Tượng đài - món nợ lịch sử!

Thứ sáu, 28 Tháng chín 2007, 17:54 GMT+7
  • Tượng đài Trần Hưng Đạo ở khu vực trung tâm quận 1, TP.HCM
    Chính quyền TP.HCM vừa chỉ đạo các cơ quan chức năng phải gấp rút thực hiện việc quy hoạch hệ thống tượng đài trên địa bàn thành phố. Đây quả là một đề toán khó, vì hơn 30 năm qua, chúng ta vẫn còn nợ nhân dân (cả những người đã khuất) cái tượng đài kỷ niệm ngày thống nhất đất nước - nói chi đến hệ thống tượng đài.

    >> Tượng đài - miếng giữa làng!

    Bài học từ tượng

    Gần đây, qua các kỳ thi tuyển trung học, đại học, người ta nhận thấy ở bộ môn Lịch sử, kiến thức của học sinh rất kém! Nhiều kỳ thi, có tới sáu bảy mươi phần trăm có điểm dưới trung bình. Thật đáng báo động, nên xã hội bắt đầu quan tâm đến vấn đề này. Nhiều cuộc hội thảo về dạy và học môn lịch sử được tổ chức. Cuộc vận động “dân ta học sử ta” diễn ra ở khắp nơi. Nhiều hình thức học sử đã được vận dụng và phát huy...

    Ở TP.HCM, mới đây, đi trên nhiều đường phố chính, người dân đã thấy các tiểu sử danh nhân, được in và treo dưới dạng cờ phướn. Với hình thức này, xã hội đã đánh giá là có mặt được và chưa được. Cờ phướn không giữ được lâu vì mưa, nắng; mặt khác người đi xe nhanh sẽ không đọc kịp, khó để lại ấn tượng.

    Nhiều nước trên thế giới, trong không gian đô thị, người ta cho xây dựng hệ thống tượng và tượng đài (tượng đài lịch sử, tượng danh nhân, tượng nghệ thuật...) nhằm mục đích giới thiệu, giáo dục và làm đẹp cho không gian thành phố. Ở thành phố Hàng Châu, Trung Quốc có miếu thờ Nhạc Phi, người anh hùng dân tộc của đất nước này. Ở bên ngoài cổng miếu, người ta làm tượng Tần Cối bằng đồng, ở tư thế quỳ gối, một hàng rào sắt bao bọc lại.

    Theo lịch sử Trung Quốc, Tần Cối là tên gian thần bán nước, người đã hại Nhạc Phi (trong sách giới thiệu 100 danh nhân có ảnh hưởng đến lịch sử Trung Quốc, có cả Nhạc Phi và Tần Cối). Vì thế, người dân Trung Quốc đến đây, sau khi cúng vái Nhạc Phi xong, họ đi ngang tượng Tần Cối và khạc nhổ vào tượng. Có lẽ do sợ mất vệ sinh, nên người ta để một cây roi cho những ai đi qua cũng có thể dùng roi đánh vào tượng Tần Cối.

    Bởi thế, khi đến đây, khách tham quan cảm nhận được một điều rằng, nếu chưa làm được những điều như Nhạc Phi, thì chí ít cũng không dám làm những điều như Tần Cối! Học sử trực quan qua tượng, sinh động như vậy, nhớ mãi!

    Món nợ lịch sử

    Sau chiến thắng lịch sử năm 1975, TP.HCM đã nghĩ đến làm tượng đài Chiến thắng. Nhiều cuộc thi thiết kế tượng đài đã được thực hiện nhưng vẫn chưa chọn được đồ án nào. Các tác phẩm dự thi quá mộc và thiếu tính “kỹ thuật”. Do đó, cái hào hùng của chiến thắng đã tạm thời dịu đi... Rồi thành phố lại nghĩ đến một tượng đài Thống nhất cho thành phố và cả nước - hợp lý và có ý nghĩa hơn.

    Tháng 5-1999, TP.HCM tổ chức cuộc thi “Ý tưởng tượng đài Thống nhất”. Có 25 tác phẩm dự thi, lọt vào vòng 2 có 10 tác phẩm. Các tác phẩm dự thi đạt được nhiều nội dung phong phú, hình thức đa dạng và về tính “kỹ thuật” thì chuyên nghiệp hơn. Nhưng nhìn các đồ án dự thi, ta thấy hình như thiếu cái khoảnh khắc của cảm xúc - cảm xúc “Vui sao nước mắt lại trào...” của ngày thống nhất đất nước dường như không tồn tại trong các tác phẩm này. Không biết với gần 25 năm đã đi qua (1975-1999), cái cảm xúc của ngày thống nhất có bị giảm đi - với thời gian - trong mỗi tác giả?

    Một lần nữa thành phố lại không chọn được đồ án tượng đài nào để thực hiện. Không hiểu vì chưa có đồ án nào đặc sắc, nói lên được hết cái ý nghĩa thống nhất, hay vì địa điểm dự kiến thực hiện tượng đài không phù hợp? Cho nên, đến nay, chúng ta vẫn nợ với đất nước, một tượng đài Thống nhất!

    Quy hoạch tượng đài?

    Ý thức được việc xây dựng hệ thống tượng và tượng đài, năm 2002, UBND thành phố đã giao nhiệm vụ cho Hội Kiến trúc sư thành phố, phối hợp cùng với Sở Văn hóa - Thông tin, Kiến trúc sư trưởng thành phố và Hội Mỹ thuật thành phố nghiên cứu quy hoạch hệ thống tượng và tượng đài đến năm 2020. Đề cương và nhiệm vụ quy hoạch đã được Hội Kiến trúc sư thực hiện, nhưng việc quy hoạch chung hệ thống tượng đài là một loại hình công tác mới nên không có đơn giá để thực hiện.


    Dự toán thực hiện quy hoạch hệ thống tượng đài phải được Sở Xây dựng, Sở Quy hoạch Kiến trúc và Bộ Xây dựng phê duyệt. Nhưng đến nay vẫn chưa được duyệt. Chúng ta lại trễ thêm năm năm nữa...

    Ngày 23-8-2007, Văn phòng HĐND và UBND TPHCM ra Thông báo số 598/TB-VP về nội dung ý kiến kết luận của thường trực Thành ủy và thường trực UBND về tiến độ lập quy hoạch tượng đài trên địa bàn thành phố. Công việc rất gấp, không thể chậm được nữa, nhưng để làm được việc này, không đơn giản. Không thể thực hiện được tất cả các tượng và tượng đài về đề tài lịch sử, danh nhân, nghệ thuật... khi chúng ta chưa biết có bao nhiêu đề tài lịch sử phải làm tượng đài; có bao nhiêu danh nhân cần làm tượng (để học tập); còn điêu khắc và tượng nghệ thuật thì không ai làm quy hoạch cho loại hình này - loại hình này phụ thuộc vào từng không gian của thiết kế đô thị, ở từng khu vực, đường phố, công trình, mà ta thấy phù hợp, cần phải đưa vào.

    Không biết trong cuộc thi “Ý tưởng thiết kế đô thị khu vực trung tâm hiện hữu mở rộng TP.HCM”, Ban tổ chức cuộc thi có đưa yêu cầu về hệ thống tượng và tượng đài của khu trung tâm vào đề bài không?

    Theo KTS NGUYỄN TRƯỜNG LƯU - Thời báo Kinh tế Sài Gòn

    Sẽ có một cụm tượng đài ở Công viên 23-9?

    UBND TP.HCM vừa chỉ đạo các cơ quan chức năng khẩn trương xây dựng quy hoạch tượng đài trên cơ sở quy hoạch điều chỉnh tổng thể mặt bằng thành phố đến năm 2025.

    Về phương thức xây dựng quy hoạch tượng đài, phải xác định các điểm nhấn về tính lịch sử của tượng đài và không gian thể hiện, nhất là tại bốn công viên lớn khu vực trung tâm thành phố (Thảo cầm viên, Tao Đàn, 23-9 và 30-4)

    Theo UBND thành phố, từ nay đến cuối năm (2007), các dự án xây dựng tượng đài Thống nhất, Nam bộ kháng chiến, Rừng Sác và Chiến khu An Phú Đông sẽ được thông qua. Vì vậy phải xác định được hai địa điểm xây dựng tượng đài Thống nhất và Nam bộ kháng chiến; trong đó tượng đài Thống nhất có tầm cỡ hoành tráng, có tổ chức thi sáng tác và chọn tác phẩm đoạt giải.

    Thành phố đề xuất nghiên cứu sử dụng Công viên 23-9 với diện tích 10 héc ta cho cụm tượng đài này. Dự kiến đặt tượng đài Thống nhất về phía gần chợ Bến Thành và tượng đài Nam bộ kháng chiến về phía mũi tàu gần chợ Nguyễn Thái Bình; đồng thời xây dựng cụm hệ thống tượng đài và phù điêu hoành tráng thể hiện các chuỗi sự kiện liên hoàn từ giai đoạn trước khi có Đảng, đến Nam kỳ khởi nghĩa, Nam bộ kháng chiến, Tết Mậu thân đến khi thống nhất đất nước.

    Ngoài ra, UBND thành phố cũng yêu cầu các cơ quan chức năng quy hoạch xây dựng các biểu trưng văn hóa tại các cửa ngõ của thành phố. Cụ thể là nút giao thông Quang Trung trên tuyến đường Xuyên Á, điều chỉnh mẫu tượng đài năm cô gái các nước cận kề sang biểu trưng các cô gái Việt Nam và xây dựng tượng đài Hồ Chí Minh tại quảng trường lớn khu đô thị mới Thủ Thiêm.

    Đá Bàn

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Tượng đài - món nợ lịch sử!

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tượng đài - món nợ lịch sử! bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Tuong dai mon no lich su ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tượng đài - món nợ lịch sử! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Nhà Đất của chuyên mục Nhà Đất.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - NHÀ ĐẤT - TIN NHÀ ĐẤT