Nhà đầu tư chỉ trích cơ quan quản lý chứng khoán

Thứ ba, 01 Tháng mười một 2005, 12:05 GMT+7
  • - Tại diễn đàn bàn về "Kế hoạch và giải pháp phát triển TTCK Việt Nam giai đoạn 2006-2010" do UBCKNN và Hiệp hội kinh doanh chứng khoán Việt Nam vừa tổ chức tại Hà Nội, các nhà đầu tư chứng khoán đã chỉ trích "nặng lời" cơ quan quản lý chứng khoán. Trong mắt giới đầu tư, TTCK Việt Nam đang thiếu nhiều tiêu chuẩn cơ bản.

    Quan hệ cung - cầu bị bóp méo

    Đó là cách mà TS Hồ Công Hưởng - Giám đốc Công ty Chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BSC) - nói về hoạt động của các công ty chứng khoán hiện nay. Theo ông Hưởng, hiện mới có dăm ba công ty chứng khoán tại Việt Nam nhưng họ đã phải cạnh tranh nhau một cách không đáng có trong điều kiện kinh doanh còn nhiều khó khăn.

    Nha dau tu chi trich co quan quan ly chung khoan
    Diễn đàn đối thoại trực tiếp giữa các DN và cơ quan quản lý như thế này sẽ được Bộ Tài chính tổ chức hàng năm. (Ảnh: HP)

    Ông Hưởng đưa ra một ví dụ, khi định giá Công ty kỹ thuật dịch vụ dầu khí (thuộc Tổng Công ty Dầu khí Việt Nam, một DN có tới 14 DN con trên nhiều tỉnh thành với 3.200 tỷ tổng tài sản), đã có 3 đơn vị chào thầu với giá khác biệt hẳn: BSC chào 900 triệu, công ty thứ hai chào 600 triệu và công ty thứ 3 chào có 259 triệu.

    Nhưng Thông tư 126 của Bộ Tài chính lại quy định, chi phí cổ phần hoá của một DN không được quá 400 triệu và tiền thuê định giá không được quá 10% của 400 triệu đó. Vì thế, trường hợp này phải báo cáo lên Bộ Tài chính. BSC được chỉ định thầu.

    Tuy nhiên, do có các mức giá chào thầu quá thấp nên trước các sức ép, BSC mặc dù đã được chỉ định thầu vẫn phải giảm giá xuống còn 245 triệu. 30 nhân viên làm việc ròng rã trong vài tháng để định giá Công ty kỹ thuật dịch vụ dầu khí và 14 DN con khác trên hàng chục tỉnh thành, lờ lãi cuối cùng như không có.

    "BSC cũng là công ty 2 lần thực hiện đấu giá cho Vinamilk. Nhìn bề ngoài thì có vẻ hoành tráng vậy thôi, nhưng theo quy định hiện hành chúng tôi chỉ được trả 40 triệu cho hàng loạt những công việc đang phải làm. Tiền đâu ra mà đầu tư", ông Hưởng bức xúc tâm sự.

    Ông cho rằng, do quy mô thị trường vẫn còn khá nhỏ, tốc độ tăng trưởng chậm, số lượng các công ty chứng khoán lại tăng nhanh quá mức cần thiết. Số lượng các công ty cổ phần có quy mô lớn quá ít nhưng lại phân bổ không đều nên hoạt động kinh doanh của các công ty chứng khoán đang đứng trước những khó khăn và thách thức rất lớn.

    Hiện, cuộc chiến thầm lặng giữa các công ty chứng khoán vẫn đang xảy ra với mức cạnh tranh về phí dịch vụ môi giới, mức trần về phí tư vấn cổ phần hoá, phí tổ chức đấu giá, phí xác định giá trị doanh nghiệp... Các mức phí quy định đều khá khiêm tốn theo quy định hiện hành. "Khó có thể có công ty chứng khoán nào có thể tự sống được nếu không tự kinh doanh, tự đầu tư chứng khoán, tự làm thêm tay phải tay trái... Và với tình trạng này, các công ty chứng khoán vẫn không có tiền đầu tư trở lại như đào tạo cán bộ, phát triển mạng lưới... Quan hệ cung cầu của chúng ta không bình thường vì bị bóp méo quá lệch lạc", ông Hưởng nhận định.

    Đây cũng là lý do giải thích vì sao, trong số 14 công ty chứng khoán được phép hoạt động, ngoài một số đại lý nhận lệnh ở một số tỉnh, thành (và thực sự cũng chưa hoạt động), chưa có công ty chứng khoán nào thực sự có hệ thống các đại lý nhận lệnh hoặc các phòng giao dịch, các chi nhánh đủ mạnh trong phạm vi cả nước.

    Ông Hưởng kết luận: "Suy cho cùng, sẽ không có hoạt động của thị trường chứng khoán nếu không có hoạt động của các công ty chứng khoán. Vì vậy, một lần nữa, chúng tôi khuyến nghị rằng, chính sách đối với các công ty chứng khoán phải thay đổi".


    Ông Nguyễn Đoan Hùng - Phó chủ tịch Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước:

    "TTCK khu vực châu Á hiện chia ra làm 2 nhóm: Nhóm các nước có TTCK đã phát triển và nhóm chưa phát triển (gồm: Việt Nam, Lào, CPC, Mianma; và Brunei). Chúng ta hiện là nhóm trưởng nhóm 2. Vì vậy, chúng tôi mong nhận được nhiều ý kiến từ giới đầu tư hơn nữa với mong muốn đuổi kịp khu vực".

    Đồng tình với vị Giám đốc này, nhiều người trong số gần 300 đại biểu đến với Diễn đàn cho rằng, Chính phủ cần nâng mức vốn tối thiểu yêu cầu cho mỗi loại hình dịch vụ chứng khoán; áp dụng danh sách loại trừ khi định nghĩa về loại hình kinh doanh của các công ty chứng khoán thay vì xác định cụ thể từng loại hình kinh doanh như hiện nay.

    Bên cạnh đó, thay vì áp dụng chế độ khống chế mức phí trần như hiện nay hoặc khống chế mức phí sàn hoặc để cho thị trường tự quyết định như tại các thị trường chứng khoán phát triển, Nhà nước cần đưa vào vận hành hệ thống phí cố định như kinh nghiệm của Thái Lan (0,25%/tổng giá trị giao dịch).

    "Rào cản lớn nhất hiện nay đối với các công ty chứng khoán khi thực hiện dịch vụ bảo lãnh phát hành là tổng giá trị bảo lãnh phát hành không được vượt quá 30% vốn tự có của tổ chức bảo lãnh. Sự cẩn trọng đến mức dư thừa theo quy định này đã bộc lộ rõ sự bất hợp lý trong trường hợp tổ chức bảo lãnh đã tìm được đủ người mua chứng khoán theo đúng giá trị được bảo lãnh, bất kể tổng giá trị bảo lãnh là bao nhiêu hoặc khi tổ chức bảo lãnh chỉ bảo lãnh phần còn lại không được phân phối hết (bảo lãnh dưới hình thức dự phòng)" - Tổng giám đốc một công ty quản lý quỹ tại TP.HCM nói.

    Đối xử kém với nhà đầu tư

    Không chỉ các công ty chứng khoán bức xúc, giới đầu tư cũng nhân cơ hội lên tiếng. Ông Mạc Công Liêm, một nhà đầu tư tại Hà Nội, cũng như nhiều ý kiến cho rằng, chính sách dành cho các nhà đầu tư của cơ quan quản lý Chứng khoán "quá kém".

    Những chính sách do UBCKNN và Trung tâm Giao dịch Chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh đã làm theo hình thức can thiệp hành chính như: Chỉ cho mỗi nhà đầu tư mua tối đa 200 cổ phiếu; thay đổi biên độ từ 2% lên 7% trong khi thực hiện chu kỳ thanh toán T+4... làm rất nhiều người đã rời bỏ TTCK.


    Với các nhà đầu tư nước ngoài, chính sách của cơ quan chức năng cũng quá chậm trễ. Ông Lê Kiên Cường - Quản trị trang web Vietstock (diễn đàn đông đảo nhất của giới chứng khoán tại Việt Nam) - cho rằng, nhà đầu tư nước ngoài chiếm một vai trò cực kỳ to lớn trong TTCK VN, nhưng để biến những nhà đầu tư tiềm năng trên trở thành nhà đầu tư thực tế vẫn không đơn giản.

    Theo ông Cường, "Trở ngại chính lớn nhất đó chính là thị trường chứng khoán chính thức Việt Nam còn rất nhỏ. Việc giải ngân một lượng tiền lớn của các quỹ đầu tư nước ngoài có thực lực diễn ra khá khó khăn. Hai trung tâm giao dịch hiện nay chính là bộ măt của thị trường chứng khoán. Nhưng những bộ mặt không đẹp lắm đã gây khó khăn trong việc cuốn hút đối tác".

    Các nhà đầu tư chỉ quay lại và tiếp tục bỏ vốn vào thị trường khi thị trường đó thực sự mang lại một lợi nhuận hợp lý cho họ (hoặc một mức lợi nhuận khiêm tốn cũng phải cao hơn so với lãi suất thị trường một chút). Song một nghịch lý là hiện nay, mức lợi nhuận mà TTCK của chúng ta đem lại cho các nhà đầu tư lại chưa thoả mãn được điều này (mức cổ tức bình quân khoảng trên dưới 5%, lãi suất chênh lệch giữa mua và bán là rất khiêm tốn) khiến ngay các nhà đầu tư chuyên nghiệp, các tổ chức đầu tư lớn có tiềm lực mạnh mẽ về tài chính cũng phải ngao ngán và không muốn tham gia thị trường.

    Một yêu cầu khá thực tế khác là việc tăng phiên giao dịch trên TTCK. Việc tăng phiên giao dịch đi kèm với việc cho phép mua bán một loại chứng khoán trong ngày (không cùng một phiên) sẽ ngay lập tức đem lại một sinh khí sôi nổi cho thị trường.

    Giới đầu tư đều cho rằng, cơ quan chức năng nên củng cố lại chính sách để chấm dứt tình trạng các nhà đầu tư "ra đi đầu không ngoảnh lại". "Chúng ta cũng có thể thấy rõ hình ảnh của TTCKVN hiện nay là hình ảnh của một cái chợ được xây dựng khá đẹp, hàng hóa trong chợ được bày bán tuy chưa nhiều, nhưng cũng ở mức tương đối, song khách hàng thì còn đang thưa thớt nếu không nói quá là chợ không có người mua... Và với một cái chợ như vậy, tương lai của nó sẽ đi về đâu?", ông Mạc Công Liêm nói.

    Ngoài ra, giới đầu tư còn cho rằng, mặc dù sinh sau đẻ muộn nhưng hệ thống khớp lệnh của TTGDCK HN lại vướng phải những sai lầm nghiêm trọng.

    Tất cả tại chính sách

    Từ những ý kiến phân tích, các nhà đầu tư chứng khoán cho rằng, chính sách cho TTCK hiện vừa thiếu vừa yếu. "Để thực hiện những chiến lược lâu dài có tầm quan trọng đặc biệt cần có những ưu đãi đặc biệt", ông Lê Kiên Cường nói.

    Những vấn đề giới đầu tư chứng khoán kêu ca không khác nhiều so với những bất cập giới truyền thông đã đề cập. Đó là việc cần xây dựng một cơ chế công bố thông tin minh bạch và công bằng; cải thiện một số nghiệp vụ chứng khoán; giảm thời gian thanh toán T+3 xuống mức hợp lý; thực hiện việc niêm yết chéo; phát triển mô hình các quỹ đầu tư; đào tạo về TTCK để phổ cập hóa cho quần chúng; xây dựng một lộ trình miễn thuế lâu dài với các nhà đầu tư nước ngoài và trong nước, các quỹ đầu tư; xây dựng cơ sở thông tin hạ tầng mạnh mẽ kết nối giữa trung tâm giao dịch, công ty chứng khoán và ngân hàng.

    Và hơn lúc nào hết, các nhà đầu tư mong đợi một Bộ luật Chứng khoán hoàn chỉnh để tạo lòng tin cho thị trường.

    "Việc vội vã phát triển thị trường quá nhanh không chọn lọc có thể làm ô nhiễm thị trường chứng khoán ngay từ đầu, trong khi với tiềm năng của nền kinh tế Việt Nam chúng ta hoàn toàn có thể tạo ra một thị trường với những công ty cực tốt làm nền tảng. Chúng tôi thấy rằng, muốn phát triển nhanh thị trường chứng khoán cần những quyết định từ các cơ quan cao hơn. Chính phủ nên thành lập một ban phát triển thị trường trực thuộc", ông Lê Kiên Cường nói.

    Đáp lại giới đầu tư, bà Nguyễn Thị Liên Hoa - Trưởng ban Phát triển thị trường, Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước - cũng thừa nhận, các tổ chức kinh doanh chứng khoán (công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, thành viên lưu ký) hiện hoạt động rất hạn chế. "Chúng ta cũng chưa xây dựng được nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp cho công ty chứng khoán. Những chuẩn mực này cần được công bố công khai để nhà đầu tư theo dõi và giám sát, đánh giá", bà nói.

    Bên cạnh đó, theo bà Hoa, TTCK chưa thu hút được lòng tin của các nhà đầu tư. Khung pháp lý quản lý TTCK quá thiếu, phạm vi điều chỉnh hẹp, tính hiệu quả của công tác quản lý thị trường thấp. Việc công bố thông tin và quản trị công ty có nhiều hạn chế. Bà Liên Hoa hứa "Trước 2010 sẽ có khung pháp lý đầy đủ cho hoạt động chứng khoán và Luật Chứng khoán".

    Theo bà, "TTCK hiện là đơn vị có thu thuộc Bộ Tài chính. Nhưng nó chỉ phù hợp trong thời trước mắt, khi chúng ta chưa đủ điều kiện đầu tư. Nếu kéo dài cơ chế này sẽ là một sự kìm hãm TTCK. Bởi TTCK của ta nền tảng thấp, khó mở rộng tính năng, khi gặp những yêu cầu nặng hơn từ phía thị trường sẽ bị qúa tải".

    Về phía các DN, bà Hoa cũng cho rằng, đa số DN chưa xây dựng được chiến lược kinh doanh và trong đó có chiến lược huy động vốn.

    • Hồng Phúc

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Nhà đầu tư chỉ trích cơ quan quản lý chứng khoán

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nhà đầu tư chỉ trích cơ quan quản lý chứng khoán bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Nha dau tu chi trich co quan quan ly chung khoan ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nhà đầu tư chỉ trích cơ quan quản lý chứng khoán ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tài Chính của chuyên mục Kinh Tế.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - KINH TẾ - TÀI CHÍNH