Nợ xấu của ngân hàng nhiều hay ít?

Thứ tư, 28 Tháng chín 2005, 16:05 GMT+7
  • No xau cua ngan hang nhieu hay it
    Nếu tính toàn hệ thống thì 4/5 ngân hàng thương mại Nhà nước có nợ xấu chỉ ở mức một con số.

    “Nhiều tổng giám đốc không nắm được chính xác số nợ xấu của ngân hàng mình. Có những con số đã được “đánh bóng” trong các báo cáo. Vậy đâu là sự thực?”.

    Trên đây là một đoạn trích từ Bản tin kinh tế-tài chính-ngân hàng số 177 ngày 31/8/2005 của Ngân hàng công thương Việt Nam. Năm trước, các tổ chức tín dụng đã bị “chấn động” với việc Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ra Quyết định số 493/2005/QĐ-Ngân hàng Nhà nước ngày 22/4/2005 của ban hành Quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng (tổ chức tín dụng).

    Theo đó, các tổ chức tín dụng phải phân loại nợ (các khoản cho vay, ứng trước, thấu chi và cho thuê tài chính, các khoản chiết khấu, tái chiết khâu, bao thanh toán và các hình thức tín dụng khác) thành 5 nhóm với mức độ rủi ro khác nhau, nợ từ nhóm 3 đến nhóm 5 được coi là nợ xấu. Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ là tỷ lệ để đánh giá chất lượng tín dụng của tổ chức tín dụng.

    Với Quyết định 493, Ngân hàng Nhà nước hy vọng các khoản nợ xấu sẽ bộc lộ rõ trong bảng cân đối kế toán, trên cơ sở đó từng tổ chức tín dụng và toàn ngành sẽ có hướng xử lý rủi ro tín dụng, đảm bảo cho hoạt động của hệ thống lành mạnh.

    “Công nghệ đảo nợ” che lấp bức tranh nợ

    Tại cuộc họp giám đốc các ngân hàng trên địa bàn Hà Nội đầu năm 2005, ông Nguyễn Đức Hưởng, Giám đốc Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thăng Long đã nói: “Nếu phân loại nợ theo Quyết định 493 thì năm nay sẽ là năm khủng hoảng tài chính của các ngân hàng thương mại, dự kiến tỷ lệ nợ xấu có thể gấp nhiều lần so với phân loại nợ theo quy định cũ nhưng nếu làm chính xác, tình hình tài chính những năm sau của ngân hàng sẽ rất trong sạch, lành mạnh”.

    Tuy nhiên, đến đầu tháng 8/2005, tỷ lệ nợ xấu được báo cáo chính thức của các ngân hàng, đặc biệt là ngân hàng thương mại Nhà nước đã gây bất ngờ: quá thấp so với dự kiến. Nợ xấu của khối ngân hàng thương mại Nhà nước trên địa bàn Hà Nội chỉ khoảng 4,7% trong tổng dư nợ và khối ngân hàng thương mại cổ phần chưa đầy 2%.

    Được biết, nếu tính toàn hệ thống thì 4/5 ngân hàng thương mại Nhà nước có nợ xấu chỉ ở mức một con số (từ trên 2% đến trên 6%).

    Một cán bộ lãnh đạo cấp vụ của Ngân hàng Nhà nước nói: “Số liệu này không ai tin, nhưng căn cứ nào để nói số liệu đó phản ánh không đúng chất lượng tín dụng hiện nay thì chưa chỉ rõ ra được”. Một số lãnh đạo các chi nhánh ngân hàng thương mại (cả cổ phần và Nhà nước) nhận xét tỷ lệ nợ xấu thể hiện trên các báo cáo tài chính hiện nay là thấp so thực tế.

    Nguyên nhân chủ yếu do một số ngân hàng sợ ảnh hưởng đến kết quả tài chính. Nếu số nợ xấu lớn thì phải trích lập để dự phòng cũng lớn (nhóm 3 : 20%, nhóm 4 : 50% và nhóm 5 là 100%) số tiền này phải hạch toán vào chi phí hoạt động. Nếu trích đủ dự phòng, chi phí nhiều chi nhánh ngân hàng thương mại Nhà nước sẽ lớn hơn thu nhập.

    Một lý do nữa cũng được đề cập là một số giám đốc chi nhánh lo ngại bị đánh giá, xem xét mức độ hoàn thành nhiệm vụ chỉ đạo, điều hành nên cũng không muốn bộc lộ tỷ lệ nợ quá hạn thực của đơn vị mình.

    Một số giám đốc ngân hàng thương mại ở Hà Nội đã nêu tình hình đảo nợ do các tổ chức tín dụng “đen” thực hiện, có thể nhận diện qua các quảng cáo trên báo như: “Nhận làm thủ tục mở tài khoản, vay vốn ngân hàng cho các cá nhân, tổ chức tín dụng có nhu cầu, thủ tục nhanh gọn, làm tại nhà hoặc cơ quan...”.


    Công nghệ đảo nợ đ㠓giúp” một số ngân hàng có bức tranh hoạt động tín dụng “lành mạnh” ảo. Có dư luận cho rằng tỷ lệ nợ xấu của một vài ngân hàng thương mại cao là do họ cho vay món quá lớn (vài chục tỷ thậm chí hàng trăm tỷ đồng), khi nợ của các khách hàng (thường là doanh nghiệp Nhà nước) quá hạn thì khó ai có thể cho vay để đảo nợ nên không giấu được.

    Cần thiết có sự định lượng rõ ràng

    Một nguyên nhân nữa cũng được đề cập là một số quy định về phân loại nợ của Ngân hàng Nhà nước chưa thật rõ ràng, thiên về định tính. Thể hiện rõ nhất trong Điều 6.3 (Quyết định 493): “Trường hợp một khách hàng có nhiều hơn 1 khoản nợ, nếu có bất kỳ khoản nợ bị chuyển sang nhóm nợ rủi ro cao hơn thì tổ chức tín dụng bắt buộc phải phân loại các khoản nợ còn lại của khách hàng đó vào các nhóm nợ rủi ro cao hơn tương ứng với mức độ rủi ro”.

    Quy định này gây ra nhiều cách hiểu khác nhau dẫn đến cách thực hiện khác nhau. Điều 6.4 (Quyết định 493) và công văn số 783/2005/QĐ-Ngân hàng Nhà nước ngày 31/5/2005 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ đã dùng các cụm từ hoàn toàn mang tính định tính như: “Các tổ chức tín dụng chủ động tự quyết định...”.

    Việc đánh giá đúng bản chất khả năng suy giảm và mức độ tổn thất của từng khoản nợ để phân vào các nhóm rủi ro tương ứng cũng chưa có định lượng mà chủ yếu là do ngân hàng thương mại quyết định, dễ dẫn đến tình trạng phân loại nợ và tính toán dự phòng rủi ro không chính xác.

    Giám đốc một chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nói: “Ngân hàng Nhà nước cho phép tổ chức tín dụng chủ động tự quyết định phân loại vào các khoản nợ thích hợp thì tất nhiên là họ sẽ phân loại vào những nhóm nợ độ rủi ro thấp chứ. Đã là định tính thì Ngân hàng Nhà nước bảo sai, tổ chức tín dụng bảo đúng chẳng có ai phân xử. Ngay cả định lượng mà người ta còn làm xiếc được nữa là, tìm cách giúp khách hàng trả nợ đúng hạn cho nợ đủ tiêu chuẩn rồi sau lại cho vay lại kỳ hạn mới. Thử kiểm tra những món nợ vay-trả-vay trong một thời gian rất ngắn của một số khách hàng mà xem”.

    Tuy nhiên, có những người lại suy nghĩ lạc quan hơn về tình hình phân loại nợ của các ngân hàng. Họ cho rằng, tỷ lệ nợ xấu thấp hiện nay cũng là điều dễ hiểu và chỉ tạm thời vì nhiều ngân hàng chưa xây dựng xong hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ để hỗ trợ việc phân loại nợ.

    Quy định một khách hàng có một khoản nợ chuyển sang nhóm nợ rủi ro cao hơn thì phải chuyển toàn bộ dư nợ khách hàng đó sang nhóm nợ tương ứng chưa thực hiện được vì khách hàng có quan hệ tín dụng với nhiều tổ chức tín dụng khác nhau.

    Việc phân loại nợ thành từng nhóm đòi hỏi phải có thông tin chính xác về tài sản bảo đảm, khả năng trả nợ gốc, lãi của khách hàng theo mức thời gian cụ thể đồng thời phải có phần mềm công nghệ để quản lý, vì vậy vấn đề này không thể một sớm một chiều khắc phục được...

    Quyết định 493 đã có hiệu lực thi hành đến nay đã gần 5 tháng. Việc phân loại nợ về cơ bản theo báo cáo của các ngân hàng thương mại đã được thực hiện chỉ còn việc trích lập dự phòng là chưa đầy đủ. Với những con số đã nêu và dư luận xung quanh việc phân loại nợ xấu của một số ngân hàng thương mại, rất cần Ngân hàng Nhà nước có sự kiểm tra xem xét lại thực chất vấn đề.

    (Theo Thời báo kinh tế Việt Nam)
    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Nợ xấu của ngân hàng nhiều hay ít?

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nợ xấu của ngân hàng nhiều hay ít? bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết No xau cua ngan hang nhieu hay it ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nợ xấu của ngân hàng nhiều hay ít? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Thị Trường của chuyên mục Kinh Tế.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - KINH TẾ - THỊ TRƯỜNG