Xuất khẩu gạo: thiếu “chuyên nghiệp” từ sản xuất đến thị trường

Chủ nhật, 30 Tháng một 2005, 08:21 GMT+7
  • Xuat khau gao: thieu �Schuyen nghiep� tu san xuat den thi truong 

    Bốc xếp xuất khẩu gạo tại Cảng Sài Gòn

    Nhìn lại 16 năm Việt Nam tham gia xuất khẩu gạo có thể tạm đưa ra nhận định đó là, chúng ta đã gặt hái được thành công bước đầu: Xuất khẩu được khoảng 45 triệu tấn, đem về nguồn ngoại tệ khoảng 10 tỉ USD. Điều quan trọng hơn là chúng ta đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm quý báu. Và những bài học về sản xuất và thị trường hiện vẫn đang nóng hổi với công tác xuất khẩu gạo năm 2005.

    Những vấn đề tồn tại

    Cho đến thời điểm hiện nay sản xuất nông nghiệp ở nước ta về cơ bản đã thoát khỏi “tư duy” bao cấp, từng bước gắn sản xuất với thị trường. Tuy nhiên, nếu xét theo quy mô sản xuất lúa gạo hàng hóa phục vụ cho công tác xuất khẩu thì về cơ bản vẫn còn manh mún. Cho dù một số địa phương, vùng đã được quy hoạch: vùng 1 triệu tấn  lúa chất lượng cao ở Đồng bằng sông Cửu Long và 300.000 ha ở Đồng bằng sông Hồng, song nhìn chung xét tổng thể hiện vẫn chưa có quy hoạch như: quy hoạch vùng, diện tích, cơ cấu giống... cho sản xuất lúa gạo xuất khẩu.

    Theo Tổng cục thống kê hiện vẫn có khoảng 99,3% số hộ nông nghiệp vùng ĐBCSL có quy mô đất nông nghiệp dưới 1 ha, trong đó 91,7% có quy mô từ 0,2 đến dưới 0,5 ha, chủ yếu là đất lúa. Ngay tại ĐBSCL, tuy chiếm trên 90% lượng gạo xuất khẩu, nhưng những nhược điểm trên vẫn chưa được khắc phục. Hiện có khoảng 70,7% số hộ nông nghiệp có quy mô đất lúa dưới 1 ha (trong đó 46% số hộ có quy mô dưới 0,5 ha); 29,3% số hộ có 1 ha trở lên, 3,74% số hộ có quy mô trên 3 ha.

    Một trong những bất cập bộc lộ rõ nhất trong công tác xuất khẩu nông sản nói chung và xuất khẩu gạo nói riêng là công tác tổ chức thị trường. Có một thực tế hiện nay  trong ký kết hợp đồng xuất khẩu gạo thông thường được ký kết ở đầu năm, giá cả cũng được “chốt” ngay ở thời điểm này. Trong khi đó các doanh nghiệp lại chưa thể định liệu được kết quả sản xuất trong năm như thế nào, giá cả trong năm diễn biến ra sao. Điều đó dẫn tới một thực tế là nhiều năm khi ký hợp đồng thì giá gạo thấp,  khi thực hiện xuất trả kế hoạch thì giá gạo cao, nên nhiều doanh nghiệp xuất khẩu gạo kêu trời vì lỗ nặng.

    Một thực tế khác cũng biểu hiện sự bất cập trong công tác tổ chức thị trường đó là mạng lưới thu gom lúa gạo cho xuất khẩu. Thực tế hiện nay việc thu mua, vận  chuyển chủ yếu vẫn phụ thuộc quá lớn vào tầng, nấc trung gian, thương lái, chủ vựa gạo... Tình hình này tất yếu dẫn tới hiện tượng ép giá đối với nông dân, hoặc đẩy giá lên cao đối với doanh nghiệp thu  mua xuất khẩu.

    Giải pháp cho năm 2005?

    Như vậy, để khắc phục sự bất cập  nêu trên theo các chuyên gia nghiên cứu cho rằng, chúng ta nên có cách nhìn tổng thể, có tính chuyên nghiệp cao về sản xuất và xuất khẩu lúa gạo hàng hóa. Cách nhìn này phải đảm bảo sự đồng bộ về các mặt lợi ích: “Nhà nước doanh nghiệp - người nông dân) và đồng bộ các khâu: từ sản xuất - tổ chức thị trường - xuất khẩu. Kinh nghiệm 16 năm cho thấy, trong thời gian tới chúng ta khẩn trương hoàn thành quy hoạch vùng lúa xuất khẩu trên phạm vi cả nước. Nội dung quy hoạch phải bám sát nhu cầu của thị trường, ở từng giai đoạn, mặt khác, nên chăng hình thành một hệ thống phân phối chuyên nghiệp như: các hợp tác xã hoặc tổ hợp tác để thu mua lúa gạo một cách thống nhất giữa các địa phương theo phương thức hợp đồng kinh tế, bên cạnh đó, nhanh chóng áp dụng khoa học - công nghệ, đặc biệt thành tựu khoa học công nghệ hiện đại từ khâu chọn giống, chăm sóc, chế biến, bảo quản nhằm nâng cao chất lượng gạo Việt Nam; Nhanh chóng đầu tư sức người, sức của cho việc khai thác dự báo thông tin theo hướng nghiên cứu: Cung - cầu thị trường thế giới, cung - cầu trong nước, trong vùng, thời vụ, giá cả: Dự báo (dài hạn, ngắn hạn). Để từ các thông tin đó làm cơ sở cho chúng ta chủ động thực hiện ký kết hợp đồng và xuất khẩu. Thực tiễn cho thấy, trong những năm vừa qua nhiều doanh nghiệp đã phải ngậm đắng nuốt cay vì thừa thông tin.


    Số lượng xuất khẩu gạo từ năm 1989 - 2004 

    * Năm 1989 Việt Nam chính  thức tham gia xuất khẩu gạo với số lượng 1,42 triệu tấn, thu về 290 triệu USD.

    * Từ năm 1990-1995, lượng xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt dưới 2 triệu tấn/năm, (1990: 1,624 triệu tấn; 1991: 1,033 triệu tấn; 1992: 1,946 triệu tấn; 1993: 1,722 triệu tấn; 1994: 1,983 triệu tấn; 1995: 1,988 triệu tấn.

    * Từ 1996-2000, lượng gạo xuất khẩu trung bình đạt trên 3 triệu tấn/năm (1996: 3,006 triệu tấn; 1997: 3,575 triệu tấn; 1998: 3,730 triệu tấn; 1999: 4,508 triệu tấn; 2000: 3,5 triệu tấn).

    * Từ năm 2001 - 2004, lượng gạo xuất khẩu về cơ bản vẫn duy trì được mức trên 3 triệu tấn/năm, song giá cả không ổn định (năm 2001: 3,729 triệu tấn; 2002: 3,240 triệu tấn; 2003: 3,820 triệu tấn; 2004: 4,05 triệu tấn). 

    HNM

    VietBao.vn
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Xuất khẩu gạo: thiếu “chuyên nghiệp” từ sản xuất đến thị trường

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Xuất khẩu gạo: thiếu “chuyên nghiệp” từ sản xuất đến thị trường bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Xuat khau gao thieu chuyen nghiep tu san xuat den thi truong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Xuất khẩu gạo: thiếu “chuyên nghiệp” từ sản xuất đến thị trường ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - KINH TẾ - TIN KINH TẾ