Thoát nước Hà Nội _ “Xây nhà từ nóc”?

Chủ nhật, 22 Tháng năm 2005, 07:36 GMT+7
  • Thoat nuoc Ha Noi _ �SXay nha tu noc�? 

    Công nhân Cty thoát nước Hà Nội vận hành rô-bốt kiểm tra cống thoát nước có gắn camera

    Từ hàng chục năm nay, không ít con phố, đoạn đường người dân vẫn phải bì bõm lội nước mỗi khi trời mưa ngay cả khi trận mưa không lớn. Ngập có nghĩa là nghẽn, nước không thoát được. Nhưng không phải nghẽn ở một chiếc cống, một đoạn trong hệ thống thoát.

     

    Vẫn úng ngập

    Luận bàn về bất cứ chuyện gì, bao giờ người ta cũng đổ cho... thiếu kinh phí. Nhưng với thoát nước, từ đầu năm 1996, Chính phủ đã phê duyệt dự án thoát nước Hà Nội giai đoạn I với tổng vốn đầu tư hơn 3.100 tỉ đồng (tính cả dự phòng cho trượt giá trong thời gian thi công). Mục tiêu của dự án giai đoạn I là giải quyết tình trạng úng ngập do mưa trong phạm vi 77,5km2 tại 7 quận (trừ 2 quận mới Hoàng Mai, Long Biên) và một phần diện tích của 2 huyện Từ Liêm, Thanh Trì khi lượng mưa theo tính toán trên giấy là 172mm/2 ngày. Dù không thực hiện được đúng tiến độ dự kiến (hoàn thành năm 2000), nhưng dự án giai đoạn I chắc chắn hoàn thành trong năm 2005 bởi khi bước vào mùa mưa năm 2004 thì 13/16 hạng mục công trình đã hoàn thành và dự án giai đoạn II đang gấp rút để tiếp tục triển khai.

     

    Vậy hiệu quả cụ thể ra sao khi suốt 6 năm qua, năm nào người ta cũng công bố hoàn thành một vài công trình, hạng mục công trình ? Trước mùa mưa 2003, giám đốc Cty thoát nước phát biểu: “Mùa mưa năm 2002, Hà Nội có 30 điểm úng ngập thì năm 2003 đã giải quyết được 10 điểm nhưng lại... phát sinh thêm 10 điểm khác”  và “Thủ đô sẽ không úng ngập nếu lượng mưa dưới 172mm/ngày, đêm”.  Tuy nhiên, ngay trong đêm đầu tiên (24-5-2003) trận mưa đầu mùa với lượng nước là 95,4mm thì tại khu vực nội thành đã có 34 điểm ngập nặng. Trận mưa thứ 2  (ngày 5-6-2003) lượng nước 85,5mm (bằng một nửa so với tính toán cho phép) nhưng có hơn 40 điểm bị úng ngập. 2 năm sau, tức là mùa mưa năm nay, vẫn ông giám đốc ấy cho hay: úng ngập lụt của Hà Nội có thể xảy ra tại 30 điểm (trong đó có 19 điểm thuộc 7 quận như trên) và 11 điểm ở 2 quận Hoàng Mai, Long Biên. Như vậy mục tiêu dự án giai đoạn I đặt ra liệu có đảm bảo khi mà mùa mưa mới bắt đầu ?

     

    Có người lý giải, Hoàng Mai, Long Biên là 2 quận mới, hạ tầng cơ sở chưa đồng bộ thì “nghẽn” nước là lẽ đương nhiên. Nhưng thực tế chưa chắc thoát nước 2 quận mới “tệ” hơn 7 quận cũ. Bằng chứng là 9 quận nội thành có 110 hồ điều hòa thì Hoàng Mai và Long Biên chiếm tới 46. Hoàn Kiếm là 1 trong 7 quận còn lại, nhưng chỉ có duy nhất hồ Hoàn Kiếm, quận Cầu Giấy cũng chỉ có 2 hồ... Ai cũng biết chức năng điều hòa của hồ quan trọng như thế nào thì cái lý  quận mới úng ngập nhiều hơn là không thuyết phục. Bên cạnh đó tình trạng ai thích xây cao xây thấp cũng không được cơ quan quản lý quan tâm cũng là nguyên nhân gây úng ngập cục bộ.

     

    “Nghẽn” vì rác

    Ngày thường, công nhân của Cty thoát nước cũng có mặt lần lượt tại từng chiếc cống trên các tuyến phố để vớt rác, thông cống đảm bảo mỗi hố ga ít nhất một năm cũng được nạo vét một lần. Nhưng mỗi khi có cơn mưa là hàng trăm công nhân làm công việc thoát nước đã sẵn sàng “trực chiến” tại các điểm có khả năng úng ngập để vớt rác cho nước lưu thông. Song, mức độ “nghẽn” rác hiện nay là rất trầm trọng. Trong khu tập thể Ngọc Khánh, gần trường Phan Chu Trinh có chợ tạm, chợ họp vào buổi chiều. Ngay chợ là chiếc cống ngầm thoát nước cho cả khu tập thể. Tuy nhiên sau mỗi buổi chợ, rác thải không được dọn và hôm sau, các chủ hàng người có chổi dùng chổi, người dùng chân cùng hò nhau tuồn rác xuống cống để làm vệ sinh. Ngày qua ngày, tháng qua tháng, rác tích tụ lại. Và mưa xuống, nước không thể thoát được. Cả khu tập thể này lụt lội tồi tệ sau những cơn mưa.

     

    Thoat nuoc Ha Noi _ �SXay nha tu noc�? 

    Tổ cơ giới số 6, XN thi công cơ giới và xây lắp (Cty Thoát nước) nạo vét bùn sông Kim Ngưu

    Theo số liệu của Cty Môi trường đô thị, mỗi năm thành phố thải khoảng 620.000 tấn rác. Dự tính năm nay, tổng lượng rác thải lên tới 850.000 tấn. Tuy nhiên chỉ khoảng 80-90% lượng rác thải được chuyển đến các bãi rác. Như vậy số còn lại nếu không chềnh ềnh tại các ngõ xóm thì cũng bị đưa xuống hệ thống cống, mương và những con sông thoát nước như: sông Nhuệ, sông Tô Lịch, sông Kim Ngưu, sông Sét...

     


    “Xây nhà từ nóc”

    Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, Hà Nội đang xây dựng hạ tầng thoát nước theo kiểu “xây nhà từ nóc”. Hệ thống sông, hồ, mương tiêu nước kết nối với các tuyến cống đưa nước từ trong nội thành ra sông không được đầu tư vì không nằm trong dự án thoát nước giai đạn I. Điều đó tạo nên sự “lệch pha” trong thoát nước của thành phố. Ví dụ úng ngập tại một số điểm trên địa bàn ở phường Kim Liên (quận Đống Đa) là do cửa xả cầu Trung Tự cao hơn hẳn cao độ mặt nước sông Lừ (nơi nước được xả ra). Vì sự ngược đời ấy nên khi có mưa lớn, nước không thoát được làm người ta phải đóng cửa xả lại để bơm nước thoát ra mương Phương Mai và hồ Kim Liên.

     

    Nhiều nơi cũng chênh như vậy. Nên úng ngập là điều tất yếu vì không thể “nghiêng phố đổ nước ra sông”.

     

    Mương tiêu nước đóng vai trò quan trọng trong hệ thống thoát nước liên hoàn, nối các tuyến cống ra 4 sông trong nội thành để thoát ra sông Hồng, sông Nhuệ. Nhưng trong khi 11 chiếc cống thoát ra các mương không ngừng được đầu tư tiền của để mở rộng mặt cắt đồng thời nạo vét và đào sâu để tăng cường năng lực lưu thông nước thì các con mương vẫn y nguyên hiện trạng, chưa kể lòng mương ngày càng bị thu hẹp vì chất thải lắng xuống và bị lấn chiếm.

     

    Theo tính toán của Cty thoát nước Hà Nội, dù vẫn phải thường xuyên việc trục vớt rác bảo đảm độ lưu thông nhưng để xóa việc “cống cao, mương thấp” thì cần phải nạo vét trước mắt là hơn 50 nghìn mét khối bùn đất. Còn thực tế ở kênh xả ra sông Hồng có khối lượng bùn đọng là 11 nghìn mét khối, ở kênh dẫn vào các trạm bơm còn 43 nghìn mét khối và trên các mương thoát nước còn tổng số khoảng 120 m3. Trong khi kinh phí cho việc nạo vét có hạn thì khối lượng chất thải lắng đọng từng ngày, cản trở hoạt động thoát nước.

     

    KTS Ngô Huy Giao là một người nhiều năm làm việc trong lĩnh vực xây dựng, kiến trúc ở Hà Nội. Theo ông, sự yếu kém của hệ thống thoát nước Hà Nội nói riêng và các đô thị của Việt Nam nói chung là do chưa tách được hệ thống thoát nước thải và nước mặt. ý tưởng chia làm 2 hệ thống thoát nước riêng biệt là đúng nhưng với điều kiện kinh phí vô cùng khó khăn thì chuyện đó khó có thể thực hiện được. 6 năm thực hiện dự án thoát nước giai đoạn I mất 200 triệu USD. Dự án này hoàn thành thì chỉ 65-70% các tuyến phố của Hà Nội có cống thoát nước và chủ yếu là ở khu trung tâm. Nhiều khu vực chưa có cống thoát, nhiều nơi có cống thoát nước nhưng đã hết hạn sử dụng, bị xuống cấp hoặc đã hỏng.

     

    Dự kiến kinh phí thực hiện giai đoạn II là 250 triệu USD với những phần việc như tiếp tục cải tạo hai bên bờ sông thoát nước, hạ độ cao các cống thoát nước chảy vào sông... Nếu dự án giai đoạn II hoàn thành thì thoát nước Hà Nội cũng chưa thể khẳng định có phải thực hiện những giai đoạn tiếp theo hay không. Tuy nhiên tình hình úng ngập Hà Nội chắc sẽ được cải thiện hơn hiện nay.

     

    HNM

    VietBao.vn
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Thoát nước Hà Nội _ “Xây nhà từ nóc”?

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thoát nước Hà Nội _ “Xây nhà từ nóc”? bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Thoat nuoc Ha Noi Xay nha tu noc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thoát nước Hà Nội _ “Xây nhà từ nóc”? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - KINH TẾ - TIN KINH TẾ