dẫn. Hình vẽ là những bùa chú gì đó mà mỗi khi hành lễ, qua những động thái sấp ngửa của bàn tay thì Đức Allah mới chứng cho lòng thành của họ!

    Chị Malican cho hay khoảng mươi mười lăm hôm giặt giũ rửa bát sẽ hết. Vệt vẽ cũ chưa nhòe lại tiếp theo một cái tết nữa. Và thế là lại bôi lại vẽ tiếp! Chao ôi bận bịu bao thứ việc hồn rồi lại còn bao việc xác nữa...

    Không biết người phụ nữ này lấy đâu ra lắm sức lực như thế? Nhà chị nuôi hơn 30 con cừu, 56 con dê, 7 con bò sữa. Lại có một lò gốm chuyên sản xuất chậu bát, lọ hoa. Có một đứa con bị tật nguyền đã 16 năm nay cứ nằm một chỗ ngu ngơ vô tri cười khóc...

    Một đứa tật nguyền trong 12 đứa lành lặn. Nuôi cho được 12 đứa con đứa lành đứa dở như thế đến được cái đoạn lên bà ngoại bà nội bây giờ kinh tế dư dả còn tướp huống hồ hoàn cảnh không mấy suôn sẻ như ông bà Malican đây!

    Quê mẹ chị ở Hà Đông. Bố là một người Pháp. Chị chỉ biết mặt bố loáng thoáng. Khi đã biên biết thì chị phải làm quen với người bố dượng là một người lính lê dương Morocco có tên Mohamet chạy sang hàng ngũ Việt Minh.

    Năm 1972 chị theo mẹ và bố dượng sang đất nước xa lạ này đúng tuổi mười bảy. Và cũng năm đó chị lấy chồng.

    Bữa nay chị đến đây cùng chồng bởi nghe nói có Thủ tướng và đoàn đại biểu VN ở khách sạn này... Chị thở dài cho hay điều kiện để 64 chị em đi cùng đợt năm 1972 ấy tụ họp được với nhau rất khó vì đa số kinh tế khó khăn, con thì đông.

    Hai mươi bà đã mất, ôm theo nỗi đau đáu một lần về thăm quê mà chả được. Hiện nay nhà chị đang cưu mang một người là bà Tần. Bà Tần cũng sang Morocco cùng chồng năm 1972. Nhà nghèo. Không con. Chồng chết mấy năm nay.

    Bà Tần nhiều lần tìm mọi cách để về quê VN. Có ít tiền dành dụm được không biết bà nghe xui khôn xui dại thế nào mà trao cả hộ chiếu lẫn tiền cho một kẻ bịp. Kẻ đó nói là có mối quan hệ quen biết ở Sứ quán VN tại Pháp nên đổi hộ chiếu dễ dàng! Rồi kẻ lừa đảo ấy lặn mất tăm!

    Tôi ngó dáng người đã đầm đậm hơi ục ịch và bàn tay với những ngón thô ráp, lòng tay cộm dày nham nhở cả lên vì làm lụng công việc đồng áng, lòng bất giác dậy lên một chút thương cảm rằng người phụ nữ xứ mình cho dù đi đến góc biển chân trời nào đó cũng tất tả.


    Cho dù góc trời nào đấy, cho dù ai đó có kiếm được kha khá nhưng những nét vất vả vẫn in hằn trên khuôn mặt, đặc biệt là trên đôi tay của họ.

    Chon phia nhung nguoi bao ve tu do
    Ông Milut (trái) và BS Việt ở Quân y viện 108 năm 1960
    Câu chuyện về người chồng Milut - Hồ Chí Mạnh

    Milut sang Đông Dương năm 1952 đúng 17 tuổi. Nhà nghèo. Milut đang học dở thì bị bắt lính. Morocco khi ấy là thuộc Pháp nên chuyện vào lính là việc đương nhiên và gia đình Milut có vẻ thở phào khi suất tiền lính đã giúp những người thân qua được những ngày khó khăn đói kém!

    Nhưng Milut ngay từ trong trường học đã được nghe những tin tức về cuộc chiến tranh phi nghĩa của đội quân lê dương ở các xứ thuộc địa, trong đó có Đông Dương.

    Sau này chạy sang hàng ngũ Việt Minh ông mới biết khi Pháp bắt lính thuộc địa xứ Bắc Phi ồ ạt sang Đông Dương, Hồ Chủ tịch đã từng gửi thư cho Abdelkrrim Khahabi - một thủ lĩnh Hồi giáo, người mà Morocco coi như một anh hùng dân tộc có tư tưởng bài Pháp thực dân ở thuộc địa - mong muốn vị thủ lĩnh Hồi giáo này sử dụng ảnh hưởng tinh thần của mình để yêu cầu lính Bắc Phi từ chối sang VN.

    Với những người Morocco đã đăng lính sang Đông Dương, vị thủ lĩnh này nói như sau: Hãy chọn thái độ thích hợp nhất với niềm kiêu hãnh và danh dự của mình! Hãy chọn phía những người bảo vệ tự do!

    Milut làm y tá trong đoàn quân lê dương. Sang An Nam, đơn vị của Milut đồn trú tại Ninh Bình. Ngoài những phen bị du kích quấy rối mất ăn mất ngủ, có bận đơn vị Milut bị bộ đội chủ lực Việt Minh đánh cho tơi tả trong chiến dịch Hà Nam Ninh.

    Vốn sẵn đã lung lay tinh thần và cố tránh một cái chết lãng nhách lúc nào cũng rình rập, một đêm cuối năm 1952, Milut đem theo nửa bao tải đạn và ba khẩu súng chạy sang hàng ngũ Việt Minh. Rồi Milut có tên VN là Hồ Chí Mạnh, được phân công vào một đơn vị địch vận chuyên viết truyền đơn bằng tiếng Ả Rập để nhằm vào đối tượng lính lê dương là người Ả Rập hoặc Hồi giáo.

    Milut đưa tôi một tờ truyền đơn mà ông còn giữ được. Tờ truyền đơn đã nhàu nhĩ ố vàng in dòng chữ Ả Rập mà ông dịch: Những người VN chiến đấu như các bạn Morocco chiến đấu chống thực dân để giành độc lập cho dân tộc mình! Milut cho hay những tờ truyền đơn này được in bằng tiếng Pháp và tiếng Ả Rập do đơn vị địch vận của ông dùng đá in theo kiểu litho!

    Milut học tiếng Việt khá nhanh. Ông cười bảo tiếng Việt khó nhưng cứ chủ động nói chuyện thật nhiều với dân, với cán bộ chiến sĩ trong đơn vị địch vận thì khắc vững ngay thôi! Liên miên những ngày những đợt đi phiên dịch khai thác tù binh, hàng binh...

    Hòa bình, trước khi về Nông trường Việt Phi, Milut dạy tiếng Ả Rập cho con cái một số cán bộ cao cấp và cán bộ ngành ngoại thương có nhu cầu về ngoại thương buôn bán... Ông được mời về dạy ở Hải Dương, Yên Bái và năm 1959, từ Cục Địch vận, Milut chuyển công tác về Nông trường Việt Phi ở Ba Vì.

    Nông trường mang tên Việt Phi vì là nơi tập hợp số anh em có hoàn cảnh như Milut và nhiều hàng binh làm công việc khẩn hoang, trồng lúa, hoa màu, nuôi bò, lợn, thỏ... Nông trường có 100 người Morocco.

    Nhiều nhất vẫn là Algeria trên 100 người và Tunisia gần 50 người. Khoảng một nửa người Morocco và Algeria có vợ VN. Nhưng Milut thì vẫn độc thân! Với lại khi đó số anh em người Morocco, Tunisia và Algeria ở Nông trường Việt Phi đang sôi lên cái tin là sẽ sang Ai Cập chiến đấu chống bọn thực dân.

    Rất nhiều người đã xung phong. Có nhiều người đã bán bò và tài sản... Nhưng sau việc đó không thành! Năm 1972, Milut về Morocco cùng đợt với Lan Anh. Họ biết nhau rồi nên vợ nên chồng...

    Theo nghề y tá, thời gian sau hòa bình lại học thêm nghề châm cứu nên về Morocco Milut có nhiều việc làm... Tiếng lành đồn xa, người ta tìm đến ông nhiều lắm. Dù sao châm cứu bấm huyệt cũng là món lạ độc đáo ở xứ này!

    Milut được sung vào đội y tế của hoàng gia chuyên chữa bệnh cho hoàng thân quốc thích và nhiều bận được châm cứu bấm huyệt cho cả đức vua Hassan II. Bây giờ đã nghỉ hưu nhưng cứ thứ sáu hằng tuần ông lại được mời vào hoàng gia để thăm và chẩn bệnh...

    Ông Milut hi vọng cuộc thăm này của Thủ tướng VN sẽ mở ra nhiều khả năng làm ăn giữa doanh nhân hai nước và nhất là Sứ quán VN được mở ở Morocco, khi đó sẽ có thêm điều kiện về thăm mảnh đất thân yêu mà suốt 20 năm ông đã có biết bao kỷ niệm.

    Cái âm sắc Việt rủ rỉ mà tôi thấy như có chút chi rưng rưng khi ông nói: “Tôi cứ thấy cơ hội về thăm VN để gặp những người bạn mỗi năm mỗi xa ra ông ạ...”.

    Rưng rưng giọng nói ấy và rung rung bàn tay ấy khi ông đưa cho tôi coi tấm ảnh đã xuộm vàng chụp cùng người bạn ông tên là Việt, bác sĩ ở Bệnh viện Quân y 108 mà một lần ông đã điều trị vào cái hồi xa lắc ấy!

    XUÂN BA

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Chọn phía những người bảo vệ tự do

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Chọn phía những người bảo vệ tự do bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Chon phia nhung nguoi bao ve tu do ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Chọn phía những người bảo vệ tự do ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Bài Báo Hay của chuyên mục Phóng Sự.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - PHÓNG SỰ - BÀI BÁO HAY