Mía đường: bệnh ngày càng nặng thêm

Thứ tư, 12 Tháng năm 2004, 05:00 GMT+7
  • Mia duong benh ngay cang nang them
    Giá đường tiếp tục tăng thêm 200-400đ/kg so với tháng tư. Giá bán đường tinh luyện (RE) từ nhà máy tăng lên 5.700đ/kg, giá bán lẻ trên thị trường lên đến 6.200đ/kg. (Ảnh: mua bán đường tại chợ nông sản Trần Chánh Chiếu, Q.5, TP.HCM)

    Ngành mía đường là “con bệnh nặng”. Tuy đã có chủ trương giải pháp chữa trị nhưng con bệnh vẫn phải chờ thuốc bởi những phức tạp mới nảy sinh.

    Và trong khi chờ thì bệnh ngày một nặng thêm...Ngành mía đường là “con bệnh nặng”. Tuy đã có chủ trương giải pháp chữa trị nhưng con bệnh vẫn phải chờ thuốc bởi những phức tạp mới nảy sinh. Và trong khi chờ thì bệnh ngày một nặng thêm...

    Ba thiếu

    Vụ sản xuất 2004-2005 sẽ là một mùa sản xuất khó khăn cho cả nông dân trồng mía lẫn nhà máy đường bởi ba cái thiếu: thiếu vốn, thiếu đất, thiếu mía. Giám đốc một công ty cổ phần đường cho biết đất trồng mía đang bị cây mì, cây cao su lấn chiếm. Người nông dân đã bỏ mía trồng mì và cao su vì giá ổn định hơn. Còn những nông dân tiếp tục bám cây mía lại đang thiếu vốn đầu tư. Chi phí trồng mía tăng dần: ở khu vực miền Đông tăng 10-15%, miền Trung tăng đến 25%. Thế nhưng giá mua mía vẫn cứ “bèo”, giá sàn thu mua mía vẫn xoay quanh 220.000 đồng/tấn.

    Giá thu mua quá bèo, vậy mà ở vụ này nông dân còn chịu thiệt khi nhiều nhà máy không có tiền để đầu tư cho nông dân trồng mới hoặc chăm sóc cây mía. Ngân hàng đã đóng cửa với các nhà máy đường. Không có vốn đầu tư, quan hệ giữa nông dân và nhà máy đường từ chỗ có đi có lại nay chuyển thành quan hệ “chay”!

    Trước đây giữa nông dân và nhà máy đường gắn bó với nhau thông qua hợp đồng đầu tư và bao tiêu sản phẩm. Thông qua hợp đồng này nhà máy đường có đủ nguyên liệu để hoạt động hết công suất. Còn nông dân có vốn để tăng năng suất, sản lượng mía và được bảo đảm đầu ra. Vào vụ chỉ riêng tiền đầu tư cho vùng nguyên liệu cũng lên đến vài chục tỉ đồng, không vay ngân hàng thì lấy đâu ra, ngân hàng không cho vay thì nhà máy đành để nông dân tự xoay xở.

    Một giám đốc công ty đường công suất 2.500 tấn mía/ngày cho biết như thế. Đã khó càng thêm khó khi giá vật tư tăng đẩy chi phí đầu tư cho nông dân tăng từ 8 triệu đồng/ha lên 9 triệu đồng/ha, đẩy nhu cầu vốn cần vay tăng thêm trong khi ngân hàng thì lại muốn siết vào. Không có tiền, nông dân bỏ mặc cây mía, được bao nhiêu thu hoạch bấy nhiêu.

    Không đầu tư cho nông dân thì không có mía. Cái thiếu thứ ba chính là thiếu mía nhưng nó chỉ là hậu quả của tình trạng thiếu đất và thiếu vốn. Không đủ mía để khai thác hết công suất máy móc thì bị lỗ. Để có mía chạy hết công suất phải tranh giành mua mía ở “vùng tự do”, đẩy giá mua mía lên ngút trời rồi cũng bị lỗ. Theo ước tính của Tổng công ty Mía đường 2, vụ mía đường 2004-2005 sản lượng mía ở một vài khu vực có thể sụt giảm đến 30%. Các nhà máy đường đã và sẽ còn bị lỗ do thiếu mía.

    Chờ đợi và... lún sâu vào thua lỗ!

    * Sản lượng mía tụt giảm là nguyên nhân chính đẩy giá đường trên thị trường tăng trong hơn 2-3 tháng qua với mức tăng 20-25% so với thời điểm trước đó. Mặc dù đã đạt được mục tiêu 1 triệu tấn đường, nhưng ngay trong vụ sản xuất mía đường

    2003-2004 đã có đơn vị xin nhập đường để sản xuất đường tinh luyện dùng cho chế biến thực phẩm.

    * Chính phủ đã hai lần phải đưa ra các biện pháp xử lý tài chính cho các nhà máy đường (chủ yếu là xóa nợ thuế, giảm lãi vay, giãn nợ vay...).

    Lần thứ nhất là lúc đang triển khai chương trình 1 triệu tấn đường nhưng vẫn không đủ để đưa ngành đường vượt khó.

    Do vậy phải tiếp tục “giải cứu” lần hai sau khi chương trình 1 triệu tấn đường đã hoàn tất với chi phí tốn kém hơn nhiều.

    Sau nhiều tháng cân nhắc, tháng 3-2004 Chính phủ đã có quyết định 28 xác định các giải pháp gỡ khó cho các nhà máy đường. Trong đó chủ yếu là các giải pháp xử lý tài chính như xóa nợ thuế, giảm lãi, giãn nợ vay... Kèm theo đó là tiến hành cổ phần hóa 32 nhà máy đường. Cả ngành đường thở phào: đã có lối ra. Thế nhưng vui chưa được bao lâu thì cả ngành lại đối mặt với những khó khăn mới. Lối ra chưa thấy đâu lại thấy khó khăn chồng lên khó khăn.


    Một giám đốc công ty đường nói đã hơn hai tháng sau khi có quyết định 28 vẫn chưa có bất kỳ biện pháp xử lý tài chính nào được triển khai. Trong khi đó các ngân hàng tuyên bố cổ phần hóa, tức là chuyển đổi sở hữu, không còn 100% vốn nhà nước. Ngân hàng chỉ cho doanh nghiệp nhà nước bị thua lỗ vay, còn... thận trọng hoặc đóng cửa đối với các công ty cổ phần, công ty TNHH bị thua lỗ. Trong khi tới đây gần như toàn bộ ngành đường không còn thuộc sở hữu 100% vốn nhà nước. Chẳng khác nào người bệnh bị cắt dây dịch truyền - phó giám đốc một công ty đường than thở.

    Ngành đường hoạt động theo mùa, vụ sản xuất kéo dài sáu tháng, sản phẩm được dự trữ để tiêu thụ quanh năm do vậy nhu cầu vốn là rất lớn. Không có vốn dự trữ thì đành phải “bán lúa non” cho các doanh nghiệp kinh doanh đường có vốn dự trữ. Bán đường trong vụ bao giờ cũng bị thiệt hơn bán sau vụ, chẳng khác nào làm cho người khác hưởng nên chẳng tích lũy được mấy đồng để dành cho vụ sau. Một giám đốc nhà máy đường ở khu vực miền Đông nói rằng nhà máy đường đã chết trước khi bước vào vụ trong khi “cái phao 28” thì vẫn “chưa được bơm hơi”!

    Theo lời một lãnh đạo một công ty đường lớn của VN, phải mất ít nhất hai năm nữa mới có thể tiến hành xử lý tài chính cho các nhà máy đường. Ông cho biết Chính phủ đã bổ sung quyết định 28, trong đó buộc phải tiến hành kiểm toán 32 nhà máy đường trước khi tiến hành xử lý tài chính và cổ phần hóa. Bổ sung qui định này là hợp lý vì qua kiểm toán sẽ thấy được toàn bộ bức tranh của ngành mía đường và hiệu quả thật của từng nhà máy cũng như các sai phạm trong quá trình xây dựng cơ bản, tránh tình trạng lợi dụng xử lý tài chính và cổ phần hóa để “quét xuống lỗ”. Nhưng đây cũng là một khó khăn cho các nhà máy đường. Tính rồi, kiểm toán nhà nước làm nhanh thì phải cũng phải đến năm... 2006 mới xong! Trong khi Chính phủ chỉ đạo tháng 6-2004 phải xây dựng xong các phương án xử lý sắp xếp các nhà máy đường.

    Thực tế vẫn chưa có gì chuyển động, thậm chí có những việc đang triển khai cũng bị dừng lại sau khi có chủ trương kiểm toán. Như Cục Tài chính doanh nghiệp (Bộ Tài chính) đang xây dựng các văn bản hướng dẫn xử lý theo quyết định 28 đã dừng lại và cho rằng có kết quả kiểm toán sẽ xử lý luôn. Lối ra cho ngành đường là cổ phần hóa. Muốn cổ phần hóa và ngân hàng tiếp tục cho vay thì phải xử lý tài chính. Mà muốn xử lý tài chính phải chờ kiểm toán. Chờ kiểm toán mới xử lý tài chính chẳng khác nào cho các nhà máy đường thêm thời gian để lún sâu vào lỗ lã. Lỗ lã càng lớn thì càng khó cổ phần hóa, cánh cửa đến với ngân hàng càng khó mở hơn...

    Căn bệnh của ngành mía đường đã rõ. Chủ trương xử lý cũng đã được xác định là phải cắt bỏ lỗ lã và chuyển đổi hình thức sở hữu. Người trong cuộc là các nhà máy đường phải chấp nhận liệu pháp sốc để tồn tại. Thế nhưng nông dân trồng mía và người tiêu dùng lại đang chịu vạ lây. Nông dân không được nhà máy đường đầu tư vốn trồng mía, người tiêu dùng đã và sẽ còn phải chịu giá đường cao. Xem ra vẫn cần những giải pháp để hạn chế các cú sốc lan ra ảnh hưởng đến nông dân và người tiêu dùng. Và đó cũng là biện pháp để các nhà máy đường trong khi chờ xử lý tài chính và cổ phần hóa không quá lún sâu vào vòng thua lỗ.

    T.TUYỀN

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Chủ đề liên quan: Mía đường: bệnh ngày càng nặng thêm

    Nhận xét tin Mía đường: bệnh ngày càng nặng thêm

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Mía đường: bệnh ngày càng nặng thêm bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Mia duong benh ngay cang nang them ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Mía đường: bệnh ngày càng nặng thêm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - KINH TẾ - TIN KINH TẾ